Бүтін сандар сақинасындағы бөлінгіштік. Санның бүтін бөлігі және бөлшек бөлігі туралы қысқаша түсінік беріңіз және мысалдар арқылы көрсетіңіз Негізгі



бет1/2
Дата25.12.2022
өлшемі110,13 Kb.
#164330
  1   2
Байланысты:
Алгебра


Нұрғожаева Айдана 502 ДОТ мат-физ
Бүтін сандар сақинасындағы бөлінгіштік. Санның бүтін бөлігі және бөлшек бөлігі туралы қысқаша түсінік беріңіз және мысалдар арқылы көрсетіңіз
Негізгі түсініктер: ортақ бөлгіш, ЕҮОБ, Евклид алгоритмі, жай сандар өзара жай сандар, ЕКОЕ, арифметиканың негізгі теоремасы.
Анықтамалар. 1) Бүтін   0 саны бүтін a1, a2 ,..., an сандарының ортақ бөлгіші деп
аталады, егер осы санның əрқайсысы  -ға бөлінсе.

2) d Z
аталады, егер:
саны a1 , a2 ,..., an Z
сандарының ең үлкен ортақ бөлгіші (ЕҮОБ) деп

б) a1 , a2 ,..., an
сандарының кез-келген ортақ бөлгішіне d саны бөлінсе.

1 теорема. a1 , a2 ,..., an
анықталады.
сандарының ЕҮОБ таңбаға дейінгі дəлдікпен бір мəнді

Ескерту. Әрқашанда a1 , a2 ,..., an сандарының ЕҮОБ-ның оң мəнін ғана анализ жəне
оны d  a1 , a2 ,..., an  арқылы белгілейді.
Мысал. ЕҮОБ(135,-180)=45 екенін көрсетейік. Шынында, 135 санының оң бөлгіштер
жиыны A  1,3,5,9,15,27,45,135, ал -180 санының оң бөлгіштер жиыны
B  1,2,3,4,5,6,9,10,12,15,18,20,30,36,45,60,90,180. Сонда A B  1,3,5,9,15,45.
Осыдан, 45 саны 135 пен -180 сандарының ЕҮОБ екені шығады.


Достарыңызбен бөлісу:
  1   2




©engime.org 2024
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет