Құрастырушы: ф.ғ. к., доцент Қадырова Б. М


Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі



бет2/2
Дата31.12.2019
өлшемі413,46 Kb.
1   2

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті

Филология, журналистика және өнер факультеті

Қазақ филологиясы кафедрасы

050205 «Филология: қазақ филологиясы» мамандығының студенттеріне арналған

«Шешендік өнер»



ПӘНІ БОЙЫНША ОҚЫТУ БАҒДАРЛАМАСЫ (Syllabus)

Павлодар




Пән бойынша оқыту бағдарламасын (Syllabus) бекіту парағы




Нысан

ПМУ ҰС Н 7.18.3/38








БЕКІТЕМІН

ФЖжӨ факультетінің деканы


_________ Ж.Т.Сарбалаев

« ___» ___________2010 жыл



Құрастырушы: ф.ғ.к., доцент Қадырова Б.М.


Қазақ филологиясы кафедрасы

050205 «Филология: қазақ филологиясы» мамандығының күндізгі бөлім студенттеріне арналған «Шешендік өнер»



пәні бойынша оқыту бағдарламасы (Syllabus)
Бағдарлама 2010__ж. «___» _________бекітілген жұмыс оқу бағдарламасының негізінде әзірленді.
Кафедра отырысында ұсынылды 20_ж. «___»____________№_____ Хаттама

Кафедра меңгерушісі ______________ Жүсіпов Н.Қ. 2010__ж. «____» ________

(қолы) (аты-жөні)

_______Филология, журналистика және өнер факультетінің оқу-әдістемелік кеңесімен мақұлданды 2010_ж. «_____»____________ №____ Хаттама


ОӘК төрағасы ___________ Жұманқұлова Е.Н. _______ 2010_ж. «_____»___________

(қолы) (аты-жөні)

КЕЛІСІЛДІ

Кафедра меңгерушісі ______________ Жүсіпов Н.Қ. 2010__ж. «____» ________

(қолы) (аты-жөні)



1 Оқытушылар туралы мәліметтер және байланысу ақпараттары

Қадырова Бақытжан Масалимовна

ф.ғ.к, доцент

Қазақ филологиясы кафедрасы _____А1__ корпусында (мекен-жайы), 324 аудиторияда орналасқан. Байланысу телефоны 1255


2 Пән туралы мәліметтер

«Шешендік өнер» пәні – Шешендік өнер студенттерге қазақ ауыз әдебиетінің бір түрі – шешендік өнердің тарихын, ақындық айтыс секілді қазақ әдебиетінің өзіндік ерекшелігін көрсететін пәндердің бірі екендігін, дамуына қойылатын алғы шарттарынан, қойылатын талаптарынан мәлімет береді.

3 Пәннің еңбек сыйымдылығы

Семестр

Кредиттар саны

Аудиториялық сабақ түрлері бойынша байланыс сағаттарының саны

Студенттің өздік жұмысының сағат саны

Бақылау түрлері

барлы-ғы

дәріс

практи-ка

зертха-налық

студия-лық

жеке

барлығы

СОӨЖ



























































Бар-лығы

2

30

15

15

-

-

-

60

15

емтихан


4 Пәннің мақсаты және міндеттері

Пәнді оқыту мақсаты:

Ұлттық шешендік өнердің табиғатын, ұлттық әдебиет, мәдениет, фольклор тарихындағы , шешен-билер мұрасындағы шешендік өнерге қатысты ой-пікірлерді, “шешен”, ”би” деген ұғымның этимологиясын, шешеннің болмысын, психо-физиологиялық ерекшеліктерін, шешен сөйлеудің логикалық-композициялық құрылысын, тақырыбын, түрлерін, стильдік табиғатын, біртұтас өнер, импровизациялық өнер екендігінен игерту



Пәннің міндеттері:

- шешендік өнердің тарихын білу;

- шешендік өнердің шарттарын мењгерту;

- шешенге қойылатын талаптарды білу;

- шешендік сөйлеудің түрлерін игеру.


5 Білімге, икемділікке және дағды-машықтарға қойылатын талаптар

Студенттер білуі тиіс:

-Студенттер шешендік дауды, арнауды, толғауды білуі тиіс.

-Шешендік сөздердің тектерін ажырата білу білуі тиіс.

-шешендік сөздердің идеялық, эстетикалық мазмұнын аша білуі тиіс.

-Шешендік сөздердің талдауда оның табиғатын білуі тиіс.

-Шешендік түрлеріне талдауды меңгеруі тиіс;

-Шешендік сөздердің түрлерінен жатқа білуі тиіс.


Студенттер істей білуі тиіс:

-Студенттертақырып таңдау, материал жинау, конспекті жазуды меңгере біледі.

- Шешендік сөйлеу түрлерін ажырата алады.

- Шешендік сөздердің идеялық, эстетикалық мазмұнын аша білуге

дағдыланады.

- Шешендік сөздердің талдаудағы оның табиғатын біледі.

- Шешендік сөздердің түрлерін меңгереді.
6 Пререквизиттер

- Фольклор, әдебиеттануға кіріспе, әдебиет тарихы, мәнерлеп оқу.
7 Постреквизиттер

Қазақ тілінің стилистикасы

Қазақ әдеби тілінің тарихы

Тіл мәдениеті



8 Тақырыптық жоспар

1-тақырып.

Шешендік өнер тарихын түсінік. Оның мақсатын анықтау, “риторика”, ”оратор” терминдерінің мәнін анықтау. Грек шешендік өнерінің өкілдері: Аристотель, Платон, Демосфен, Цицерон . Ресейдегі шешндік өнер табиғаты



2-тақырып

Шешен сөйлеу сыры туралы түсінік. Шешен сөйлеу әдістері. Шешен адамның жаратылыс, табиғи психофизиологиялық қасиеттері, ерекшеліктері, жүйке талшықтарының жүйесі. Сөйлеу мен еске сақтау қабілеті. Шабыт, импровизация. шешен сөйлеудің логикалық-композициялық құрылысы


3-тақырып

Қазақтың шешендік өнері - халық ауыз әдебиетінің бір саласы. Қазақтың шешендікөнерінің бастаушылары:Майқы би, Аяз би.Жиренше шешен. Ұлтық шешендік өнердің ерекшеліктері



4-тақырып

Төле би өмірі туралы мәлімет. Ғалымдардың пікірлері. “Қарлығаш би” атану туралы шешендік сөздер.”атадан ұл туса игі, Ата жолын қуса игі” шешендік сөзінің шығу тарихы. “Қоймайсың көш деп халқым-ау” шешендік толғауы. Шешендік сөздерінің көркемдік сипаты



5-тақырып

Қаз дауысты Қазыбек би туралы ғылыми мәлімет. Бидің өмірі. Қаз дауысты Қазыбек атану тарихы. Қаз дауысты Қазыбек бидің шешендік сөздері. Шешендік сөздерінің көркемдік сипаты



6-тақырып

Әйтеке би өмірі туралы мәлімет. Әйтеке бидің шешендік толғаулары, арнаулары. Шешендік сөздерінің көркемдік сипаты

7-тақырып

Сырым Датұлы туралы мәлімет. Сырымның шешендік сөздерінің ерекшеліктері .Шешендік сөздерінің көркемдік сипаты



8-тақырып

Ақтайлақ би, Бөлтірік шешен өмірі. Шешендік сөздерінің табиғаты, көркемдік сипаты. Шешендік сөздерінің мәні



9-тақырып

Абайдың шешендік өнерінің сипаты. Шешен сөйлеу сыры. Шешендік сөздерінің бейнелік сипаты



10-тақырып

Әбу насыр әл Фарабидің “Риотрика” еңбегің ұлттық шешендік өнердің тууы мен қалыптасуына ықпалы. Ш.Ш.Уәлиханов еңбектеріндегі шешендік ойлар. “Дала уалаяты” газетіндегі қазақ зиялылырының шешендік ой-пікірлері



11-тақырып

Паралингвистикалық жіктем. Лингвистикалық жіктем. Кинетикалық жағы



12-тақырып

Сөзді әсерлі жеткізу тәсілдері. Қаратпа сөздер мен қыстырма сөздердің қолданылуы. Логикалық, грамматикалық, психологиялық кідірістер



13-тақырып

Логика, психология, философия ғылымдарымен байланысы. Халықтық педагогика, әдебиетпен, тілмен байланысы



14-тақырып

Ауызша шешен сөйлеу.Цицеронның шешенге қоятын талаптары. Шешендік жүйрік ой. Шешенге тән тұлға. Шешеннің сыртқы түр мәдениеті



15-тақырып

Лекция, баяндама, жарыс сөз сипаты. Тақырып таңдау. Материал жинау. Конспект. Шшендік сөздердің мазмұнына қарай бөлінісі. Шешендік дау:жер дауы, жесір дауы, құн, мал, ар-намыс дауларымен байланысты туған сөздер.


9 Пәннің қысқаша сипаттамасы (5-8 сөйлем)

«Шешендік өнер» пәні – Шешендік өнер студенттерге қазақ ауыз әдебиетінің бір түрі – шешендік өнердің тарихын, ақындық айтыс секілді қазақ әдебиетінің өзіндік ерекшелігін көрсететін пәндердің бірі екендігін, дамуына қойылатын алғы шарттарынан, қойылатын талаптарынан мәлімет береді.
10 Курстың компоненттері

Дәріс тақырыптары

Шешендік өнер тарихы туралы түсінік. Оның мақсатын анықтау, “риторика”, ”оратор” терминдерінің мәнін анықтау. Грек шешендік өнерінің өкілдері: Аристотель, Платон, Демосфен, Цицерон . Ресейдегі шешндік өнер табиғаты



2-тақырып

Шешен сөйлеу сыры туралы түсінік. Шешен сөйлеу әдістері. Шешен адамның жаратылыс, табиғи психофизиологиялық қасиеттері, ерекшеліктері, жүйке талшықтарының жүйесі. Сөйлеу мен еске сақтау қабілеті. Шабыт, импровизация. шешен сөйлеудің логикалық-композициялық құрылысы



3-тақырып

Қазақтың шешендік өнері - халық ауыз әдебиетінің бір саласы. Қазақтың шешендікөнерінің бастаушылары:Майқы би, Аяз би.Жиренше шешен. Ұлтық шешендік өнердің ерекшеліктері



4-тақырып

Төле би өмірі туралы мәлімет. Ғалымдардың пікірлері. “Қарлығаш би” атану туралы шешендік сөздер.”атадан ұл туса игі, Ата жолын қуса игі” шешендік сөзінің шығу тарихы. “Қоймайсың көш деп халқым-ау” шешендік толғауы. Шешендік сөздерінің көркемдік сипаты



5-тақырып

Қаз дауысты Қазыбек би туралы ғылыми мәлімет. Бидің өмірі. Қаз дауысты Қазыбек атану тарихы. Қаз дауысты Қазыбек бидің шешендік сөздері. Шешендік сөздерінің көркемдік сипаты



6-тақырып

Әйтеке би өмірі туралы мәлімет. Әйтеке бидің шешендік толғаулары, арнаулары. Шешендік сөздерінің көркемдік сипаты

7-тақырып

Сырым Датұлы туралы мәлімет. Сырымның шешендік сөздерінің ерекшеліктері .Шешендік сөздерінің көркемдік сипаты



8-тақырып

Ақтайлақ би, Бөлтірік шешен өмірі. Шешендік сөздерінің табиғаты, көркемдік сипаты. Шешендік сөздерінің мәні



9-тақырып

Абайдың шешендік өнерінің сипаты. Шешен сөйлеу сыры. Шешендік сөздерінің бейнелік сипаты



10-тақырып

Әбу насыр әл Фарабидің “Риотрика” еңбегің ұлттық шешендік өнердің тууы мен қалыптасуына ықпалы. Ш.Ш.Уәлиханов еңбектеріндегі шешендік ойлар. “Дала уалаяты” газетіндегі қазақ зиялылырының шешендік ой-пікірлері



11-тақырып

Паралингвистикалық жіктем. Лингвистикалық жіктем. Кинетикалық жағы



12-тақырып

Сөзді әсерлі жеткізу тәсілдері. Қаратпа сөздер мен қыстырма сөздердің қолданылуы. Логикалық, грамматикалық, психологиялық кідірістер



13-тақырып

Логика, психология, философия ғылымдарымен байланысы. Халықтық педагогика, әдебиетпен, тілмен байланысы



14-тақырып

Ауызша шешен сөйлеу.Цицеронның шешенге қоятын талаптары. Шешендік жүйрік ой. Шешенге тән тұлға. Шешеннің сыртқы түр мәдениеті



15-тақырып

Лекция, баяндама, жарыс сөз сипаты. Тақырып таңдау. Материал жинау. Конспект. Шшендік сөздердің мазмұнына қарай бөлінісі. Шешендік дау:жер дауы, жесір дауы, құн, мал, ар-намыс дауларымен байланысты туған сөздер.


Тәжірибешілік сабақтардың мазмұны

  1. тақырып

Грек шешендік өнерінің өкілдері: Аристотель, Платон, Демосфен,Цицерон

Ресейдегі шешендік өнер табиғатына мысалдар келтіру.



  1. Тақырып

Шешен сөйлеу сыры туралы түсінік. Шешен сөйлеу әдістеріне мысалдар келтіру.

3 – тақырып

Майқы би, Аяз би.Жиренше шешендердің сөздерін жаттау. Майқы бидің өмірбаянына тоқталу.



4-тақырып

Төле би өмірі туралы мәліметті жаттау. Ғалымдардың пікірлерін келтіру. “Қарлығаш би” атану туралы шешендік сөздерді айту.”атадан ұл туса игі, Ата жолын қуса игі” шешендік сөзінің шығу тарихын келтіру. “Қоймайсың көш деп халқым-ау” шешендік толғауын түсіндіру.



5-тақырып

Қаз дауысты Қазыбек би туралы ғылыми мәлімет дайындау. Бидің өмірін келтіру. Қаз дауысты Қазыбек атану тарихына тоқталу. Қаз дауысты Қазыбек бидің шешендік сөздерін жатқа айту. Шешендік сөздерінің көркемдік сипатына мысалдар келтіру.



6- тақырып

Әйтеке би өмірі туралы мәлімет дайындау. Әйтеке бидің шешендік толғаулары, арнауларын жатқа айту. Шешендік сөздерінің көркемдік сипатына мысалдар келтіру.



7-тақырып

Сырым Датұлы туралы мәлімет дайындау. Сырымның шешендік сөздерін жатқа айту. .Шешендік сөздерінің көркемдік сипатына мысалдар келтіру.



8-тақырып

Ақтайлақ би, Бөлтірік шешен өмірбаяндарын айту. Шешендік сөздерін жатқа айту.. Шешендік сөздерінің мәнін ашу.



9-тақырып

Абайдың шешендік өнеріне «Абай жолынан» мысалдар келтіру.



10-тақырып

Әбу насыр әл Фарабидің “Риотрика” еңбегін оқу. Ш.Ш.Уәлиханов еңбектеріндегі шешендік ойлардан мысалдар келтіру. “Дала уалаяты” газетіндегі қазақ зиялылырының шешендік ой-пікірлеріне мысалдар келтіру.



11-тақырып

Паралингвистикалық жіктем, лингвистикалық жіктем. кинетикалық жағына Негимов кітабынан мысалдар келтіру.



12 –тақырып

Сөзді әсерлі жеткізу тәсілдеріне, қаратпа сөздер мен қыстырма сөздердің қолданылуына шешендік сөздерден мысалдар келтіру. Логикалық, грамматикалық, психологиялық кідірістерді шешендік сөздермен келтіру.



13-тақырып

Логика, психология, философия ғылымдарымен байланысы. Халықтық педагогика, әдебиетпен, тілмен байланысына мысалдар жазу.



14 – тақырып

Ауызша шешен сөйлеуге, Цицеронның шешенге қоятын талаптарына мысалдар жазу.



15-тақырып

Шешендік дау:жер дауы, жесір дауы, құн, мал, ар-намыс дауларымен байланысты туған сөздерге шешендердің сөздерінен мысалдар келтіру.



ОӨЖ мазмұны




ОӨЖ түрі

Есеп беру формасы

Бақылау түрі

Сағат көлемі

Фил (қ)-41



1

Дәріс сабақтарын өңдеу




Сабаққа қатысу

15 (1х15)

2

Үй тапсырмасын орындау

Жұмыс дәптері

Сабаққа қатысу

15 (1х15)

3

Қосымша материалдарға дайындық

Конспект

Коллоквиум

16

4

Семестрлік тапсырманы орындау

Конспект

Семестрлік тапсырманы қорғау

10

6

Бақылау шараларына дайындық







4




Барлығы







60



Студенттерге өздігінен оқуға берілетін тақырыптар

1. Қаз дауысты Қазыбектің өмірбаянын жазу.

Ұсынылатын әдебиет: [10 ] 58-бет, [4 ] 46-бет

2. Төле бидің өмірбаянын жазу

Ұсынылатын әдебиет: [ 4]50-бет, [10 ] 60-бет,

3. Әйтеке бидің өмірбаянын жазу

Ұсынылатын әдебиет: [4 ] 55-бет,[2 ] 20-бет

4. Тайкелтір шешеннің өмірбаянын жазу

Ұсынылатын әдебиет: [4 ] 60-бет

5. Бөлтірік шешеннің өмірбаянын жазу

Ұсынылатын әдебиет: [2 ] 10-бет

6. Сырым Датұлының өмірбаянын жазу

Ұсынылатын әдебиет: [ 2] 15-бет
Қорытынды бақылау және ағымдағы үлгерім түрлері бойынша үлес салмағын бөлу

Р/С

Қорытынды бақылау түрі

Бақылау түрі

Үлес салмағы

1.

Емтихан

Емтихан

0,4

Жіберу рейтингісі

0,6

2.

Сынақ

Сынақ

0,4

Жіберу рейтингісі

0,6

3.

Курстық жұмыс (жоба)

Курстық жұмыс (Курстық жоба)

0,4

Жіберу рейтингісі

0,6


Бақылау шараларының күнтізбелік кестесі


1 рейтинг (7 семестр)

Барлық

балл


Апта

1

2

3

4

5

6

7

8

Аптадағы максим. сағат

10

11

10

11

10

11

11

26

100

Дәріс сабағына қатысу

СӨЖ түрі

ҮТ 1

ҮТ2

ҮТ3

ҮТ4

ҮТ5

ҮТ6

ҮТ7

ҮТ8

24

Бақылау формасы

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Макс. балл

3

3

3

3

3

3

3

3

Үй тапсырмасын орындау

СӨЖ түрі

ҮТ 1

ҮТ2

ҮТ3

ҮТ4

ҮТ5

ҮТ6

ҮТ7


ҮТ 1

32

Бақылау формасы

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ


Қ

Макс. балл

4

4

4

4

4

4

4

4

Ќосымша материалдарға дайындық

СӨЖ түрі




ҚМ1

ҚМ3

ҚМ4




ҚМ5

ҚМ6




10

Бақылау формасы




К




К




К

К




Макс. балл




2

2

2




2

2




Семестрлік тапсырманы орындау

СӨЖ түрі

СТ




СТ




СТ










14

Бақылау формасы

Р1




Р2




Р3










Макс. балл

4




4




4










Межелік

бақылау


Тақ. №

























20

Бақылау формасы



















МБ




Макс. балл






















20




2 рейтинг (7семестр)

Барлық

балл


Апта

9

10

11

12

13

14

15

Аптадағы максим. сағат

12

9

12

9

12

9

37

100

Дәріс сабағына қатысу

СӨЖ түрі

ҮТ 9

ҮТ10

ҮТ11

ҮТ12

ҮТ13

ҮТ14

ҮТ15


26

Бақылау формасы

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ


Макс. балл

3

3

3

3

3

3

3

Үй тапсырмасын орындау

СӨЖ түрі

ҮТ91

ҮТ10

ҮТ11

ҮТ12

ҮТ13

ҮТ14

ҮТ15


24

Бақылау формасы

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ

Қ


Макс. балл

4

3

4

3

4

3

3

Ќосымша материалдарға дайындық

СӨЖ түрі

ҚМ5

ҚМ6

ҚМ7

ҚМ8

ҚМ9

ҚМ10

ҚМ11

18

Бақылау формасы

К

К

К

К

К

К

К

Макс. балл

3

2

3

2

3

2

3

Семестрлік тапсырманы орындау

СӨЖ түрі

СМ4




СМ5




СМ6




СМ7

12

Бақылау формасы

Р




Р




Р




Р

Макс. балл

3




3




3




3

Межелік

бақылау


СӨЖ
















МБ




20

Бақылау формасы






















Макс. балл



















25


Шартты белгілер: ҮТ – үй тапсырмасы №, ,Қ –оқу үрдісіне қатысу, ҚМ –қосымша материал, К- конспект, СМ-семестрлік жұмыс, МБ – межелік бақылау №1.
11 Курстың саясаты


  • Дәріске, тәжірибелік сабаққа, ОСӨЖ-ге қатысу;

  • Сабаққа кешікпеу, сабақтан қалмау;

  • Тапсырмаларды уақытында орындау;

  • Оқу үрдісіне белсенді қатысу;

  • Берілген тапсырмаға жауапкершілікпен қарау.

12 Әдебиеттер тізімі

Негізгі:

  1. Адамбаев Б.Халық даналығы. Алматы, 1976

  2. Жармұхамедов М.Шешендік өнер Алматы, 1998

  3. Негимов С.Шешендік өнер.Алаты, 1997

  4. Қазақтың би-шешендері. Алматы,1993

  5. Шешендік сөздер. Аламыты,1992

  6. Хасенов С.Шешендік тәсілдер Алматы, 1999

  7. Есхожин І.Шешендік жырлар Алматы,1993

  8. Дәдебаев Ж.Шешендік сөздер.Аалмты,1993


Қосымша:


  1. Балақаев М. «Қазақ әдеби тілі».-Алматы, 1987

  2. Жанпейісов Е. «Қазақ прозасының тілі».-Алматы, 1968

  3. Сыздықова Р. «Сөздер сөйлейді».-Алматы,1998

  4. Төреқұлов Н.Нақыл сөздердің мәні Алматы,1971

Каталог: arm -> upload -> umk
umk -> Пән бойынша оқыту бағдарламасының (Syllabus) титулдық парағы
umk -> Методические указания по прохождению учебной практики для студентов специальности 5В020400 «Культурология»
umk -> Пән бойынша оқыту бағдарламасының (Syllabus) титулдық парағы
umk -> Әдістемелік ұсыныстар мен нұсқаулардың; әдістемелік ұсыныстардың; әдістемелік нұсқаулардың титул парағы
umk -> Бағдарламасының титулдық пму ұс н 18. 4/19 парағы (syllabus) Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
umk -> Бағдарламасы Нысан пму ұс н 18. 2/06 Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі
umk -> Программа Форма ф со пгу 18. 2/06 Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі
umk -> Пән бойынша оқыту бағдарламасының (Syllabus) титулдық парағы


Достарыңызбен бөлісу:
1   2


©engime.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет