Болатын теориялық және методологиялық мәселелер қарастырылды


Шоғырландырылған (біріктірілген) есептілікті құрудың әдістемесі



Pdf көрінісі
бет14/169
Дата14.01.2022
өлшемі1,12 Mb.
#129321
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   169
Байланысты:
Karzhylyk-esep-2-Baiboltaeva
Основные понятия ОС Linux, 35 тақырып, ~$ қазақша, 33.Metod Web 44.03.01 2017 (1), ФИНУЧЕТ (каз), 1 аралық бақылау тапсырмалары Банк қызметінің автоматтандырылған жүйелері, Қаржы нарықтары және делдалдары Тлегенова Айнагуль
Шоғырландырылған (біріктірілген) есептілікті құрудың әдістемесі 
 
      
Бас  кәсіпорын  мен  оның  еншілес  компанияларының    қаржылық 
есептіліктері  баптар  бойынша  активтер,  міндеттемелер,  меншікті  капитал 
және  табыстар  мен  шығыстар  жөніндегі  мәліметтерді  қосу  арқылы 
біріктіріледі.  Біріктірілген  қаржылық  есептілікте  топ  туралы  қаржылық 
ақпараттарды  біртұтас  кәспорын  туралы    ақпарат  ретінде  көрсету  үшін 
төмендегілер орындалуы қажет : 
   
а) кейбір баптар бойынша қайталанатын ақпараттарды алып тастау керек . 
Ол  үшін    біріктірілген  қаржылық  есептілікті  құру  кезінде  жасалынған 
есептеулердің  негізінде  түзетуші  (корректировкалаушы)  жазу  орындалады. 
Түзетуші (корректировкалаушы) жазулар біріктірілген қаржылық есептілікті 
құру  барысында  жұмысшы  кестеде  орындалады  және  негзгі  кәсіпорынның 
да, еншілес кәсіпорынның да бухгалтерлік есебінде көрсетілмейді.  
       
Топтың  қорытынды  есебін  құру  кезінде  бас  кәсіпорынның  жеке 
бухгалтерлік  балансында  көрсетілетін  еншілес  кәсіпорынға  салынған 
инвестициялар сол еншілес компанияның таза активтерімен алмастырылады, 
яғни  бас  кәсіпорынның  әрбір  еншілес  компанияға  салынған  инвестиция-
ларының  баланстық  құнын  және  әрбір  еншілес  кәсіпорынның  меншікті 
капиталындағы бас кәсіпорынның үлесін есептен шығару керек. 
   
ә) біріктірілген еншілес компаниялардың есепті кезеңдегі таза табысындағы  
аздардың  үлесі  есептеліп,  бас  (аналық)  компанияның  иелеріне  тиесілі  таза 
табыстың  сомасын  көрсету  үшін  топтың  таза  табысына  түзету 
(корректировка) жасауға пайдаланылады.  
   
б)    біріктірілген  еншілес  компаниялардың  таза  активтеріндегі  аздардың 
үлесі  есептеледі  және  біріктірілген  баланста  бас  (аналық)  компанияның 
міндеттемелері мен оның акционерлерінің капиталынан бөлек көрсетіледі.  
      
Сатып – алу мерзіміне еншілес компанияға инвестиция салу бойынша бас 
кәсіпорынның шығыны:  
       
1.Еншілес компанияның меншікті капиталдағы бас кәсіпорынның үлесіне 
тең болады;  
       
2.Еншілес  компанияның  меншікті  капиталындағы  бас  кәсіпорынның  
үлесінен жоғары болады;  
        
3.Еншілес  компанияның  меншікті  капиталындағы  бас  кәсіпорынның  
үлесінен төмен болады. 
      
Егер компанияны сатып алу құны  сол сәттегі  оның таза активтеріндегі 
бас  кәсіпорынның    үлесінен  артық  болса  ,  онда  айырмашылықтың  сомасы 
Гудвилл  (оң  іскерлік  репутация)  ретінде  айқындалады  және  біріктірілген 
бухгалтерлік баланста актив ретінде жеке бап бойынша көрсетіледі.   
19 
 


      
Ал  егер  керісінше  компанияны  сатып  алу  құны    сол  сәттегі  оның  таза 
активтеріндегі  бас  кәсіпорынның  үлесінен  төмен  болса,  онда  айырмашы-
лықтың  сомасы  біріктірілген  бузгалтерлік  баланста  жеке  бап  бойынша 
көрсетілетін теріс гудвилл ретінде анықталады. 
      
Мысалы: «А» кәсіпорны 33 млн. теңгеге «К» кәсіпорынының 100 дауыс 
иелену  құқығын  беруші  акцияларын  сатып  алып,  оған  бақылауды  орнатты. 
Еншілес кәсіпорын активтерінің баланстық құны  ағымдағы құнға сәйкес деп  
пайымдалады. Еншілес кәсіпорынның жарғылық капиталы – 30 млн. теңгеге 
тең  және  сатып  –  алу  мерзіміне  бөлінбеген  табыс  –  3  млн.  теңгені  құрады. 
Біріктірілген  бухгалтерлік  балансты  дайындау  кезінде  бас  кәсіпорынның 
сатып  алу  сәтіндегі  еншілес  компанияның  таза  активтеріндегі    үлесін 
анықтау  бойынша есептеулер орындау қажет:  
Жарғылық капитал – 30 000 000*100% / 100%=30 000 000 тг  
Бөлінбеген табыс (сатып алғанға дейін) –  
3 000 000*100%  / 100% = 3 000 000 
теңге     
ЖИЫНТЫҒЫ----------------33 000 000  теңге 
      1.  
Жұмысшы кестеде еншілес компанияға салынған инвестицияларды (33 
млн. теңге) есептен шығару және еншілес компанияның таза активтеріндегі 
(
жарғылық  капитал  –  30  млн.  теңге  және  сатып  алғанға  дейінгі  бөлінбеген 
табыс – 3 млн. теңге) бас кәсіпорынның үлесіне меншікті капиталды азайту 
бойынша түзету ( корректировка) жасалынады.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   
         
Еншілес  компанияның  сатып  алу  мерзіміне  бас  «А»  кәсіпорынның 
біріктірілген  (консолидацияланған)  балансын  құру  үшін    жасалынған 
жұмысшы кесте.      
                                                                                                       
мың теңге 
Баланс баптары 
Бас 
кәсіпорын-
ның 
балансы 
Еншілес 
кәсіпорынн
ың балансы 
Түзету (кор-ка)  Біріктірілген 
баланс 
Дебет  Кредит 
Негізгі құралдар 
85000 
15000 


100000 
Инвестициялар 
33000 
 
 
33000 
 
ТМБ 
15000 
9000 
 
 
24000 
Дебеторлық борыштар 
40000 
20000 
 
 
60000 
Ақша қаражаттары 
10000 
5000 
 
 
15000 
Активтердің жиынтығы 
183000 
49000 
 
 
199000* 
Жарғылық капитал 
100000 
30000 
30000 
 
100000 
Бөлінбеген табыс 
33000 
3000 
3000 
 
33000 
міндеттемелер 
50000 
16000 
 
 
66000 
Капитал  мен  міндетте- 
мелердің жиынтығы 
18300 
49000 
 
 
199000* 
 
            *- 
сома бағана бойынша есептелді.  
 
      2. 
«А»  кәсіпорыны  «К»  кәсіпорынының  акцияларының    бақылаушы 
пакетін  сатып    алған  кезде  40  млн.  теңге  ақша  жұмсады  делік.Мұндай 
20 
 


жағдайда 7 млн. теңге айырмашылық сомасы (40 млн. теңге – 33 млн. теңге) 
гудвиллды  құрайды  және  жұмысшы  кестеде    төмендегі  түзетуші 
(корректировкалаушы) жазулар орындалады. 
 
Баланс баптары 
Бас кәсіп-ң 
балансы 
Еншілес 
компанияның 
балансы 
Түзету 
Біріктірілген 
баланс 
ДТ 
 
КТ 
 
Негізгі құралдар 
85000 
15000 


100000 
Инвестициялар 
40000 

 
40000 
 
Гудвилл 
 
 
7000 
 
7000 
ТМБ 
15000 
9000 
 
 
24000 
Дебиторлық борыштар 
40000 
20000 
 
 
60000 
Ақша қаражаттары 
10000 
5000 
 
 
15000 


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   169




©engime.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет