Доцент Ж. Ш.Әбіш Іскерлік әлемі. Экономикалық терминология негіздері. Сөздің дәлдігі. Тақырыптың тірек сөздері


Мына сөз орамдарын қолдану тиімсіз



бет5/20
Дата05.11.2016
өлшемі6,05 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   20

Мына сөз орамдарын қолдану тиімсіз:

Мен (мәселе) деп есептеймін.

Сіз түк білмейсіз.

Ол туралы кейін түсінесіз.

Сіз(дер) кейін түсінесіз(дер).

Мына сөз орамын қолдану тиімді:

Менің ойымша, болуы керек.

Ол сізге белгілі ғой.

Сіз келісесіз бе?

Сіз ойлайсыз ба?

Іскерлік әңгіме соңында айтылатын сөз орамдары есте ұзақ қалады және ол істің оң шешімін табуына үлкен ықпалын тигізеді. Сондықтан іскерлік әңгіме, іскерлік кеэдесуге дайындық барысында қорытынды сөзді әңгіменің қандай бағытта өрбитінін ескере отырып, бірнеше нұсқада қағазға түсіріп, тіпті жаттап алған орынды.



Іскерлік әңгіме барысында қолданылатын сөз орамдары:

Іскерлік әңгіменің басталуы

Сіздің (мәселе жөнінде) бізген әңгімелесуге келгеніңізге қуаныштымын.

(мәселелерді) талқылауға уақыт бөлгеніңізге алғысымды білдіремін.

Сізбен (мәселе) жөнінде кеңескім келеді.

Сіздің (мәселеге) деген көзқарасыңыз қандай?

Іскерлік әңгіменің барысы:

(барысы) жөніндегі біздің ұстанған бағытымыз мынадай.

Сіздер (мәселені) бірлесе орындауға қалай қарайсыздар?

Сіздің ойыңызша, (мәселені) қалай шешуге болады?

Меніңше, (мәселенің) шешімін былай табуымыз жөн.

Сіз (мәселе) жөнінде келісесіз бе?

Бізге (мәселе) жөнінде істің басқа нұсқаларын (варианттарын) қарастырғанымыз жөн болар.



Іскерлік әңгіменің қорытындысы:

Сізбен бірлесе жүзеге асыратындығымызға сенімдімін.



Өз тарапымыздан орындайтынымызға сізді сендіремін.

1-тапсырма. Сұхбатты рөлдерге бөліп оқыңыздар. Іскерлік әңгіменің мазмұнына назар аударыңыз. Сөз орамдары қалай қолданылған?

  • Сәлеметсіз бе?

  • Сәлеметсізбе! Сізге қандай көмек көрсете аламын?

  • Уақытыңызды алғаныма ғапу етіңіз. Маған «Нарда» компаниясының директоры Қалғұлова Шырын керек еді.

  • Мына кабинетке кіріңіз.

  • Рақмет.

  • Сәлеметсізбе?

  • Сәлеметсіз бе! Мен – «Жи-Мур» компаниясының директоры Әбділда Жанерке боламын.

  • Төрлетіңіз. Танысқаныма қуаныштымын. Сізге қандай көмек қажет?

  • Біздің компания Қазақстанның барлық облыстарына өнімдерін шығарып, елімізді сүт тағамдарымен қамтамасыз етіп отыр. Сондықтан сіздердің компанияларыңызбен бірлесе отырып, сүт өнімдерін ТМД елдеріне экспорттасақ деген ұсыныспен келіп отырмын. Бұл мәселе туралы не ойлайсыз?

  • Жақсы. Ол үшін өнімнің сапасын жоғарылатып, жылдық есеппен санын көбейту керек. Сонда ғана сіздердің өнімдеріңіз жақсы экспортталды. Біздің компания ТМД елдеріне өнімін он жылдан астам уақыт экспорттап келеді. Егер мүмкіндіктеріңіз болса, өнімді өндіру сапасын жақсартайық. Бұл істі орындау сіздердің қолдарыңыздан келе ме?

  • Тіптен тамаша болды ғой. Керекті құжаттарды қашан толтыра аламыз?

  • Онда бір жеті ішінде барлығы дайын болады.

  • Сізге көп рақмет. Осы аптаның аяғында бұл іс жайында тағы келіп кетермін. Уақытыңызды бөлгеніме кешіріңіз.

  • Сау болыңыз!

  • Көріскенше.


3-тапсырма. Мәтінді оқып, аударыңыз жәнемәтін бойынша берілген тапсырмаларды орындаңыздар.
Іскерлік кездесудегі тамақтануға қатысты әр елдің өз

салты мен әдебі



Жапонияда іскерлік тамақтануда көбінесе екі жақ бір-біріне кішкене сыйлық ұсынады. Сыйлық арнайы орама қағазбен, көбіне жылы түсті қағазбенн оралуы тиіс және лентасыз болуы керек. Сыйлықты қос қолмен бірдей ұстап тапсырыңыз. Сыйлық қандай зат болса да , оның саны төрт немесе тоғыз болуы тиіс. Бұл бақытсыздықтан сақтайды деген ырым.

Үндістанда іскерлік шақыруға тікесінен «жоқ» деп жауап беруге болмайды.Себебі бұл олардың түсінігінде намысқа тиетін қолық болып есептеледі. Кездесуге бармайтын болсаңыз, жауапты тікесінен қайырмай, жұқалатып жеткізіңіз. Мысалы: «Егер қолым тимей қалмаса, баруға тырысамын» деген сияқты.

Араб елдерінде егер сізді қабылдауға не тамақтануға шақырса, онда белгіленген уақыттан 10-15 минутке кешігіп барған жөн. Себебі онда кез-келген өзін-өзі сыйлататын адам өзін күттіруі тиіс деп саналады. Егер сіз дәл белгіленген уақытта барсаңыз, кездесуге шақырған жақ сізді осы кездесуге өте мұқтаж деп түсініп, келісім барысында бүкіл артықшылықтарды өздеріне бұруға тырысады. Сонымен қатар, ас ішкенде ешбір тамақты сол қолыңызбен алып жемеңіз және сол өолыңызбен ұсынбаңыз. Себебі араб елдері мұсылман дінін ұстанады. Ал мұсылман елінде сол қолмен желінген ас харам болып есептеледі.

Қытайлықтарда қонақжайлығы мен сыпайылығында мін жоқ.Ас иесінің ыстық ықласы мен дастаханының берекелігіне қарап, іскерлік келісім орнады екен деп сеніп қалмаңыз. Қайта керісінше ойлау керек. Қытайлықтар келісімге қарсылығын жұмсарту үшін де сізге жақсы қонақасы беруге тырысуы мүмкін.

4-тапсырма. Мәтін бойынша келесі тапсырмаларды орындаңыздар.

1. Мәтіннің мазмұнын айтыңыз.

2. Біздің елімізде іскерлік тамақтануға қатысты салт пен әдеп бар ма?

Сипаттама беріңіз.

3.Қонақжайлылық дегенді қалай түсінесіз?

4.Мәтін бойынша сұхбат құрыңыз.


5-тапсырма. Қазақ тіліне аударыңыз.
Культура общения, речевой этикет: тема и содержание разговора

Воспитанный человек редко рассказывает в обществе о своих личных делах, отношениях на работе, своих детях, недомоганиях, заботах, привычках, вкусах. Без особой надобности он не поделится и тем, что делал с утра.


Культурный человек мало говорит и о делах своих ближних. Иными словами, не сплетничает. Если вам навязывают подобную тему, лучше отвечать: «Полагаю, что нас это не касается». Если сплетничают о вас, не следует вовсе обращать на это внимания. Объяснения, опровержения, особенно «на всякий случай», никогда себя не оправдывают. Ведь часто бывает, что свою правоту вы доказываете человеку, который до этих пор вовсе не слышал о вас ничего дурного..
Не говорите на иностранном языке в присутствии людей, которые им невладеют.
Не следует спрашивать профессионального совета у врача или юриста, которого случайно встретили в гостях, на улице или в транспорте.
Некрасиво постоянно жаловаться на неудачи, на большой нос или кривые ноги.Может быть, ваш собеседник никогда этого не отмечал.
Редко привлекает к себе симпатии человек, повествующий в обществе о своих успехах, высоких качествах, талантах
Мәтін бойынша тапсырмалар

А) 1. Мәтіндегі сөйлеу әдептілігіне байланысты айтылған ойға назар аударыңыз. Әдеп ұғымдарын жан-жақты мағынасын ашыңыз.

2.Мәдениетті адам деп кімді айтамыз?

3.Қоғамдық орындарда адам өзін қалай ұстау керек?

4.Өз ісіңіздегі сәтсіздіктер, бойыңыздағы кемшіліктер туралы басқаларға айтып шағымдануыңыз дұрыс па?


  1. «Бетің қисық болса, айнаға өкпелеме» деген мәтелді қалай түсінесіз?

6.«Жамандар жақсымын деп айқайлайды, жақсылар жақсымын деп айта алмайды» деген мәнерлі сөзді өз сөзіңізбен түсіндіріп айтып беріңіз.

Ә) Төмендегі сөздерді айтылу нормасы бойынша жазыңыз.

Жұмысшы [жұмұшшұ] шекара

Түнгі [түнгү] іс жүргізу

Басшы келе қалды

Қол қою алып ал

Түйе алып бар

Көлге күш-жігер

Онға Қыз Жібек

Тонға Боз жорға

Тоны жүрек оты

Боз құнан қара ала
6-тапсырма. Сөздіктерді пайдаланып, мына сөздердің қазақ тіліндегі баламасын жазыңыз.
мәдениетті адам –

әріптестермен кездесу –

іс жүргізу –

іскерлік кездесу белгілеу –

жоспар құру –

кеңес беру –


7-тапсырма. Сөз тіркестерін пайдаланып, сөйлем құрастырыңыз.

Іскерлік кездесу, іскерлік тамақтану, сыйлық тапсыру, дөрекі сөйлеу, ойын толық аяқтау, сөйлеу ерекшеліктері, толық меңгеру, уақыт белгілеу, еңбек ету, ақыл-кеңестерін тыңдау, пікірімен санасу, кездесуге бармау, кешігіп бару.


8-тапсырма. Іс сөзімен туынды сөздер қатарын жасаңыз.

Үлгі: Іскер, ...
9-тапсырма. Сөз тіркестерін дұрыс құрастырыңыз.

Үлгі: 1. Қызмет бабындағы мәселелерді талқылау.

  1. мәселелерді, бабындағы, қызмет, талқылау

  2. байланыс, іскерлік, орнату.

  3. қызметкерлер, елшілік, болған, қызметтерде.

  4. серіктеспен, қол, іскерлік,алысу.

  5. жоғары,көріну, мәдениеттіліктің, деңгейінен

  6. сауатты, білу, ойыңызды,жеткізе

  7. еркін, өзін, ұстау


10-тапсырма. Сөздерді аударып, олардың жасалу жолына назар аударыңыз.

Іскерлік -

Жауапкершілік

Ынтымақтастық –

Алыпсатарлық –

Ұйымдастырушылық

Мемлекеттік –

Кішіпейілділік –

Серіктестік –

Қаржылық –

Делдалдық
11-тапсырма. Сөз тіркестерінің орысша-қазақша баламаларын жұптастырыңыз:


Деловая документация

Деловая поездка

Деловая репутация

Деловая этика

Деловая речь

Деловой разговор

Деловые бумаги

Деловой человек

Деловые отношения

Деловой подход к вопросу

Деловой контакт


Іскер адам

Іс қағаздары

Іскерлік қатынас

Іскерлік құжаттама

Іс жөнінде бару

Іскер адам

Іскерлік бедел

Іскерлік әдеп

Іс туралы әңгіме

Іскерлік байланыс

Іс қағаздар тілі



12-тапсырма. Сөйлеу әдептілігіне байланысты айтылған ойға назар аударыңыз, тәрбиелік мәнін талдаңыз.
Тым қатты, тым ақырын не тістеніп сөйлемеңіз.

Тіл тигізіп сөз жүргізбеңіз.

Біреудің сөзін бөлмеңіз.

Біреу жаңылысса, сөкпей, жәймен түсіндіріңіз.

Қателессеңіз, мойындаудан ұялмаңыз.

Ата-бабаңыздың артықшылығын айтып мақтанбаңыз.

Ант ішіп сөйлеген, өтірікшінің әдеті.

Үш кісі отырып, екі кісі сыбырласпайыды.


13-тапсырма. Мәтінді оқып шығып, ғалымның қандай күрделі мәселе көтеріп отырғанына назар аударыңыз.
Тіл тазалығы
Тіл тазалығы дейтініміз – ана тілдің сөзін басқа тілдің сөзімен шұбарламау, басқа тілден сөз тұтыну қажет болса, жұртқа сіңісіп, құлақтарына үйір болған, мағынасы халыққа түсінікті сөздерді алу.

Орыстың жақсы жазушыларын алсақ, олар көбінесе мынау түрлі сөздерден қашқан:

А) Ескірген сөздерге жоламаған.

Ә) Жаңадан шыққан сөздерден қашқан.

Б) Өз тілінде бар сөздің орнына басқа жұрттан сөз алудан қашқан.

В) Жергілікті сөздерге, яғни бір жерде айтылып, бір жерде айтылмайтын сөздерге жоламаған.

Біз сияқты мәдениет жемісіне жаңа азуы тиген жұрт, өз тілінде жоқ деп, мәдени жұрттардың тіліндегі даяр сөздерді алғыштап, ана тілі мен жат тілдің сөздерін араластыра-араластыра, ақырында ана тілінің қайда кеткенін білмей, айырылып қалуы ықтимал. Сондықтан мәдени жұрттардың тіліндегі әдебиеттерін, ғылым кітаптарын қазақ тіліне аударғанда, пән сөздерінің даярлығына қызықпай, ана тілімізден қарастырып сөз табуымыз керек. Сонда біздің әдебиетіміздің тілі таза болып, жоғарыда айтылған талғау салтының шарты орындалған болады.

Ахмет Байтұрсынов.
Мәтін бойынша келесі тапсырмаларды орындаңыздар:


  1. Шеттілдік сөздерді орынсыз қолданудың сөз сапасына тигізер жағымсыз әсеріне мысал келтіріңіз.

  2. Сөз тазалығына нұқсан келтіретін дөрекі сөздер, жергілікті сөздер(диалектизмдер) тәрізді жағымсыз қолданыстарға мысал келтіріңіз.

  3. Қазіргі кезде ана тілімізді тазалығына нұқсан келтіретіндей қауіп бар ма?


14-тапсырма. Көп нүктенің орнына керекті сөздерді қойып, дәптерге көшіріп жазыңыз.

1. Қызмет бабында жеке кісімен конфиденциальді пікірлесу қажет болады. Бұл сізден .......... жоғары деңгейінен көрінуіңізді қажет етеді. Әрбір жағдайға қажетті тон, ............ тауып, ойыңызды ......... жеткізе білуіңіз керек. ( Керекті сөздер:мәдениеттіліктің, сауатты , сөздерді)

2. Әр маман өз ісінің үгітшісі, ......... болуы керек .Көпшілік алдында .......... сөйлей білгеніңіз, тілін білгеніңіз – білікті ......... ретінде бағаңызды көтереді. ( Керекті сөздер:маман, еркін.шешені.)

3.Тіл маманның бар ........, ісін жүзеге асыратын, ......... немесе жеткізетін құрал. ( Керекті сөздер: бейнелейтін, ойын)





Доцент ж.ш.әбіш
Современная экономическая терминология
Мәтін бойынша келесі тапсырмаларды орындаңыз.

Каталог: ebook -> umkd
umkd -> Мамандығына арналған Сұлтанмахмұттану ПӘнінің ОҚУ-Әдістемелік кешені
umkd -> Қазақстан Республикасының
umkd -> Қазақстан Республикасының
umkd -> Студенттерге арналған оқу әдістемелік кешені
umkd -> ПӘннің ОҚУ Әдістемелік кешені 5В011700 «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығына арналған «Ұлы отан соғысы және соғыстан кейінгі жылдардағы қазақ әдебиетінің тарихы (1941-1960)» пәнінен ОҚытушыға арналған пән бағдарламасы
umkd -> «Балалар әдебиеті» пәніне арналған оқу-әдістемелік материалдар 2013 жылғы №3 басылым 5 в 050117 «Қазақ тілі мен әдебиеті»
umkd -> ПӘннің ОҚУ-Әдістемелік кешенінің
umkd -> 5 в 011700- Қазақ тілі мен әдебиеті
umkd -> 5 в 011700- Қазақ тілі мен әдебиеті
umkd -> «Филология: қазақ тілі» мамандығына арналған


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   20


©engime.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

енгізу | тіркеу
    Басты бет


материалдарды жүктеу