Витаминдер (ДӘрумендер )— денсаулық тірегі



Дата04.07.2018
өлшемі15,89 Kb.

ВИТАМИНДЕР (ДӘРУМЕНДЕР )— ДЕНСАУЛЫҚ ТІРЕГІ

Витаминдер (Дәрумендер )— денсаулық тірегі Кейінгі кезде әлемдік ғылыми терминдерді бұзатын адамдар көбейіп кетті. Олар витаминді дәрумендер деп атау керек деп түсіндіреді. Бұл дұрыс емес. Витаминдер деп химиялық табиғаты әр түрлі органикалық заттарды айтады. Витамин латынша vіtа – өмір, тіршілік; vitman – тіршілік амині деген мағынаны білдіреді. Олар тағамдық заттармен организмге түсіп, зат алмасуға, организмнің өсіп-өнуіне әсерін тигізеді. Организмнің қорғаныштық қабілетін арттыруда витаминдердің атқаратын міндеті өте зор. Егер тамақ-тану дұрыс жолға қойылмаса, яғни күнделікті пайдаланатын тағамдарымызда организмдерге қажетті витаминдер мөлшері жеткіліксіз болса, онда организм әлсіреп, ол әр түрлі ауруларға шалдығады, оның өсіп-өнуі мен жетілуі нашарлайды. Витаминдер, сол сияқты, жоғары дәрежелі өсімдіктер мен микро-организмдердің қалыпты өсуі мен дамуы үшін қажетті заттар.

  • Витаминдер (Дәрумендер )— денсаулық тірегі Кейінгі кезде әлемдік ғылыми терминдерді бұзатын адамдар көбейіп кетті. Олар витаминді дәрумендер деп атау керек деп түсіндіреді. Бұл дұрыс емес. Витаминдер деп химиялық табиғаты әр түрлі органикалық заттарды айтады. Витамин латынша vіtа – өмір, тіршілік; vitman – тіршілік амині деген мағынаны білдіреді. Олар тағамдық заттармен организмге түсіп, зат алмасуға, организмнің өсіп-өнуіне әсерін тигізеді. Организмнің қорғаныштық қабілетін арттыруда витаминдердің атқаратын міндеті өте зор. Егер тамақ-тану дұрыс жолға қойылмаса, яғни күнделікті пайдаланатын тағамдарымызда организмдерге қажетті витаминдер мөлшері жеткіліксіз болса, онда организм әлсіреп, ол әр түрлі ауруларға шалдығады, оның өсіп-өнуі мен жетілуі нашарлайды. Витаминдер, сол сияқты, жоғары дәрежелі өсімдіктер мен микро-организмдердің қалыпты өсуі мен дамуы үшін қажетті заттар.

С-дәрумені – аскорбин қышқылы  С-дәрумені құрылысы жөнінен 1-глюкозаға жақын лактон

  • С-дәрумені – аскорбин қышқылы  С-дәрумені құрылысы жөнінен 1-глюкозаға жақын лактон
  • болып табылады. Мұндағы Дегидрокорбин қышқылы да С дәруменінің қасиетіне ие. С-дәрумені жарық, жылу әсеріне өте сезімтал, ауадағы оттек С-дәруменінің жетіспеуі салдарынан әлсіздік, демігу, жүрек түсында ауырсыну, С-дәрумені жетіспеушілігінен «цинга» немесе «скорбут» аурулары туындайды.  Цинга науұасында қан тасымалдайтын түтікшелер зақымданады, түтікшелер серпімділік Сонымен қатар С-гиповитаминозы кезінде ауыз қуысындағы қызыл иектің С-дәруменінің аздаған жетіспеушілігі адам көңіл күйін аздырып, ми С-дәрумені-көкеніс капуста, көк пияз, аскөк, болгар бұрышы мен Адам ағзасына С-дәруменіне тәуліктік қажеттілік 50-100 мг шамасын Тамақ дайындау барысында аскорбин қышқылын тотықтырудан сақтандырі үшін С-дәрумені ағза бойында фоль қышқылын тетрафоль қышқылына тотықсыздандырады,

СУДА ЕРИТІН ВИТАМИН

  • С витамині (аскорбин қышқылы). Ағзаның жұқпалы ауруларға қарсы тұра алу әрекетін арттырады. Сүйекке және тіске беріктік қасиет береді. С витамині биологиялық тотығу кезінде зиянды заттардың түзілуін тежейді. Ол қарсы денелерді түзетін ферменттердің құрамына кіреді. Терідегі қантамырлардың қабырғасының бүлінуіне де кедергі жасайды

. С витамині жетіспеген жағдайда ағза тез шаршайды, сілемейлі қабықшалар қабынады, қызылиек қанталайды. Бұл витамин ұзақ уақыт жетіспесе, адам кауіпті құрқұлақ (цинга) ауруына шалдығады. Адам ағзасы С витаминін түзбейтіндіктен, тамақпен бірге қабылдануы керек. С витамині ағзаға қыс пен көктем айларында көбірек қажет. Жаңа піскен көкөністер, жемістер және тұздалған орамжапырақ құрамында көбірек кездеседі. Әсіресе итмұрынның, қарақаттың құрамында мол болады. Ағзаға қажетті тәуліктік мөлшері 60-100 мг.

  • . С витамині жетіспеген жағдайда ағза тез шаршайды, сілемейлі қабықшалар қабынады, қызылиек қанталайды. Бұл витамин ұзақ уақыт жетіспесе, адам кауіпті құрқұлақ (цинга) ауруына шалдығады. Адам ағзасы С витаминін түзбейтіндіктен, тамақпен бірге қабылдануы керек. С витамині ағзаға қыс пен көктем айларында көбірек қажет. Жаңа піскен көкөністер, жемістер және тұздалған орамжапырақ құрамында көбірек кездеседі. Әсіресе итмұрынның, қарақаттың құрамында мол болады. Ағзаға қажетті тәуліктік мөлшері 60-100 мг.

С дәрумені итмұрында аса көп. Соған орай күзде көп жинап алып қысқа сақтауға болады. Суға езіп, тұнбасын ішеді. Негізінде адамға тәулігіне 50-100 мг мөлшерінде С дәрумені қажет.

  • С дәрумені итмұрында аса көп. Соған орай күзде көп жинап алып қысқа сақтауға болады. Суға езіп, тұнбасын ішеді. Негізінде адамға тәулігіне 50-100 мг мөлшерінде С дәрумені қажет.

Соңғы кезде витаминдерді классификациялап үлкен 4 топқа бөледі: 1) алифатикалық витаминдер қатары (аскорбин қышқылы); 2) алицикдды витаминдер қатары; 3) ароматикалық витаминдер қатары; 4) Гетероциклды витаминдер қатары. Осылардың ішінде табиғат пен күнделікті тіршілікте кеңінен таралып, жиі кездесетін, әрі өмірімізде көп пайдаланылатын, су мен майларда еритін витаминдерге тоқталуды жөн көрдік.

  • Соңғы кезде витаминдерді классификациялап үлкен 4 топқа бөледі: 1) алифатикалық витаминдер қатары (аскорбин қышқылы); 2) алицикдды витаминдер қатары; 3) ароматикалық витаминдер қатары; 4) Гетероциклды витаминдер қатары. Осылардың ішінде табиғат пен күнделікті тіршілікте кеңінен таралып, жиі кездесетін, әрі өмірімізде көп пайдаланылатын, су мен майларда еритін витаминдерге тоқталуды жөн көрдік.

С ДӘРУМЕНІ ҚАРТАЙМАУҒА КӨМЕКТЕСЕДІ

  •   Американдық ғалымдар ағза жасушаларын қорғайтын, оның ішінде әйелдің қартаюымен күресетін С дәруменінің ерекшеліктерін анықтауға арналған зерттеулер жүргізген, деп хабарлайды
  • Аталған дәрумен тері жасушаларының регенерациясы мен қалпына келуіне көмектеседі. С дәруменінің арқасында теріге тиген жарақаттар тез жазылады. Оның қызметі мұнымен шектеліп қоймай, сондай-ақ ДНК жасушаларын түрлі зақымданудан қорғайды.  С дәрумені теріге күн сәулелерінің әсері күшеетін жаз мезгілінде өте пайдалы. Сонымен қатар, жаңа жасушалардың пайда болуына септігін тигізеді.  Дәрігерлердің ойынша, С дәруменін барынша мол пайдалануға тырысу қажет.Все права защищены.
  • Аскорбин қышқылы /С витамині, цингага қарсы/ 1820 жылы Австралия дәрігері Крамер белгісіз аурудың әсерінен адамның тістерінің еті қанталап, түбі босап, тіс түсіп және оңай жарақаттанғыш келетінін, тері экземасы пайда болатынын, организмнің жұмысқа деген қабілеті кеміп, тез шаршайтынын кезінде жазып сипаттаған еді. Бұл аурумен, әсіресе теңізшілер, жауынгерлер, жиһанкездер ұзақ сапарға шыққанда жиі ауырады екен.

Бұдан бізге XX ғасырдың басына дейін бүкіл дүние жүзінде қүрқүлақ /цинга/ ауыруының етек алып келгені белгілі болып отыр. Кейіннен бұл аурудың себебі организмде С витаминінің жеткіліксіздігінен екені анықталды. 1907 жылы Хольст пен Фрейлих шошқаларын құрамында жас жаңа шыққан овощтары жоқ — диетикалық тағамдармен қо-ректендіру арқылы жоғарыда аталған ауыруды туғызып байқады. 1921 жылы Н.Бессонов капустаның шырынынан тотығу-тотықсыздандыру қасиетіне ие және цингадан қорғайтын препарат алды. 1927—1928 жылдары венгр оқымыстысы Сент-Дьердьи малдың бүйрек үсті безінен жаңа зат бөліп алып, оның күшті тотықсыздандырғыш қасиеті барлығын және химиялық табиғаты жағынан гексурон қышқылы екендігін анықтады. Бұл қосылыстың цинга ауруынан қорғайтындығын аша отырып, оны аскорбин қышқылы /С витамині/ деп атады.

  • Бұдан бізге XX ғасырдың басына дейін бүкіл дүние жүзінде қүрқүлақ /цинга/ ауыруының етек алып келгені белгілі болып отыр. Кейіннен бұл аурудың себебі организмде С витаминінің жеткіліксіздігінен екені анықталды. 1907 жылы Хольст пен Фрейлих шошқаларын құрамында жас жаңа шыққан овощтары жоқ — диетикалық тағамдармен қо-ректендіру арқылы жоғарыда аталған ауыруды туғызып байқады. 1921 жылы Н.Бессонов капустаның шырынынан тотығу-тотықсыздандыру қасиетіне ие және цингадан қорғайтын препарат алды. 1927—1928 жылдары венгр оқымыстысы Сент-Дьердьи малдың бүйрек үсті безінен жаңа зат бөліп алып, оның күшті тотықсыздандырғыш қасиеті барлығын және химиялық табиғаты жағынан гексурон қышқылы екендігін анықтады. Бұл қосылыстың цинга ауруынан қорғайтындығын аша отырып, оны аскорбин қышқылы /С витамині/ деп атады.

Дайындаған:Сарбасов Батыр

  • Дайындаған:Сарбасов Батыр



Достарыңызбен бөлісу:


©engime.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

енгізу | тіркеу
    Басты бет


материалдарды жүктеу