2014 жылғЫ «kegoc» АҚ жылдық есебі «kegoc» АҚ 2014: негізгі өндірістік көрсеткіштер



бет1/29
Дата30.05.2017
өлшемі4,72 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   29
2014 ЖЫЛҒЫ

«KEGOC» АҚ ЖЫЛДЫҚ ЕСЕБІ

«KEGOC» АҚ 2014:

НЕГІЗГІ ӨНДІРІСТІК КӨРСЕТКІШТЕР

Трансформаторлық қуат, (МВА)

35-1150 кВ желілердің ұзындығы, тізбектер бойынша (км)

31.12.2014

36 244,55

31.12.2014

24 893,53

31.12.2013

35 875,05

31.12.2013

24 533,03

31.12.2012

35 535,65

31.12.2012

24 427,74

Электр энергиясын желіге сальдоланған түрде босату (қырғыз транзитін есепке алмағанда) (млн.кВт·сағ)

Электр энергиясының желілер бойынша жеткізуге жұмсалған технологиялық ысыраптары, (қырғыз транзитін есепке алмағанда) (млн.кВт·сағ)

2014

42 812,8

2014

2 576,1

2013

43 460,3

2013

2 387,4 

2012

46 244,9

2012

2 645,0

Электр энергиясының желілер бойынша жеткізуге жұмсалған технологиялық ысыраптары (қырғыз транзитін есепке алмағанда) (желіге босату %)


Электр энергиясын жеткізу бойынша қызмет көлемдері,

(млн.кВт·сағ)


2014

6,02

2014

40 236,7

2013

5,49

2013

41 055,4

2012

5,72

2012

43 487,1

Электр энергиясын техникалық диспетчерлендіру бойынша қызмет көлемдері, (млн.кВт·сағ)


Электр энергиясының теңгерімін ұйымдастыру бойынша қызмет көлемдері, (млн.кВт·сағ)

2014

85 418,3

2014

160 464,6

2013

83 863,4

2013

153 521,4

2012

83 511,7

2012

152 908,9







НЕГІЗГІ ҚАРЖЫЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕР

Негізгі қызметтен түскен табыс

млн.теңге

Таза пайда, млн.теңге


2014

93 519,8

2014

8 616,0

2013

73 811,7

2013

-14 500,3

2012

65 855,2

2012

6 941,0

EBITDA*, млн.тенге

Активтердің жалпы құны, млн.теңге

31.12.2014

24 804

31.12.2014

549 928,04

31.12.2013

20 202

31.12.2013

367 321,73

31.12.2012

17 862

31.12.2012

232 404,84

Қарыз капиталы, млн.теңге

Жалпы капиталы, млн.теңге

на 31.12.2014

107 596,41

31.12.2014

359 777,47

на 31.12.2013

92 541,27

31.12.2013

221 181,46

на 31.12.2012

80 808,81

31.12.2012

126 560,04







*EBITDA көрсеткіші амортизациялауды есепке алмай операциялық шығындарды шегеріп тастағандағы негізгі қызметтен түскен табыс ретінде есептелді.
Осы Жылдық есепте көрсетілген жоспарларға қатысты кез келген ақпарат болжамдық сипатқа ие және болашақтағы оқиғаларға қатысты «KEGOC» АҚ-ның ағымдағы көзқарасын білдіреді және де «KEGOC» АҚ бизнесіне, қаржылық ахуалына, операциялық нәтижелеріне, даму стратегиясы мен өтімділікке қатысты түрлі тәуекелдерге, белгісіздіктер мен жорамалдарға орай өзгеруі мүмкін.

КОМПАНИЯ ТУРАЛЫ
«Электр желілерін басқару жөніндегі Қазақстан компаниясы» (Kazakhstan Electricity Grid Operating  Company) «KEGOC» акционерлік қоғамы (бұдан әрі – «KEGOC» АҚ) – Қазақстан Республикасының Ұлттық электр торабын басқару жөніндегі компания және Қазақстан Республикасының Біртұтас электр энергетикалық жүйесінің Жүйелік операторы болып табылады.

«KEGOC» АҚ «Қазақстан Республикасының энергетика жүйесін басқаруды құрылымдық қайта құрудың кейбір шаралары туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1996 жылғы 28 қыркүйектегі №1188 қаулысына сәйкес ұйымдық-құқықтық нысанда – акционерлік қоғам болып құрылды. 2006 жылға дейін «KEGOC» АҚ-ның 100% акциялары мемлекет иелігінде болды. 2006 жылы мемлекеттік акциялар пакеті (100%) «Самұрық» мемлекеттік акцияларды басқару жөніндегі Қазақстан холдингі» АҚ орналастырылатын акцияларын төлеу үшін табыс етілді. 2008 жылы «Қазына» орнықты даму қоры» және «Самұрық» мемлекеттік активтерді басқару жөніндегі Қазақстан холдингі» акционерлік компанияларының бірігуі жолымен «Самұрық» мемлекеттік активтерді басқару жөніндегі Қазақстан холдингі» АҚ құқық иеленушісі болып табылатын «Самұрық-Қазына» Ұлттық әл-ауқат қоры» АҚ құрылды.

2014 жылғы 18 желтоқсанда «Самұрық-Қазына» Ұлттық әл-ауқат қоры» акционерлік қоғамының еншілес және бағынысты ұйымдарының акциялар пакетін Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 8 қыркүйектегі №1027 қаулысымен бекітілген бағалы қағаздар нарығына шығару бағдарламасын (бұдан әрі – «Халықтық IPO» бағдарламасы) іске асыру шеңберінде «KEGOC» АҚ Компанияның жай акцияларын оған жазылу жолымен қазақстандық қор нарығына алғашқы орналастыруды жүргізді. Бағалы қағаздардың ұйымдастырылған нарығында «KEGOC» АҚ орналастырылған жай акцияларының саны – 25 999 999 (жиырма бес миллион тоғыз жүз тоқсан тоғыз мың тоғыз жүз тоқсан тоғыз) дана. «KEGOC» АҚ бір жай акциясын орналастыру бағасы 505 (бес жүз бес) теңге.

Заңды мекенжайы: Қазақстан Республикасы, Астана қ., Тәуелсіздік даңғылы, 59-ғимарат.


Қызметінің негізгі түрлері:

  • өңіраралық деңгейдегі желілер бойынша электр энергиясын жеткізу;

  • электр энергиясын желіге босату мен тұтынуды техникалық диспетчерлендіру;

  • электр энергиясын өндіру мен тұтынуды теңгерімдеуді ұйымдастыру жөнінде қызмет көрсету болып табылады.

Жоғарыда көрсетілген қызмет түрлері табиғи монополия саласына жатады, осыған байланысты «KEGOC» АҚ қызметі «Табиғи монополиялар және реттелетін нарықтар туралы» Қазақстан Республикасының Заңымен реттеледі.


МАЗМҰНЫ

«KEGOC» АҚ 2014: негізгі қаржылық және өндірістік көрсеткіштер

2

Компания туралы

3

Мазмұны

4

Директорлар кеңесі төрағасының сөзі

5

Басқарма төрағасының сөзі

6

2014 жылдың маңызды оқиғалары

8

Нарыққа шолу

9

Мемлекеттік реттеу және Қазақстан Республикасы

электр энергетикасының құрылымы

9

Қазақстан Республикасы электр энергиясының

Нарығы

12

Электр энергиясының теңгерімі

16

Қазақстан Республикасының электр энергетикасын дамыту стратегиясы

19

«KEGOC» АҚ Даму стратегиясы

19

1-мақсат ҰЭТ СЕНІМДІЛІГІ

21

Қызмет географиясы

22

Электр желілік шаруашылықтың сипаттамасы

23

Диспетчерлік басқаруды ұйымдастыру

23

2-мақсат ҰЭТ-ты ДАМЫТУ

24

Инвестициялық қызмет

25

Қызмет перспективалары

27

3-мақсат ТИІМДІЛІКТІ АРТТЫРУ

28

Электр энергиясын жеткізу

28

Техникалық диспетчерлендіру

29

Электр энергиясын өндіру-тұтыну теңгерімін ұйымдастыру

29

Сенімділікті және энергетикалық тиімділікті арттыру

30

Электр энергиясын сатып алу-сату жөніндегі операциялар

31

Инновациялық қызмет

32

4-мақсат ЭКОНОМИКА ЖӘНЕ ҚАРЖЫ

35

Қаржы-экономикалық көрсеткіштер талдамасы

35

Тариф саясаты

38

5-мақсат НАРЫҚТЫ ДАМЫТУ

40

6-мақсат КОРПОРАТИВТІК БАСҚАРУ. ОРНЫҚТЫ ДАМУ

40

Корпоративтік басқару қағидаттарының сақталуы туралы ақпарат

41

Акционер туралы

46

«KEGOC» АҚ Директорлар кеңесі

47

«KEGOC» АҚ Басқармасы

53

Дивиденд саясаты

57

Ішкі аудит қызметі

57

Тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау

58

Ақпараттық саясат

60

Кадр саясаты

61

Қоршаған ортаны қорғау

65

Өндірістік қауіпсіздік

68

Демеушілік және қайырымдылық

70

7-мақсат ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ЫНТЫМАҚТАСТЫҚ

70

Басқа мемлекеттердің энергетикалық жүйелерімен өзара іс-қимыл жасау

70

Халықаралық ұйымдарға қатысу

71

ҚАРЖЫЛЫҚ ЕСЕПТЕМЕ

72

ҚОСЫМШАЛАР

129

1-қосымша. Еншілес және бағынысты ұйымдарды басқару, сондай-ақ «KEGOC» АҚ 2014 жылғы қызметінің көрсеткіштеріне еншілес және бағынысты ұйымдардың қаржылық-шаруашылық қызметі нәтижелерінің әсері туралы есептер

129

2-қосымша. 2015 жылға арналған Корпоративтік күнтізбе

131

3-қосымша. Глоссарий

132

БАЙЛАНЫС АҚПАРАТЫ

133

«KEGOC» АҚ ДИРЕКТОРЛАР КЕҢЕСІ ТӨРАҒАСЫНЫҢ СӨЗІ
Есепті жыл «KEGOC» АҚ үшін Компания тарихындағы маңызды кезеңдердің бірі болды.

«KEGOC» АҚ «Халықтық IPO» бағдарламасы шеңберінде Қазақстандық қор биржасына (KASE) өз акцияларын табысты орналастырып, көпшілікке танымал болған «Самұрық-Қазына» АҚ тобындағы екінші компанияға айналды. Акцияларды KASE-ге орналастыру қорытындысы акционер үмітін ақтады деуге болады. «KEGOC» АҚ акцияларын сатып алуға берілген өтінімдердің жалпы саны 41 997 болып, жалпы құны 16,6 млрд.теңгені құрады, ал ең жоғарғы орналастыру көлемі 13,1 млрд.теңге мөлшерінде белгіленген болатын. Осылайша сұраныс ұсыныстан 27% артты. 2014 жылдың 19 желтоқсанынан бастап KASE екінші нарығында «KEGOC» АҚ жай акцияларының сауда-саттығы басталды.

Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің 2014.10.17 күнгі №61 бұйрығымен «KEGOC» АҚ-ның Қазақстан Республикасы Біртұтас Электр энергетикалық жүйесінің Жүйелік операторы ретіндегі мәртебесі расталды.

Компанияның негізгі активі кернеу күші 35-1150 кВ, жалпы ұзындығы 24,9 мың.км. болатын электр жеткізу желілерінен және трансформаторларының жалпы белгіленген қуаты 36,24 ГВА құрайтын 77 электр станциясынан тұратын Ұлттық электр торабы болып табылады. Олар электр энергиясының шекара аралық ағынын қамтамасыз етеді, энергия өндіруші станциялардан электр қуатын жеткізеді, өңірлік электр энергетикалық компаниялар мен ірі тұтынушылар арасындағы байланысты қамтамасыз етеді. Компанияда 4,7 мыңнан астам адам жұмыс істейді. Директорлар кеңесі Компания дамуының 2019 жылға дейінгі негізгі даму бағыттарын айқындайтын Ақпараттық-телекоммуникациялық кешенді дамыту стратегиясын бекітті.

Компания есептілік, әділдік, айқындық және жауапкершілік секілді корпоративтік басқару қағидаттарының жоғары деңгейде сақталып отырғандығын көрсетіп келеді. Корпоративтік басқару жүйесі тиімді жұмыс істеуде. «KEGOC» АҚ Директорлар кеңесінің мүшелері стратегиялық және өндірістік-шаруашылық мәселелерін жүйелі түрде қарастырып, нақты шешімдер қабылдайды. Қабылданған шешімдер Компания менеджменті тарапынан табысты іске асырылуда. Нәтижесінде, есепті жыл ішінде жүргізілген диагностика қорытындысы бойынша «KEGOC» АҚ-ның корпоративтік басқару деңгейі 78,1 % жетті. Бұл көрсеткішке үш компоненттің – «Құрылым», «Процестер», «Айқындық» өзара бірлескен іс-әрекеті, олардың сандық мәнін ескеру негізінде: «құрылым» – 68,3%, «процестер» – 77,4 %, «айқындық» – 86,0% қол жеткізілді.

Компаниядағы әлеуметтік ахуалдың қолайлылығы мен әлеуметтік саясаттың табысты жүргізіліп отырғанын компанияның жоғары әлеуметтік тұрақтылық рейтингі растап отыр. «Самұрық-Қазына» АҚ жанындағы Әлеуметтік серіктестік орталығының бағалауы бойынша «KEGOC» АҚ-ның әлеуметтік тұрақтылық индексі 77%-ды құрады, бұл орташа мәннен жоғары болып табылады.

«KEGOC» АҚ Директорлар кеңесінің атынан Компанияның барлық еңбек ұжымына тұтынушыларды электрмен жабдықтау сенімділігін табысты жүзеге асыруға, электр желілік шаруашылықты жаңғыртуға және корпоративтік басқару деңгейін жетілдіруге мүмкіндік беріп отырған үйлесімді де тиімді жұмыстары үшін алғысымды білдіремін.

«KEGOC» АҚ Директорлар

кеңесінің төрағасы Қуаныш Бектеміров

«KEGOC» АҚ БАСҚАРМА ТӨРАҒАСЫНЫҢ СӨЗІ
2014 жыл «KEGOC» АҚ тарихында қалатын елеулі оқиғаларға толы болды.

Олардың ең маңыздысы – Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Нұрлы жол – болашаққа бастар жол» Жолдауы, бұл құжатта бізге нақты тапсырма берілді - «Екібастұз-Семей-Өскемен», одан кейін «Семей-Ақтоғай-Талдықорған-Алма» бағыттарында 500 кВ-тық транзит желілерін салу қажеттігі. Бұл жоғары вольтты желілер «Солтүстік-Шығыс-Оңтүстік транзитінің 500 кВ-тық ӘЖ салу» ауқымды жобасының құрамдас бөліктері болып табылады.

«KEGOC» АҚ акцияларын Қазақстандық қор биржасына (KASE) орналастыру да маңызды оқиғалардың бірі болды. Біз «Самұрық-Қазына» АҚ тобында «Халықтық IPO» бағдарламасы шеңберінде өз акцияларын орналастырған екінші компания болдық. IPO бағдарламасының табысты өткізілгенін сұраныстың ұсыныстан 27 %-ға артуы дәлелдеп отыр. Компания 13 млрд. теңгеден астам қаржы тапты.

«KEGOC» АҚ бизнесті басқару үдерісін тиімді түрде жетілдіріп, ҰЭТ-ты дамыту бағытындағы инвестициялық бағдарламаны табысты жүргізіп келеді. «Ұлттық электр торабын жаңғырту, ІІ кезең» жобасы бойынша жоспарланған жұмыстар толық көлемде жүзеге асты деуге болады. «Қазақстан ҰЭТ-на 500, 220 кВ кернеу желілерімен қосылатын 500 кВ «Алма» қосалқы станциясының құрылысы» жобасы аясында 500 кВ «ОҚМАЭС – Алма» әуе желісінің құрылысы мерзімінен бұрын аяталды.

Бірқатар келеңсіз факторлардың ықпалына қарамастан, Компания өзінің тұрақтылығын сақтап, негізгі міндеттерді орындау бағытындағы жоспарлы жұмыстарын орындауды жалғастыруда. 2014 жылдың қорытындысы бойынша компания тұрақтылығын сақтай отырып, 8,6 млрд. теңге мөлшерінде табыс тапты.

2014 жылы электр қуатын өндіру мен тұтыну көлемінің өсуіне қарамастан, электр энергиясын жеткізу қызметі 2013 жылғы көрсеткіштермен салыстырғанда 2%-ға төмендеп, 40,24 млрд. кВтс-ты құрады.

Ал техникалық диспетчерлендіру көлемі - 85,42 млрд. кВтс., және теңгерімдеуді ұйымдастыру – 160,46 млрд. кВтч\с-ты құрап, өткен жылғы көрсеткіштерден 1,9% және 4,5%-ға жоғары болды.

ҰЭТ-тың үздіксіз жұмысын қамтамасыз етуге қатысты міндеттерін орындау мақсатында Компания өндіріс нысандарын дер кезінде жөндеуден өткізіп, 2014-2015 жылдың күзгі-қысқы кезеңіндегі жұмыстарға дайындық паспортын алды.

«KEGOC» АҚ адами ресурстарын басқару менеджменті Корпоративтік басқару кодексі, біріктірілген менеджмент жүйесі, Кадр саясаты, Қызметкерлерге еңбекақы және сыйақы төлеу ережелерінің қағидаттары негізінде жүзеге асып отыр. Соның нәтижесінде «KEGOC» АҚ Республикалық «Сенім-2014» конкурсында «Үздік жұмыс беруші-ұлттық компания» номинациясы бойынша жеңімпаз атанды.

2014 жылы Компания жоғары корпоративтік басқару деңгейін көрсетті, рейтинг 78,1% мөлшеріне жетті. PWC мамандары корпоративтік жүйесіндегі акционерлердің елеулі қолдауы, Директорлар кеңесінің білікті де теңгерімді құрамы, корпоративтік басқару жүйесін реттейтін негізгі құжаттардың бар болуы, Компания акционерлері, Директорлар кеңесі және Басқарма өкілеттігінің айқын бөлінісі секілді басым тұстарын атап өтті.

Оның үстіне Компания Сапа менеджменті жүйесі (ISO 9001:2008), экологиялық менеджмент жүйесі (ISO 14001:2004) және кәсіби қауіпсіздік пен еңбек қорғау менеджменті жүйесі (OHSAS 18001:2007) саласындағы халықаралық стандарттар талаптарына сәйкестігін тексерудің сертификатталған аудитін табысты өткізді.

Жүргізілген репутациялық аудит қорытындысы бойынша Компанияның іскери репутация деңгейі 10 баллдық шкала бойынша 7 баллды құрады, бұл көрсеткіш 2013 жылмен салыстырғанда 42,8 % жоғары.

Таяу болашақтағы біздің басым бағыттарымыз еліміздің барлық аймағын энергиямен жабдықтау сенімділігін қамтамасыз етуге бағытталған ірі салалық жобаларды дер кезінде және тиімді жүзеге асыру болып қала бермек.

Біздің алдымызда инвестициялық және операциялық қызмет тиімділігін арттыру мақсатында Бизнесті трансформациялау бағдарламасын әзірлеу және жүзеге асыру міндеті тұр. Бұл бағдарламалық құжат бір мезгілде өндірістік процестер, технологиялар мен Компания қызметкерлерінің негізгі құзыреттерін оң бағытқа өзгертуді көздейді.



Көріп отырғандарыңыздай, алдымызда үлкен жауапты жұмыстар күтіп тұр. «KEGOC» АҚ басшылығы ұжым мүшелері барлық бастамаларға қолдау көрсетеді деген сенімде. Жоспарланған жұмыстардың толыққанды жүзеге асуы біздің қызметкерлерімізді тұрақты жұмыспен қамтамасыз етіп, отбасыларын болашаққа деген сенімге жетелері анық.
«KEGOC» АҚ Басқарма Төрағасы Бақытжан Қажиев

2014 ЖЫЛДЫҢ МАҢЫЗДЫ ОҚИҒАЛАРЫ


31 қаңтар

Кешенді жұмыстарды ұзақ мерзімді сатып алу бойынша ірі мәмілелерге қол қойылды, оның құрамына «500 кВ Шүлбі ГЭС (Семей) – Ақтоғай – Талдықорған – Алма ӘЖ» құрылысын «кілтпен тапсыру» да енді

27 наурыз

«KEGOC» АҚ Басқарма Төрағасы Б.Қажиев Атқарушы дирекция ұжымының алдында Компанияның 2013 жылғы қызмет қорытындылары және алдағы жылдың міндеттері туралы баяндама жасады.

11 сәуір

«KEGOC» АҚ   «Сенiм 2014» байқауында «Ең озат ұлттық жұмыс беруші компания» болып танылды

29 сәуір

2013 жылдың қаржылық есептілігі және Жылдық есеп бекітілді.

25 сәуір

Баку қаласында ТМД Электр энергетикалық кеңесінің 45-ші отырысы өтті

21-23 мамыр

«KEGOC» АҚ   II Дағдарысқа қарсы бүкіләлемдік конференцияның VII Астаналық экономикалық форумына қатысты, Астана қ.

21-23 мамыр

VII Астаналық экономикалық форум аясында Бүкіләлемдік Энергетикалық Кеңестің «Энергетика көшбасшыларының бүкіләлемдік саммитіне» (WELS) қатысты

11 маусым

«KEGOC» АҚ «КӘЖ электр энергетикалық компаниялар үшін: бизнес тиімділігін арттырамыз» атты тұңғыш салалық бірегей бизнес-құралын әзірлеп, баспадан шығарды

19 маусым

Корея Республикасы Президентінің Қазақстанға мемлекеттік сапары аясында Ақордада өткен кездесуде, екі мемлекет басшысы: Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев пен Корея Республикасының Президенті Пак Кын Хенің қатысуымен «KEGOC» АҚ Басқарма төрағасы Бақытжан Қажиев және «Балқаш ЖЭС» АҚ Басқарма төрағасы Сук Вон Ким Балқаш ЖЭС өндіруші қондырғыларының электр қуатын даярлықта ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті сатып алуға арналған ұзақ мерзімді шартқа қол қойды

2 шілде

Үкіметтің «Жаңа индустрияландыру: 2014 жылғы І жартыжылдық нәтижелері» ҮИИД Мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыру жұмыстары туралы есебі аясында өткен республикалық телекөпір барысында Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаев ірі ауқымды жоба - «Солтүстік-Шығыс-Оңтүстік транизитінің 500 кВ ӘЖ құрылысын» бастауға рұқсат етті

21 мамыр

«KEGOC» АҚ Әкімшілік ғимаратының құрылысы» нысаны бойынша жұмыстар аяқталды

18 қыркүйек

2014 жылдың бірінші жартыжылдығы бойынша операциялық қызмет пен қаржылық нәтижелердің қорытындысы жаряланды

21 қазан

«KEGOC» АҚ Директорлар кеңесі мен Басқарма мүшелерінің Компанияның кадр резервіндегі қызметкерлерімен кездесуі өтті


28-30 қазан

«KEGOC» АҚ «Power Kazakhstan» 13-ші Қазақстандық Халықаралық көрмесіне және Энергетиктер форумына қатысты, Алматы қ.

24 қазан

ТМД Электр энергетикалық кеңесінің 46-шы отырысы өтті

3-4 тоқсан

«KEGOC» АҚ корпоративтік басқару деңгейіне тәуелсіз бағалау жүргізілді

29 қазан

«KEGOC» АҚ IX Евразиялық KAZENERGY форумына қатысты, Астана қ.

19-20 қараша

«KEGOC» АҚ КЭА энергетиктерінің IX республикалық кеңесіне қатысты, Астана қ.

НАРЫҚҚА ШОЛУ

Мемлекеттік реттеу және Қазақстан Республикасы электр энергетикасының құрылымы
Қазақстан Республикасының бiртұтас электр энергетикалық жүйесi (БЭЖ) - республиканың тұтынушыларын сенiмдi және сапалы энергиямен жабдықтауды қамтамасыз ететiн электр станцияларының, электр жеткізу желiлерi мен қосалқы станциялардың жиынтығы.

Электр энергетикасы саласындағы мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарын Қазақстан Республикасының Үкіметі әзірлейді және анықтайды.

Қазақстан Республикасының Энергетика министрлігі электр энергетикасы саласындағы басшылықты жүзеге асырушы мемлекеттік уәкілетті орган болып табылады.

Электр энергетикасы саласындағы қадағалау мен бақылауды мемлекеттік энергетикалық қадағалау және бақылау жөніндегі мемлекеттік орган - Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің Атом және энергетикалық қадағалау және бақылау комитеті.

Тиісті тауар нарықтарында бәсекелестікті қорғау және монополиялық қызметті шектеу, бақылау және мемлекеттік монополия саласына жатқызылған қызметті реттеу салаларында, сондай-ақ заңнамамен көзделген шегінде салааралық үйлестіруді, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес табиғи монополиялар саласында мен реттелетін нарықтарда реттеу мен бақылауды, сондай-ақ «Электр энергетикасы туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес энергия өндіруші және энергиямен жабдықтаушы ұйымдардың қызметін бақылау мен реттеуді және өзге арнайы атқарушылық, рұқсатнамалық және бақылау функцияларын Қазақстан Республикасының заңнамасымен белгіленген тәртіпте жүзеге асыратын мемлекеттік орган - Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің Табиғи монополияларды реттеу және бәсекелестікті қорғау комитеті болып табылады.

«Самұрық-Қазына» Ұлттық әл-ауқат қоры» АҚ – энергетикалық саланы, телекоммуникацияларды, көлік пен ұлттық даму иниституттарын қоса алғанда, экономиканың әртүрлі салаларында ұлттық компанияларды басқаратын және оған иелік жасайтын мемлекеттік холдингтік компания. «KEGOC» АҚ «Самұрық-Қазына» АҚ-ның еншілес компаниясы болып табылады.

Қазақстан Республикасының электр энергетикасына мынадай секторлар кіреді:


  • электр энергиясын өндіру;

  • электр энергиясын жеткізу;

  • электр энергиясымен жабдықтау;

  • электр энергиясын тұтыну;

  • электр энергетикасы саласындағы өзге қызмет.

Электр энергиясын өндіру секторы

Қазақстанда электр энергиясын өндіруді әртүрлі меншік нысанындағы 102 электр станциясы жүзеге асырады. Қазақстан Республикасы электр станцияларының жалпы белгіленген қуаты 2015 жылғы 1 қаңтарға 20844,2 МВт; жобаланған қуаты – 16945 МВт құрайды.

Электр станциялары ұлттық маңызы бар электр станциялары, өнеркәсіп кешендері құрамындағы электр станцияларр, өңірлік маңызы бар электр станциялары болып бөлінеді.

Ұлттық маңызы бар электр станцияларға Қазақстан Республикасының көтерме сауда нарығында тұтынушыларға электр энергиясын өндіру мен сатуды қамтамасыз ететін ірі жылу электр станциялары, сондай-ақ Қазақстан Республикасының БЭЖ-і жүктемесінің кестесін реттеу үшін қосымша пайдаланылатын гидравликалық электр станциялар жатады.

Өнеркәсіптік маңыздағы электр станцияларына ірі өнеркәсіптік кәсіпорындар мен жақын маңдағы елді мекендерді электр-, жылумен қамтамасыз ету үшін электр және жылу энергиясын қосымша өндіретін ЖЭО жатады.

Өңірлік маңызы бар электр станциялар – бұл аумақтармен біріктірілген, өңірлік электр желілік компаниялар мен энергия жеткізуші ұйымдар, сондай-ақ жақын маңдағы қалаларды жылумен жабдықтау арқылы электр энергиясын сатуды жүзеге асыратын ЖЭО.



Электр энергиясын жеткізу секторы

Қазақстан Республикасының электр желілері қосалқы станциялардың, тарату құрылғылары мен электр энергиясын жеткізу және (немесе) бөлуге арналған және олармен қосатын кернеуі 0,4–1150 кВ электр жеткізу желілерін білдіреді.

Қазақстан Республикасының БЭЖ-де желілер жүйелерін құру міндетін ұлттық электр торабы (ҰЭТ) орындайды, ол республикамыздың өңірлері мен шектес мемлекеттердің (Ресей Федерациясы, Қырғыз Республикасы мен Өзбекстан Республикасы) арасында электр байланысын, сондай-ақ электр станцияларының электр энергиясын жеткізу мен оны көтерме сауда тұтынушыларына жеткізуді қамтамасыз етеді. ҰЭТ-тың теңгеріміне кіретін кернеуі 220 кВ және одан жоғары электр станцияларының электр энергиясын беруді жүзеге асыратын қосалқы станциялар, тарату құрылғылары, өңіраралық және (немесе) мемлекетаралық электр жеткізу желілері мен электр жеткізу желілері «KЕGОС» АҚ теңгерімінде.

Өңірлік деңгейдегі электр желілері өңірлер ішінде электр байланысын, сондай-ақ бөлшек сауда тұтынушыларына электр энергиясын жеткізуді қамтамасыз етеді. Өңірлік деңгейдегі электр желілері өңірлік электржелілік компаниялардың (ӨЭК) теңгерімінде және пайдалануында болады.

Энергия жеткізуші ұйымдар шарттар негізінде өздерінің немесе қолданыстағы (жалға алу, лизинг, сенімгерлікпен басқару және пайдаланудың өзгелей пайдалану түрі) электр желілері арқылы көтерме және бөлшек сауда нарығының тұтынушыларына немесе энергиямен жабдықтаушы ұйымдарға электр энергиясын жеткізуді жүзеге асырады.

Электр энергиясымен жабдықтау секторы

Қазақстан Республикасының электр энергиясымен жабдықтау нарығы секторы энергиямен жабдықтаушы ұйымдардан (ЭЖҰ) тұрады, ол энергия өндіруші ұйымдардан немесе орталықтандырылған саудадан электр энергиясын сатып алуды және кейіннен оны соңғы бөлшек сауда тұтынушыларына сатуды жүзеге асырады. ЭЖҰ-ның бір бөлігі электр энергиясының «кепілдікпен жеткізушілер» міндеттерін орындайды.



Электр энергетикасы саласындағы өзге қызмет

Электр энергетикалық нарықтың субъектілері үшн энергия объектілерін салу және жекелеген энергия қондырғыларын жөндеу қызметі мен мамандандырылған жөндеу жөніндегі қызметті көрсетуді құрылыс-монтаждау ұйымдары мен мамандандырылған жөндеу кәсіпорындары жүзеге асырады.

Энергетика саласындағы ғығыми-зерттеу және тәжірибелік конструкторлық әзірленімдермен, маркетингтік зерттеулермен және болжаулармен, электр энергиясын өндіру және тұтынушыларды жабдықтау үшін жаңа тиімді энергия үнемдейтін және экологиялық таза технологияларды ендіру мәселелерін шешумен Қазэнергоөнеркәсіпғзи, «Энергия» ҚазАЭТИІҒЗИ, «Қазселэнергожоба» институты, Академик Ш.Ч.Чокин атындағы Қазэнергетика ҒЗИ» АҚ, «Қазақстан индустриясын дамыту институты» АҚ сияқты ғылыми зерттеу және жобалау-іздестіру институттары айналысады.

«Қазақстан Электр энергетикалық Қауымдастығы» Заңды Тұлғалар Бірлестігі. Қауымдастықтың мүшелері энергия өндіруші ұйымдар сияқты Қазақстан Республикасының электр энергиясы мен қуаты көтерме сауда нарығына қатысушы – тұтынушылар болып табылады.

Қауымдастықтың негізгі міндеттері:

- қызметі тікелей және өзгелей түрде электр энергетикасы саласымен байланысты барлық ұйымдарға қолдау көрсету;

- электр энергетикасына қатысы бар мемлекеттік бағдарламаларды, заңдар мен нормативтік актілерді әзірлеуге қатысу;

- саланың мүддесін үкіметтің, сот және басқа органдардың шешімдеріне байланысты мәселелерде өз мүшелерінің ұстанымдарын қолдау мен қорғау.

«KazEnergy» Қауымдастығы Қазақстанның мұнайгаз және энергетикалық кешенін серпінді және орнықты дамыту үшін қолайлы жағдайлар жасау мақсатында құрылған ерікті коммерциялық емес бірлестік болып табылады.

Қауымдастықтың мақсаты:



  • Қауымдық мүшелерінің құқы мен мүдделерін мемлекеттік органдарда қорғау, заңнамалық базаны үйлестіру;

  • жер қойнауын пайдаланушылар, электр энергиясын өндірушілер, энергетика секторының өнімдері мен қызметін тасымалдаушылар мен тұтынушылар үшін біртұтас ақпараттық кеңістік құру;

  • ішкі салалық ынтымақтастық және жергілікті, өңірлік және халықаралық деңгейдегі кәсіпкерлік жобаларын қолдау мен дамыту;

  • өңірлік және ауқымды деңгейде Қауымдастықтың, оның мүшелері мен тұтастай алғанда саланың оң имиджін қалыптастыру;

  • қазақстандық қоғмның экономикалық, әлеуметтік, экологиялық және ғылыми-техникалық белсенділігін ынталандыру.

Қазақстан Республикасы Ұлттық кәсіпкерлер палатасы (ҰКП) – Қазақстан Республикасы Үкіметінің және «Атамекен» Одағы» ҚНЭП 2013 жылы 9 қыркүйектегі бірлескен шешімімен құрылған өзін-өзі басқаратын қазақстандық коммерциялық емес ұйым.

Қазақстан Республикасы ҰКП кәсіпкерлік субъектілер одағын білдіреді. Палата мүшелері Қазақстанда тіркелген коммерциялық заңды тұлғалар (соның ішінде банктер және банктік ұйымдар, ұлттық компаниялар мен өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы және қаржы секторы саласындағы ұлттық холдингтердің құрамына кіретін ұйымдар); жеке кәсіпкерлер; шаруа (фермерлік) қожалықтары.

Қазақстан Республикасы ҰКП негізгі мақсаты кәсіпкерлік бастамаларды іске асыру және бизнес-қоғамдастық пен Қазақстан Республикасы мемлекеттік өкімет органдары арасында өзара пайдалы серіктестікті дамыту үшін қолайлы құқықтық, экономикалық және әлеуметтік жағдайларды қамтамасыз ету, сондай-ақ жеке кәсіпкерлер бірлестігінің және (немесе) қауымдастық (одақ) нысанындағы заңды тұлғалар бірлестігінің қызметін қолдау және ынталандыру болып табылады.

Қазақстан электр қуаты резервтер ПУЛ (ЭҚРПУЛ) мекемесі Қазақстан Республикасы электр энергиясы нарығының субъектілерімен құрылды. Мекеме қызметінің негізгі мақсаты – Қазақстан Республикасында өндіруші қуаттар мен электр жеткізу желілері күтпеген жағдайларда істен шыққан кезде тұтынушы-құрылтайшыларды электрмен үздіксіз жабдықтауды қамтамасыз ету үшін шарттар негізінде қуат резервтерін жасау.

«KEGOC» «КЭА» ОЮЛ, «KazEnergy» Қауымдастығы мүшесі, Қазақстан Республикасы ҰКП мен ЭҚРПУЛ қатысушысы болып табылады.



Қолданыстағыларды жаңғырту және жаңа өндіруші қуаттарды іске қосу жөніндегі ұзақ мерзімді мемлекеттік саясатты әзірлеу мен іске асыру мақсатында құрылтайшылардың 18.04.2007ж жалпы жиналысының шешімімен «Самұрық-Энерго» акционерлік қоғамы құрылды.

Қазақстан Республикасы электр энергиясының нарығы

Электр энергиясының нарығы екі деңгейдегі: электр энергиясының көтерме және бөлшек сауда нарықтарынан тұрады.

Жүйелік оператор, өңірлік электр желілік компаниялар мен электр желілерін иеленетін өзге ұйымдар табиғи монополиялар және реттелетін нарықтар саласында басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік орган белгілеген тәртіппен барлық қатысушылардың электр энергиясы нарығына кемсіту жасалмастан кіруін қамтамасыз етеді.

Электр нмесе жылу энергиясы нарығында өндіру, жеткізу және тұтыну кезінде туындаған қатынастар электр энергетикасы саласындағы тиісті шарттармен реттеледі.

Қазақстан Республикасы электр энергиясы көтерме сауда нарығының функционалдық құрылымына:


  • электр энергиясын орталықсыздандырылған сатып алу-сату нарығы (электр энергиясын сатып алу-сатудың екі жақты шарттары);

  • электр энергиясының орталықтандырылған сауда нарығы, онда қысқа мерзімде (спот-сауда), орташа мерзімде (апта, ай) және ұзақ мерзімдік (тоқсан, жыл) негізде электр энергиясын сатып алу-сату мәмілесін жүзеге асырады;

  • нақты уақыт режиміндегі теңгерімдеуші нарық, Жүйелiк оператор бекіткен электр энергиясын өндіру-тұтынудың тәуліктік кестесінде операциялық тәулiктерде Қазақстан Республикасының бiртұтас электр энергетикалық жүйесiнде электр энергиясын өндiрудiң- тұтынудың шарттық және нақты шамалары арасында нақты уақыт режимiнде туындайтын сағаттық теңгерiмсiздiктердi табиғи және бұдан кейiнгi қаржылық реттеуi мақсатында жұмыс істейді (қазіргі уақытта теңгерімдеуші нарық имитациялық режимде жұмыс істейді);

  • жүйелік және қосалқы қызметтер нарығы, онда Қазақстан Республикасы БЭЖ-і жұмысының сенімділігін және электр энергиясының сапасын белгіленген мемлекеттік стандарттармен қамтамасыз ету үшін Қазақстан Республикасы БЭЖ-і Жүйелік операторы жүйелік қызметтер көрсету мен Қазақстан Республикасы электр энергиясы нарығының субъектілерінен қосалқы қызметтерді сатып алуды жүзеге асырады;

  • электр қуатының нарығы, электр энергиясына сұранысты қанағаттандыру үшін жеткілікті көлемде жаңа электр қуаттарын іске қосу үшін инвестициялар тарту және электр қуатының болжамдық теңгерімі негізінде анықталған Қазақстан Республикасы БЭЖ-де электр қуатының шамасын қолдау мақсатында жұмыс істейді.

Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасы электр энергиясының теңгерімдеуші нарығы электр энергиясы теңгерімдеуші нарығының жұмыс істеуі жағдайында теңгерімдеуші нарық субъектілерінің өзара іс-қимыл тетігін әзірлеу, Қазақстан БЭЖ-де электр энергиясын өндіру-тұтыну теңгерімсіздіктерінің нақты шамасын анықтау, реттеуші қуаттарға сұранысты нақтылау, теңгерімдеуші электр энергиясына бағалар диапазонын белгілеу имитациялық режимде, яғни қаржылық өзара есеп айырысу жүргізбей-ақ жұмыс істейді (2016 жылға дейін – Қазақстан Республикасы Үкіметінің 28.12.2013ж. № 1417 қаулысы).

Теңгерімдеуші нарықта теңгерімсіздіктерді табиғи реттеуді Қазақстан Республикасы БЭЖ-нің Жүйелік операторы, ал қаржылық реттеуді – Қаржы орталығы жүзеге асырады деген болжам жасалды. Электр энергиясының теңгерімдеуші нарығында Қаржы орталығы болып «Энергоинформ» АҚ акционерлік қоғамы белгіленді.

«Электр энергетикасы туралы» Қазақстан Республикасының Заңына және 04.07.2012ж. оған енгізілген өзгерістерге сай электр қуаты нарығының толық көлемінде жұмыс істеуі 2016 жылға көзделген.

Электр қуатының ұзақ мерзімді және қысқа мерзімді нарығында энергия өндіруші ұйымдар аттестатталған электр қуатынан аспайтын көлемде электр қуатының орталықтандырылған сауда-саттығында қуатты қолдау жөніндегі қызметті жүзеге асырады. Жүйелік оператор қуатты қамтамасыз ету жөніндегі қызметті электр қуатының орталықтандырылған сауда-саттығында жаңадан пайдалануға берілетін өндіруші қондырғылардың электр қуатының дайындығын қолдау жөніндегі қызметін сатып алу шарттарымен сатып алады. Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қуатты қамтамасыз ету жөніндегі қызметке арналған тарифті жүйелік операторға табиғи монополиялар және реттелетін нарықтар саласында басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік орган белгілейді. Тұтынушылар міндетті тәртіппен электр қуатының жеке өндіруші қуаттары бар тұтынушыларды қоспағанда, қуатты қамтамасыз ету жөніндегі қызметті сатып алушы ретінде электр қуатының нарығына қатысады.




Электр энергиясы көтерме сауда нарығының субъектілері:
Электр энергиясының ағындары
Диспетчерлік басқаруды ұйымдастыру
Инвестициялық қызмет
Тариф саясаты
Акционер туралы
Дивиденд саясаты
Жаңа стандарттар, интерпретациялау және қолданыстағы стандарттар мен интерпретацияларға түзетулер (жалғасы)
Шығарылған стандарттар, бірақ әлі күшіне енбеген (жалғасы)
Негізгі құралдар (жалғасы)
Активтерді қайта бағалау резерві


Достарыңызбен бөлісу:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   29


©engime.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

енгізу | тіркеу
    Басты бет


материалдарды жүктеу