Қожа ахмет ясауи атындағы халықаралық Қазақ-ТҮрік



бет4/5
Дата09.12.2023
өлшемі146 Kb.
#196128
түріЛекция
1   2   3   4   5
Байланысты:
YJVNCLHZCHOH08122023021239

Балалармен қарым-қатынас. Ересек адамның ең басты індеті - өз баласын тэрбиелеп, өсіру. Өсіп келе жатқан балаиа-шен қарым-қатынас жасау ерекшелігі жағдайға байланысты ата-аналарда эр түрлі болады. Ол жағдайлардың ең жетекші түрі а-ананың балаға деген эмоциялық қатынасы. Оның үш түрін растыруға болады: эмоциялық, оның негізі сөзсіз махаббат, артгы махаббат және баланы қабылдамау. Аналық сөзсіз ма-іббатты Э.Фромм сипаттап берген: «Аналық махаббат — бала мрі мен оньщ қажеттіліктері үшін сөзсіз берілу. Аналық ма-іббат ең жоғары тұратьщ махаббат». Баланы оньщ эдемілігіне :месе қабілеттілігіне, қазір немесе болашақта экелетін қайгжетістіктерге жетеді. Ал ғылым жолын гаңдағандар ғылым кандидаты болады. Кәсіби шеберлікпен эірге кэсіби компетенттілік дамиды. ■
Достық. Жастық шақта достық байланыстарды орнату мен дамыту маңызды болып
табылады. Психологтардьщ пікірлерін-ііе, достық осы кезеңде, махаббат сияқты
жаңа сапалы деңгейге сөтеріледі. Достықтың жай жолдастық қарым-қатынастардан
ійырмашылығы, онда рухани жақындық болады. Достық-өзара сенім мен ортақ
қызығушылықтарға негізделген жақын қатынас. Ата-анамен бала арасында
симбиотикалық қатынас болады. Мұндай қатынас анасының баланы жалғыз
тәрбиелеген кезінде пайда болады. Симбиотикалық қатынас табиғи турде кенеттен
пайда болады.
3. Кемел жас кезінде адам дамуы оның психологиялық жасының
динамикасымен тығыз байланысты. Оны бір-бірімен өзара байланысты, бірақ бір-
біріне сэйкес келмейтін үш түрін бөліп көрсетуге болады:

  1. Хронологиялық жас.

  2. Биологиялық жас.

  3. Психологиялық жас.

  1. Адамның сыртқы келбеті оның хронологиялық жасын ерекшелеп тү_рады. Мысалы: 40 жастағы адам өзінің жасына қа-рағанда жас көрінуі мүмкін немесе керісінше кэрі көрінуі мүм-кін.Психологиялық жас адамның өзінің қалай сезінетіндігін көрсетеді. Психологиялық жас бүл жастық идентификация. Бүл ойға байланысты сана-сезім аспектісі. Уақытты қабьшдау, жас туралы ойды қалыптастыру, мысалы: 3 жастағы бала «қазір-гі уақытпен» өмір сүреді, тікелей қабылдағандарына ғана эмо-циялық жауап қайтарады. Есте сақтау мен қиял мектепке дейінгі жастан бастап қана маңызды бола бастайды. 3-4 жастан бастап бірінші балалық шақтары естерінде қалады. Бала қазіргі шақпен қоса өткен шақ пен болашақты, яғни келешек уақытты меңге-реді. Психологиялық өткен шақ пен болашақ адам эрекеттеріне ықпал етеді. Жас есейген сайын болашаққа деген көзқарас ке-ңейе түседі, уақыт қүндылығы өзгереді, «өз уақытты» сана-се-зімнің дамуына байланысты маңызды бола түседі.Психологиялық жас адамда пайда болған келешекке деген кезқарасына тікелей байланысты, ол одан тыс емір сүре алмай-ды. Кемел жас кезеңце психологиялық жас көбінесі адамның дербес ерекшеліктеріне оның бағыттылығына, өмірлік мақсаты-на байланысты болады. Кемел жас шаққа психологиялық жас-тың барлық үш түрі де тән. Кемел жас кезеңінде жағдай күрделірек жэне бір тектес болмайды. Бүл биологиялық қартаюдың басталуымен байланысты. Хронологиялық жасты психологиялық жастың басып озуы ерте қартаюды білдіреді. Бұл көбінесеірлік мақсатгардьщ орындалуына байланысты. Сонымен қа-ір ерте қартаю бақытсыздықпен жақын адамнан айырылумен, 'рымен, табиғи және элеуметтік апаттармен (оның ішінде жер лкінісі және соғыс) де байланысты болады.Махаббат, шығармашылық жетістікке жету, жақын адам-аң үлкен жетістікке қол жеткізуі немесе тамаша мансапқа ж*яу ;ихологиялық жасаруға экеледі.Психологиялық жастың хранологиялық жастан қалып эюы эртүрлі сипатта болады. Мысалы: мүлдай жағдайда адам ;ейе отырып пассивті, күнделікті жақын адамынынан қамқор-ықты талап ететін болады.Мұндай жағдайда психологиялық жастың қалып қоюы ріғаның инфантильді бағдарының іске асуына себеп болады, ал алыптасқан стереотиптерге деген бағдар қорғаныс механизмі-еиеболады.Келесі бір ерекшелік іс-әрекетшіл шығармашыл адамдар-ың өздерін жас сезінуі, бұл жердегі жабтық сезімнің сақталуы іынайы нәтижелі жү.мыспен байланысты. Өз ісіне деген шығар-ашылық қатынас кезінде адам алдынан жаңа ізденістер ашы-ады, себебі шығармашьшық үрдіс шексіз. Осы екінші жағдай-а, яғни психологиялық жастың хронологиялық жастан қалып оюы кемістік больга саналмайды. Жастықтың сақгалуы психо-огиялық жастың адекватгылығын жоққа шығармайды.Срнымен, кемел жас - адам өміріндегі ең үлақ та маңыз-іы кезең болып табылады. Кемел жас даму мақсатын көздеііді.Кемел жастық кезең кейбір адамдар үшін жай ғана хронолоиялық ұғым болса, келесілері белгілі бір мақсатгқа жетіп өз-дерінің өмірлік белсенділіктерін байяулатады. Үшіншілері өздерінің өмірлік ұстанымдарын үнемі кеңейте отырып дамуды жалғастырады.





Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5




©engime.org 2024
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет