Әдістемелік өңдеу Мамандығы: «Медбике ісі» Курсы: I семестрі: I, II құрастырушылар



бет1/6
Дата31.12.2019
өлшемі2,16 Mb.
түріСабақ
  1   2   3   4   5   6
Оңтүстік Қазақстан Мемлекеттік Фармацевтика Академиясы
Техникалық және орта кәсіби білім беру факультеті
Биохимия, биология және микробиология кафедрасы

Биология пәні бойынша теория сабақтарға арналған

әдістемелік өңдеу


Мамандығы: « Медбике ісі »
Курсы: I
Семестрі: I, II
Құрастырушылар:

Алипбаева. Г. С

Жазықбаева. Г. Т.

Шымкент - 2013

Кафедра мәжілісінде қаралды:

«19 » 06 2013 ж 21 хаттама

Кафедра меңгерушісі: Есіркепов.М.М.



I семестр
1. Сабақтың тақырыбы: Кіріспе. Биология – тіршілік туралы ғылым.

Тіршілік – материя қозғалысының көрінісі. Тіршіліктің негізгі қасиеттері.



Сағат саны: 135 мин ( 100%)

Сабақ түрі: Аралас сабақ.

Сабақтың мақсаты:

Оқыту: Оқушыларға айналадағы орта тірі және өлі табиғаттан тұратынын, биологияның барлық ағзаларға тән ортақ қасиеттері мен заңдылықтарын, тіршіліктің құрылымы мен қоректенуін, тыныс алуын, өсуін, дамуын, бейімделуін үйрету. Тірі табиғаттың немесе тіршіліктің ерекшелігін, ағзалардың және олардың қасиеттерінің сан алуандығын, жер бетіндегі бактериялар мен көк жасыл балдырлардың түрлерін, биологияның барлық ағзаларға тән ортақ қасиеттері мен заңдылықтарын ашып түсіндіру.

тәрбиелік: білімділікке, тазалыққа, еңбек сүйгіштікке тәрбиелеу.

дамыту: жаңа қосымша инновациялық ақпараттармен хабардар етіп түрлі оқу әдістерін қолдану.

Оқыту әдісі: Мультимедиялық құрылғылармен бейнемагнитофон, CD, DVD дискілер,тақырыпты таныстыру, тест тапсырмаларына жауап беру, баяндау, сұрақ-жауап, ситуациялық есептер, бақылау жұмысы, тест тапсырмалары, үлестірмелі кеспелер

Материалды – техникалық жабдықталуы: Плакаттар жинағы, тесттік жұмыстар.

а) техникалық құралдар: Микроскоп, мультимедиялық құрылғы бейнемагнитофон, CD, DVD дискілер.

ә) көрнекі және дидактикалық құралдар: өзіндік жұмыстарға арналған кеспелер, тест тапсырмалары, жағдайлық есептер, нұсқау карталар, кестелер.

сөзжұмбақтар, плакаттар жинағы.



б) оқыту орны : 434, 426, 428 бөлме.
Әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

1.Қасымбаева Т..,Мухаметжанова К. «Жалпы биология» 10 – 11 класс,Алматы,Мектеп, 2006

2. Сартаев А.., Гильманов М., «Жалпы биология» 10 – 11 класс Алматы,Мектеп,2006

3. Беляев Д.К.., «Жалпы биология» 10 – 11 класс,М.Просвещание,2002

4. Голубоев И.Р.., Новиков Ю.В. «Окружающая среда и ее охрана»

М.: Провещание 1998

5. Атқанбаев Ж.Ж. «Экология»,Алматы 2003

6. Р. Сәтімбеков «Биология» 10 – 11 класс Алматы,Мектеп 2007



Қосымша әдебиеттер:

1. Мухаметжанова К., Қасымбаева Т., «Жалпы биология» Хрестоматия,

Алматы, Мектеп 2006



2. Абшенова Л.У.., Зайрова Б.З. «Биология», Алматы 2008

3. Дюсебаева М.К., Қашқарова З.А. «Экология негіздері» оқу құралы, Алматы 2006

4. Воронков Н.А. Основы общей экологии, М.Просвещание
Ұйымдастыру кезеңі: 7 мин (15 %)

  • Оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру.

  • Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

1.Тіршіліктің құрылымы нуклейн қышқылдары, микроскоп құрылысы

2.Ақуыз молекуласының құрылысы.

3.Қоректену

4.Тынысалу

5.Өсу


6.Даму

7.Бейімделу

8.Тұқым қуалайтын молекулалар

Сабақтың мақсаты мен міндеті:

Айналадағы ортаның тірі және өлі табиғатын, барлық ағзаларға тән ортақ қасиеттері мен заңдылықтарын,тіршіліктің құрылымын, қоректенуін, тынысалуын, өсуін, дамуын, бейімделуін түсіндіру.


Оқушылардың өтілген тақырып бойынша білімін тексеру. 20 мин (15%)

  • Оқущылардың білімін жан жақты тексеру

  • Сұрақтарды дұрыс және мазмұнды құрастыруға мән беру


Жаңа сабақ түсіндіру 41 мин (30%)


  • Тақырыпты жоспарымен таныстыру

  • Түсіндірілетін материалдық негізділігімен жеткізілуінің ғылымилығы

  • Жаңа сабақты сапалы игеру үшін түрлі оқу әдістерін қолдану.

Жасуша-тіршіліктің ең ұсақ және маңызды құрылымдық-қызметтік бірлігі болып табылады, себебі кез-келген ағзалардың денесі жасушалардан құрылған, тіршіліктің негізгі қасиеттері мен қызметтері жасушаларда жүзеге асады. Жасушаны 1665 ж. голландия оқымыстысы Р.Гук ашқан, ал жасуша теориясын 1938 ж. -1939 жж. неміс ғылымдары Т.Шванн және М.Шлейден қалыптастырды.

Жасуша теориясының негізгі қағидалары төмендегідей:

1. Барлық тірі ағзалар жасушалардан тұрады. Жасуша тіршіліктің ең ұсақ құрылымдық –қызметтік бірлігі;

2. Барлық жасушалардың құрылысы, жалпы алғанда, ұқсас жоба бойынша құрылған;

3. Жасуша тек жасушалардан, орлардың бөлінуі нәтижесінде, пайда болады (Р.Вирхов, 1858) «Omni cеllula a cellula».

Қазіргі кезде жасушалардың 2 үлкен тобы белгілі: прокариоттық және эукариоттық жасушалар. Прокариоттық жасушалар - бактерияларға және көк-жасыл балдырлырға, ал эукариоттық жасушалар -өсімдіктерге, жануарларға және саңырауқұлақтарға тән.



Оқушылардың өз бетінше атқаратын жұмысы 47 мин (35%)

Тіршіліктің құрылымын, нуклейн қышқылдарының құрылысын, қоректенуін, тыныс алуын, өсуін, дамуын, бейімделуін альбом бетіне түсіру.



Жаңа тақырыпты бекіту 14 мин (10%)

Сабақты қорытындылау 3 мин (2%)

Оқушылардың білім деңгейін бағалау. Келесі сабақтың тақырыбын хабарлау



Үйге тапсырма беру 3 мин (2%)

Жасушаның химиялық құрамы. Цитология ғылымы. Цитология пәні және міндеттері. Жасуша теориясының негізгі қағидалары.



2. Сабақтың тақырыбы: Жасушаның химиялық құрамы. Цитология ғылымы. Цитология пәні және міндеттері. Жасуша теориясының негізгі қағидалары.

Сағат саны: 135 мин ( 100%)

Сабақ түрі: Аралас сабақ.

Сабақтың мақсаты:

Оқыту : Оқушыларға цитология ғылымы нені үйрететінін, жасушаның химиялық, физикалық құрылысын, жасуша теориясын, жасуша органоидтарын, жасушадағы органикалық және бейорганикалық заттарды үйрету.

тәрбиелік: білімділікке, тазалыққа, еңбек сүйгіштікке тәрбиелеу.

дамыту: жаңа қосымша инновациялық ақпараттармен хабардар етіп түрлі оқу әдістерін қолдану.

Оқыту әдісі: Мультимедиялық құрылғы бейнемагнитофон, CD, DVD дискілер.тест тапсырмаларына жауап беру, баяндау, сұрақ-жауап, ситуациялық есептер, бақылау жұмысы, тест тапсырмалары, үлестірмелі кеспелер

Материалды – техникалық жабдықталуы: Плакаттар жинағы, тесттік жұмыстар.
а)техникалық құралдар: Микроскоп, мультимедиялық құрылғы бейнемагнитофон, CD, DVD дискілер.

ә) көрнекі және дидактикалық құралдар: өзіндік жұмыстарға арналған кеспелер, тест тапсырмалары, жағдайлық есептер,нұсқау карталар,кестелер.

сөзжұмбақтар, плакаттар жинағы.



б) оқыту орны : 413, 427б, 428 бөлме.
Әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

1.Қасымбаева Т..,Мухаметжанова К. «Жалпы биология» 10 – 11 класс,Алматы,Мектеп, 2006

2. Сартаев А.., Гильманов М., «Жалпы биология» 10 – 11 класс Алматы,Мектеп,2006

3. Беляев Д.К.., «Жалпы биология» 10 – 11 класс,М.Просвещание,2002

4. Голубоев И.Р.., Новиков Ю.В. «Окружающая среда и ее охрана»

М.: Провещание 1998

5. Атқанбаев Ж.Ж. «Экология»,Алматы 2003

6. Р. Сәтімбеков «Биология» 10 – 11 класс Алматы,Мектеп 2007


Қосымша әдебиеттер:

1. Мухаметжанова К., Қасымбаева Т., «Жалпы биология» Хрестоматия,

Алматы, Мектеп 2006



2. Абшенова Л.У.., Зайрова Б.З. «Биология», Алматы 2008

3. Дюсебаева М.К., Қашқарова З.А. «Экология негіздері» оқу құралы, Алматы 2006

4. Воронков Н.А. Основы общей экологии, М.Просвещание
Ұйымдастыру кезеңі: 7 мин (15 %)

- Оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру.

- Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.


  1. Цитология ғылымы нені оқытады

  2. Жасуша теориясының ашылуы

  3. Жарық арқылы көрсететін микроскоптың құрылысы

  4. Тірі ағзалардың химиялық құрылысы

  5. Жасушадағы органикалық және бейорганикалық заттар


Сабақтың мақсаты мен міндеті:
Жасушаның құрылысын, қызметін, жасуша теориясын, микроскоп түрлерін, микроскоп арқылы пияз қабықшасын көру.
Оқушылардың өтілген тақырып бойынша білімін тексеру. 20 мин (15%)
- Оқущылардың білімін жан жақты тексеру

- Сұрақтарды дұрыс және мазмұнды құрастыруға мән беру


1.Тіршіліктің құрылымы нуклейн қышқылдары

2.Ақуыз


3.Қоректену

4.Тынысалу

5.Өсу

6.Ақуыз құрылысы, қызметі



7.Даму

8.Бейімделу

9.Тұқым қуалайтын молекулалар

Жаңа сабақ түсіндіру 41 мин (30%)


  • Тақырыпты жоспарымен таныстыру

  • Түсіндірілетін материалдық негізділігімен жеткізілуінің ғылымилығы

  • Жаңа сабақты сапалы игеру үшін түрлі оқу әдістерін қолдану.

Жасушаның атомдық және молекулалық құрамы.Табиғатта кездесетін 105 химиялық элементтің 80-ге жуығы тірі ағза жасушаларының құрамында болады.Олар жасушадағы мөлшеріне қарай үш топқа бөлінеді:1. Органикалық қосылыстардың құрамына кіретін негізгі элементтер.Олардың жасуша құрамындағы үлесі 99%; 2.Ион түрінде кездесетін элементтер. Олардың жасушадағы жалпы мөлшері 1% шамасында; 3. Жасушада өте аз мөлшерде кездесетін (0,01%-тен кем) микро элементтер 1- кестеде берілген.

Органикалық заттардың құрамына кіретін негізгі элеметтер мен олардың мөлшері


Элементтер

% үлесі

Элементтер

% үлесі

Оттегі(О)

Көміртегі(С)

Сутегі(Н)


65-75

15-18


8-10

Азот(N)

Фосфор(P)

Күкірт(S)


1,5-3,0

0,2-1,00


0,15-0,20

Ион түрінде кездесетін элеметтер



Ион

% үлесі

Ион

% үлесі

Калий(K+)

Хлор(Cl-)



0,15-0,4

0,05-0,10



Натрий(Na+)

Магний(Mg2+)



0,02-0,03

0,02-0,03


Осы кестеде берілген элементтердің құрамы барлық жануарлар жасушасында бірдей болады, ал өсімдіктер мен ұсақ ағза жасушаларында басқаша.Тірі ағзадағы химиялық элементтердің зат айналым әрекетіндегім маңызы соншалық,егер микроэлементтер жетпесе,ағза ауруға ұшырайды.



Оқушылардың өз бетінше атқаратын жұмысы 47 мин (35%)
Жасушаның құрылысын, органеллаларын (митохондрия, лизосома, рибосома, ЭПТ, гольджи комплексін) альбом бетіне түсіру

Жаңа тақырыпты бекіту 14 мин ( 10%)

Сабақты қорытындылау 3 мин ( 2%)

Оқушылардың білім деңгейін бағалау. Келесі сабақтың тақырыбын хабарлау



Үйге тапсырма беру 3 мин (2%)

Жасушаның құрамындағы бейорганикалық заттар: су және оның қасиеттері. Минералды тұздар.



3. Сабақтың тақырыбы: Жасушаның құрамындағы бейорганикалық заттар: су және оның қасиеттері. Минералды тұздар.

Сағат саны: 135 мин ( 100%)

Сабақ түрі: Аралас сабақ.

Сабақтың мақсаты:

Оқыту : Оқушыларға тірі ағзалардың химиялық құрылысын, жасушадағы органикалық және бейорганикалық заттардың құрылысын үйрету.

тәрбиелік: білімділікке, тазалыққа, еңбек сүйгіштікке тәрбиелеу.

дамыту: жаңа қосымша инновациялық ақпараттармен хабардар етіп түрлі оқу әдістерін қолдану.

Оқыту әдісі: Мультимедиялық құрылғы бейнемагнитофон, CD, DVD дискілер,тест тапсырмаларына жауап беру, баяндау, сұрақ-жауап, ситуациялық есептер, бақылау жұмысы, тест тапсырмалары, үлестірмелі кеспелер

Материалды – техникалық жабдықталуы: Плакаттар жинағы, тесттік жұмыстар.

а) техникалық құралдар: Микроскоп, мультимедиялық құрылғы бейнемагнитофон, CD, DVD дискілер.

ә) көрнекі және дидактикалық құралдар: өзіндік жұмыстарға арналған кеспелер, тест тапсырмалары, жағдайлық есептер,нұсқау карталар,кестелер.

сөзжұмбақтар, плакаттар жинағы.



б) оқыту орны : 413, 427б, 428 бөлме.
Әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

1.Қасымбаева Т..,Мухаметжанова К. «Жалпы биология» 10 – 11 класс,Алматы,Мектеп, 2006

2. Сартаев А.., Гильманов М., «Жалпы биология» 10 – 11 класс Алматы,Мектеп,2006

3. Беляев Д.К.., «Жалпы биология» 10 – 11 класс,М.Просвещание,2002

4. Голубоев И.Р.., Новиков Ю.В. «Окружающая среда и ее охрана»

М.: Провещание 1998

5. Атқанбаев Ж.Ж. «Экология»,Алматы 2003

6. Р. Сәтімбеков «Биология» 10 – 11 класс Алматы,Мектеп 2007


Қосымша әдебиеттер:

1.Мухаметжанова К., Қасымбаева Т., «Жалпы биология» Хрестоматия,

Алматы, Мектеп 2006



2. Абшенова Л.У.., Зайрова Б.З. «Биология», Алматы 2008

3. Дюсебаева М.К., Қашқарова З.А. «Экология негіздері» оқу құралы, Алматы 2006

4. Воронков Н.А. Основы общей экологии, М.Просвещание
Ұйымдастыру кезеңі: 7 мин (15 %)

  • Оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру.

  • Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

1. Жарық арқылы көретін микроскоптың құрылысы

2. Тірі ағзалардың химиялық құрылысы

3. Жасушадағы бейорганикалық заттар

4. Жасушада өте аз мөлшерде кездесетін микроэлементтерді ата

5. Жасушадағы бейорганикалық қосылыстардың құрамына кіретін негізгі элементтер

6. Жасушаның атомдық және молекулалық құрамы

7. Оттегі, сутегі, көміртегі және азоты бар химиялық қосылыстар


Сабақтың мақсаты мен міндеті:

Жасушаның бейорганикалық қосылыстардың құрамына кіретін заттарды, табиғатта кездесетін 105 химиялық элементтің 80-ге жуығы тірі ағза жасушаларының құрамында болатынын айту.


Оқушылардың өтілген тақырып бойынша білімін тексеру. 20 мин (15%)

  • Оқущылардың білімін жан жақты тексеру

  • Сұрақтарды дұрыс және мазмұнды құрастыруға мән беру




  1. Цитология ғылымы нені оқытады

  2. Жасуша теориясының ашылуы

  3. Жарық арқылы көрсететін микроскоптың құрылысы

  4. Тірі ағзалардың химиялық құрылысы

  5. Жасушадағы органикалық және бейорганикалық заттар


Жаңа сабақ түсіндіру 41 мин (30%)

  • Тақырыпты жоспарымен таныстыру

  • Түсіндірілетін материалдық негізділігімен жеткізілуінің ғылымилығы

  • Жаңа сабақты сапалы игеру үшін түрлі оқу әдістерін қолдану.

Тірі ағза жасушасында кездесетін сутегі,оттегі, көміртегі және азоттың үлесі 99%-ке дейін жетеді.осылардыңүшеуінің(Сутегі, көміртегі, азот) жер бетіндегі жалпы үлесі 1%-тен кем болады. Сонымен қатар, адам ағзасында болатын он элеметтің сегізі теңіз суында кездеседі. Бұдан төмендегідей болжам жасауға болады:

Оттегі, сутегі, көміртегі және азоты бар химиялық қосылыстардан тірі материяның негізі құрылған. Алғашқы тірі ағзалар бейорганикалық қосылыстардың негізінде теңіз суынан пайда болып дамығанын көруге болады.Жасушаның молекулалық құрылымы күрделі және әрқилы болады. Кейбір қосылыстар, мысалы,су және минералды тұздар өлі табиғатта да кездеседі, ал органикалық қосылстар: көмірсу,липид,ақуыз және нуклеин қышқылдары,т.б. тек тірі жасушаларға ғана тән, олардың мөлшері мына кестеде берілген.

Жасушадағы химиялық қосылыстардың мөлшері



Бейорганикалық

Органикалық

Су 70-80

Бейорганикалық заттар 1,0-1,5



Ақуыз 10-20

Көмірсулар 0,2-2,0

Майлар 1-5

Нуклеин қышқылдары 1,0-2,0

АТФ және кіші молекулалы заттар 0,1-0,5

Жасушадағы химиялық қосылыстардың ішінде су бірінші орын алады. Жасуша салмағының 75%-ке жуығы судан тұрады; оның мөлшері жас жасушада-95%,ескі жасушада 60% шамасында кездеседі.Тірі ағзадағы судың қасиеттері оның молекуласының құрылымына байланысты.

Жасушаның органикалық затта.Тірі жасушаның құрамына өлі табиғатта кездесетін көптеген органикалық қосылыстар болды.Ондай қосылыстарға: комірсулар,липидтер, ақуыздар, нуклеин қышқылдары және т.б. органикалық қосыластар жатады. Органикалық қосылыстар дегеніміз-құрамына көміртегі немесе оның қосылыстары кіретін, сондай-ақ, ауада және оттегінде жана алатын заттар. Тірі жасушадағы органикалық заттардың барлығы биополимерлерге жатады. Полимер молекуласы қарапаыйм заттардан құралады, оларды мономерлер деп атайды. Егер «А» мономер болса,онда мынандай тізбектен:А-А-А-А-А-А...А полимер молекуласы, яғни көптеген мономерлерден биополимре түзіледі. Ондай полимерлерге: крахмал,глюкоген жасунық,ақуыз, нуклеин қышқылдары,т.б. жатқызуға болады.

Оқушылардың өз бетінше атқаратын жұмысы 47 мин (35%)
Жасушаның құрылысын, органеллаларын, тірі ағзалардың химиялық құрылысын альбом бетіне түсіру.

Жаңа тақырыпты бекіту 14 мин (10%)

Сабақты қорытындылау 3 мин (2%)

Оқушылардың білім деңгейін бағалау. Келесі сабақтың тақырыбын хабарлау



Үйге тапсырма беру 3 мин (2%)

Жасушаның құрамындағы органикалық қосылыстар. Липидтер. Көмірсулар. Ақуыздар. Олардың биологиялық рөлі.



4. Сабақтың тақырыбы: Жасушаның құрамындағы органикалық қосылыстар. Липидтер. Көмірсулар. Ақуыздар. Олардың биологиялық рөлі.

Сағат саны: 135 мин ( 100%)

Сабақ түрі: Аралас сабақ.

Сабақтың мақсаты:

Оқыту : Оқушыларға органикалық қосылыстардың құрамына кіретін негізгі элементтерді(оттегі, сутегі, көміртегі және азоты бар химиялық қосылыстарын), липидтер мен ақуыз, көмірсулардың құрылысын, олардың биологиялық рөлін, ақуыздың бірінші, екінші және үшінші реттік құрылымын түсіндіру.

тәрбиелік: білімділікке, тазалыққа, еңбек сүйгіштікке тәрбиелеу.

дамыту: жаңа қосымша инновациялық ақпараттармен хабардар етіп түрлі оқу әдістерін қолдану.

5.Оқыту әдісі: Мультимедиялық құрылғы бейнемагнитофон, CD, DVD дискілер,тест тапсырмаларына жауап беру, баяндау, сұрақ-жауап, ситуациялық есептер, бақылау жұмысы, тест тапсырмалары, үлестірмелі кеспелер

Материалды – техникалық жабдықталуы: Плакаттар жинағы, тесттік жұмыстар.

а) техникалық құралдар: Микроскоп, мультимедиялық құрылғы бейнемагнитофон, CD, DVD дискілер.

ә) көрнекі және дидактикалық құралдар: өзіндік жұмыстарға арналған кеспелер, тест тапсырмалары, жағдайлық есептер,нұсқау карталар,кестелер.

сөзжұмбақтар, плакаттар жинағы.



б) оқыту орны : 413, 427б, 428 бөлме.

Әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:

1.Қасымбаева Т..,Мухаметжанова К. «Жалпы биология» 10 – 11 класс,Алматы,Мектеп, 2006

2. Сартаев А.., Гильманов М., «Жалпы биология» 10 – 11 класс Алматы,Мектеп,2006

3. Беляев Д.К.., «Жалпы биология» 10 – 11 класс,М.Просвещание,2002

4. Голубоев И.Р.., Новиков Ю.В. «Окружающая среда и ее охрана»

М.: Провещание 1998

5. Атқанбаев Ж.Ж. «Экология»,Алматы 2003

6. Р. Сәтімбеков «Биология» 10 – 11 класс Алматы,Мектеп 2007


Қосымша әдебиеттер:

1. Мухаметжанова К., Қасымбаева Т., «Жалпы биология» Хрестоматия,

Алматы, Мектеп 2006



2. Абшенова Л.У.., Зайрова Б.З. «Биология», Алматы 2008

3. Дюсебаева М.К., Қашқарова З.А. «Экология негіздері» оқу құралы, Алматы 2006

4. Воронков Н.А. Основы общей экологии, М.Просвещание
Ұйымдастыру кезеңі: 7 мин (15 %)


  • Оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру.

  • Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

1. Ақуыздардың құрылысы, құрамы

2. Ақуыздың бірінші, екінші және үшінші реттік құрылымы

3. Жасушадағы органикалық заттар

4. Жасушада өте аз мөлшерде кездесетін микроэлементтерді ата

5. Жасушадағы органикалық қосылыстардың құрамына кіретін негізгі элементтер

6. Жасушаның атомдық және молекулалық құрамы

7. Оттегі, сутегі, көміртегі және азоты бар химиялық қосылыстар

8. Көмірсу, липидтер
Сабақтың мақсаты мен міндеті:

Оқушыларға органикалық қосылыстардың құрамына кіретін негізгі элементтерді(оттегі, сутегі, көміртегі және азоты бар химиялық қосылыстарын), липидтер мен ақуыз, көмірсулардың құрылысын, олардың биологиялық рөлін, ақуыздың бірінші, екінші және үшінші реттік құрылымын түсіндіру.



Оқушылардың өтілген тақырып бойынша білімін тексеру. 20 мин (15%)


  • Оқущылардың білімін жан жақты тексеру

  • Сұрақтарды дұрыс және мазмұнды құрастыруға мән беру

1. Жарық арқылы көретін микроскоптың құрылысы

2. Тірі ағзалардың химиялық құрылысы

3. Жасушадағы бейорганикалық заттар

4. Жасушада өте аз мөлшерде кездесетін микроэлементтерді ата

5. Жасушадағы бейорганикалық қосылыстардың құрамына кіретін негізгі элементтер

6. Жасушаның атомдық және молекулалық құрамы

7. Оттегі, сутегі, көміртегі және азоты бар химиялық қосылыстар


Жаңа сабақ түсіндіру 41 мин (30%)

  • Тақырыпты жоспарымен таныстыру

  • Түсіндірілетін материалдық негізділігімен жеткізілуінің ғылымилығы

  • Жаңа сабақты сапалы игеру үшін түрлі оқу әдістерін қолдану.

Жасуша-тіршіліктің ең ұсақ және маңызды құрылымдық-қызметтік бірлігі болып табылады, себебі кез-келген ағзалардың денесі жасушалардан құрылған, тіршіліктің негізгі қасиеттері мен қызметтері жасушаларда жүзеге асады. Жасушаны 1665 ж. голландия оқымыстысы Р.Гук ашқан, ал жасуша теориясын 1938 ж. -1939 жж. неміс ғылымдары Т.Шванн және М.Шлейден қалыптастырды. Жасуша теориясының негізгі қағидалары төмендегідей:

1. Барлық тірі ағзалар жасушалардан тұрады. Жасуша тіршіліктің ең ұсақ құрылымдық –қызметтік бірлігі;

2. Барлық жасушалардың құрылысы, жалпы алғанда, ұқсас жоба бойынша құрылған;

3. Жасуша тек жасушалардан, орлардың бөлінуі нәтижесінде, пайда болады (Р.Вирхов, 1858) «Omni cеllula a cellula».

Қазіргі кезде жасушалардың 2 үлкен тобы белгілі: прокариоттық және эукариоттық жасушалар. Прокаиоттық жасушалар-бактерияларға және көк-жасыл балдырлырға, ал эукариоттық жасушалар -өсімдіктерге, жануарларға және саңырауқұлақтарға тән. Ядро жануарлар мен сімдіктер жасушаларының негізгі және тұрақты жиынтығы.ядросы бар ағзаларды-эукариттар грекше «карион»-ядро деп атайды. Тірі ағзаның тіршілік қасиеттерінің бірі- көбею, ол ядромен тікелей байланысты. Зат алмасу көбею және өсіп даму ядросы бар жасушаларда қарқынды түрде жүреді. Кейбір ағзаларда ядро болмайды, оларды прокаройттар деп атайды. Ол ағзаларда толық жетілмеген жарғақшалы болмаса да оның құрамындағы заттары болады. Жасушаның ядросы, негізінен, тірі ағзалардың тұқым қуалау белгілері мне қасиеттерін ДНҚ түрінде сақтайтын хромосомалардан ядро шырыны, РНҚ, ядрошық, т.б. құрамдас бөлшектерден тұрады. Ядро цитоплазмадан екі жарғақшасы арқылы бөлінеді.Жарғақша ұзақ шұрықтардан тұрады, бұл арқылы цитоплазма мен ядроның арасында зат алмасады.коптеген жасушаларда ядро біреу, ал кейбіреулерінде ядросы бірнешеу болып келетін жасушаларда болады. Мысалы, омыртқалы жануарлардың бауыры, сүйек, бұлшықет ұлпаларында және қарапайымдыларда.заттарды




Оқушылардың өз бетінше атқаратын жұмысы
Тубулин ақуызының полимеризациялануы арқылы бөліну жіпшесінің

Каталог: wp-content -> uploads -> 2014
2014 -> Сәлім меңдібаев армысың, алтын таң! Журналист жазбалары Қостанай – 2013 ж
2014 -> Қазақ тілі мен латын тілі кафедрасы Қазақ Әдебиеті пәні бойынша әдістемелік өҢдеу мамандығы: Фельдшер Мейірбике ісі Стамотология Курс: І семестрі: ІІ
2014 -> Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі
2014 -> Жақсыбай Мусаев шығармашылығы және көркемдік Зерттеуші оқушы: Мұратбаева Назерке
2014 -> Тақырыбы: Ақындықты арман еткен жерлес Талапбай Ұзақбаев
2014 -> М.Ә. Хасен төле би әлібекұлы
2014 -> «Қостанай таңының» кітапханасы Сәлім меңдібаев
2014 -> 3-деңгейлерге: а/берілген сөздерді аударыңдар


Достарыңызбен бөлісу:
  1   2   3   4   5   6


©engime.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет