Қыту әдістемесі


Информатика пәні бойынша сыныптан тыс жұмыстың



бет73/105
Дата08.12.2023
өлшемі0,74 Mb.
#195872
1   ...   69   70   71   72   73   74   75   76   ...   105
Байланысты:
f641702a4b2211 (1)

4.4. Информатика пәні бойынша сыныптан тыс жұмыстың
әдістемесі
4.4.1. Сыныптан тыс сабақтарды өткізу кезеңдері

  1. Тәрбиелік тапсырмаларды оқыту және ұйымдастыру. Бұл кезең әрбір оқушының және бүтіндей сынып ұжымының ерекшеліктерін зерттеуге, тәрбиелік үрдісті тиімді іске асыру үшін неғұрлым өзекті тапсырмаларды анықтауға бағытталған. Кезеңнің мақсаты – оң аспектілерді (баланың, ұжымның жағымды қасиеттерін) анықтауды, түзетуді, неғұрлым маңызды тапсырмаларды таңдауды және қалыптастыруды қажет ететін педагогикалық болмысты әділ бағалау.

Зерттеу белгілі педагогикалық әдістер арқылы жүргізіледі, олардың ішінде бақылау басымдылық танытады. Бақылау арқылы мұғалім оқушы және ұжым жайлы ақпарат жинайды. Оқушылармен ғана емес, олардың ата-аналарымен, сыныпта олармен жұмыс істейтін мұғалімдермен әңгімелесу ақпараттық тәсілге жатады.
Жеке жұмыс жасау кезінде баламен құрастырылған: суреттердің, боямалардың, өлең шумақтарының, әңгімелердің және т.б. құрастырмалардың маңызы зор. Ұжымды зерттеу барысында социометрия 1 әдісі ақпараттық қызмет атқарады, оның көмегімен мұғалім неғұрлым танымал және танылмаған оқушылар жайында, кішігірім топтар туралы, олардың арасындағы қарым-қатынас сипаты жөнінде біледі.

  1. Сыныптан тыс тәрбиелік жұмысты дайындау және модельдеу мұғалімнің белгілі бір іс-әрекет моделін құрастырудан тұрады. Дарынды мұғалімнің сыныптан тыс сабақтары да көбінесе өткен дайындығына байланысты болады. Сол себепті әрбір іс-шараны ең алдымен әзірлеп, модельдеп қана өткізген жөн.

Жоспарды мұғалім оқушылардың қатысуымен құрастырады. Жоғарғы сыныптарда оқушылар мұғалімнің басшылығымен өз бетінше де орындайды. Тәрбиелік шараны ұйымдастыру шеберлігі сыныптан тыс әрекет саласындағы мұғалім мен оқушылардың еңбегін ғылыми ұйымдастыру элементі болып табылады.
Модельдеу нәтижелері сыныптан тыс сабақтар жоспарында көрініс табады, олар мына құрылымнан тұрады:

  1. Атауы. 4. Өткізу формасы.

  2. Мақсаты, міндеттері. 5. Өткізу орны.

  3. Материалдар мен жабдықтар. 6. Өткізу жоспары.

Атауында сыныптан тыс сабақтың тақырыбы жазылады. Ол мазмұнды нақты сипаттап қана қоймай, көлемі ықшам, тартымды болуы керек. Дайындықты іс-шаралардың тәрбиелік және білімділік мақсаттары мен міндеттерін анықтаудан, тиісті өткізу формалары мен әдістерін, ұжыммен жұмыс жасау жүйесіндегі орынды таңдаудан бастау қажет. Осы тұста тәрбиеге деген кешенді көзқарас байқалады. Сондықтан көзделген істің тәрбиелік мүмкіндіктерін толықтай анықтап, өткізілетін іс-шара мен оқу-тәрибиелік жұмыс жүйесін құрайтын басқа да құрамдастарының арасында байланыс орнатқан абзал. Іс-шараны дайындау кезінде ұжымдағы оқушылардың өткен сабақтағы тәрбиелік әрекетін және олардың нәтижелерін ескерген жөн.
Сыныптан тыс сабақтың мақсаты дамытушы, түзетуші, қалыптастырушы, тәрбиелік қызметтен тұруы қажет, бұл ретте оқытушылық қызмет міндеттердің бірі болып қалады.
Жаңа білімді игерту сыныптан тыс сабақтың мақсаты бола алмайтыны бәріне мәлім. Тапсырмалар нақты, мазмұнын ашатындай болуы тиіс. Олар әмбебап болмауы тиіс. Сыныптан тыс сабақтың мақсаты мен міндеттері неғұрлым нақты әрі диагностикалық болып тұжырылымдалса, соғұрлым ұстаздың күтілетін нәтижелер туралы ойы айқындала түседі.
Сыныптан тыс сабақтың мақсатына, міндеттеріне, басым қызметтеріне және зерттеу нәтижелеріне сәйкес, мазмұны нақтыланып, нақты формалары, әдістері мен құралдары таңдап алынады.
Сыныптан тыс сабақтың жабдықтарына түрлі құралдар: оқу құралдары, ойыншықтар, бейнефильмдер, бағдарламалық құралдар, әдебиет, ақпараттық ресурстар, әуенмен безендіру және т.б. жатады. Әділқазылар мен командаларға арналған үстелдер мен орындықтарды; ватман, қағаз, қарындаштар мен қаламдарды; тапсырмаларды орындауға арналған тақтаны, бор мен шүберекті және т.б. уақытылы дайындап қойған дұрыс.
Сынып бөлмесін безендіру үшін информатиканы, ақпараттық технологияны және компьютерлік техниканы дамытуға үлес қосқан әйгілі ғалымдардың қанатты сөздері жазылған плакаттарды, ғалымдардың суреттерін, іс жүзінде компьютерді пайдалану суреттері бар плакаттарды, ауызша шешуге арналған, ептілікті, байқампаздықты қажет ететін, ребустар мен сөзжұмбақтары бар тапсырмалар жазылған плакаттарды, ұсынылатын кітаптар мен мақалалардан үзінділер жазылған, көркемделіп безендірілген ғылыми-танымал әдебиеттер тізімін («Информатика бойынша не оқу керек?») пайдалануға болады.
Тәрбиелік шараны дайындау кезінде материалды сараптай білу басты орында тұрады. Жұмыс түріне байланысты ол үшін әртүрлі уақыт қажет. Мысалы, диспут, кеш, көрме шараларына материал дайындауға көп уақыт керек: ол уақыт мұғалім мен оқушылардың әдебиеттерді оқуына, оқушылардың алуан түрлі жобалар мен тапсырмаларды орындауына, қажетті деректер жинауға, баяндамалар және т.б. дайындауға пайдаланылады. Аталмыш алдын ала дайындық жұмыстары тәрбиелік және білім беру үрдісінде маңызды болып табылады. Кейде материалды таңдап сараптауға көп уақыт жұмсалмаса да (есептегіш орталыққа саяхат немесе киноға бару), ұстаз баратын нысанмен алдын ала танысуы қажет.
Сыныптан тыс сабақ саяхат, сұрақ-жауап, байқау, олимпиада және т.б. түрінде болуы мүмкін. Мұндай жағдайда жоспардағы сабақ формасын атауымен біріктіреді, мәселен, «Информатика бойынша сұрақ-жауап», «Бағдарламаушылар турнирі», «Есептегіш орталыққа саяхат», «Компьютерлік карикатуралар туры».
Өткізу орны қатысушылардың санына, іс-шаралар түріне, материалдық базаға және т.б. қойылатын талаптарға сәйкес таңдалады (информатика бөлмесі, мәжіліс залы, спорт залы және т.б.).
Сабақ жоспары мазмұннан және тәрбиелік әдістерден тұрып, жүйелі сценарий немесе тезистік жоспар түрінде болады. Сабақ барысын модельдеу кезінде оның ұзақтығын және құрылымын ескерген жөн. Сыныптан тыс сабақ төменгі сыныптарда 15-20 мин., орта және жоғары сыныптарда 1-2 сағаттан тұруы керек.
Іс-шараны даярлауда ұйымдастырушылық жұмыс деген маңызды элементті де ескерген жөн. Мұғалім оны оқушылардың қатысуымен басқарады. Ол тапсырмалардың таратылуын бақылап, оларды орындауға көмек береді. Жауапты тапсырмалар жалпы сыныпқа, оқушылардан құралған топтарға берілуі мүмкін. Ірі ісшараларды ұйымдастыруда ұйымдастырушылық комитеттерін құрып, ең үздік дайындық бойынша жарыс өткізген дұрыс. Оқушылардың бастамаларына сүйеніп, мұғалім олардың бойында ұйымдастырушылық дағдылар мен ептіліктің қалыптасуына септігін тигізеді, оларды жауапкершілікке және өздігінен орындауға үйретеді.
Іс-шараның өтуін жариялайтын жарнамалар алдын ала әзірленіп ілінуі тиіс, бір күн бұрын «Сен КВН-ға келесің бе?», «КВН сағат ...де», «КВН-де жиналайық» сынды еске салу қабырға газеттері ілінеді. Нарықтық экономика заманында демеушілерді тауып, жеңімпаздарға сыйлықтар дайындау қажет.


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   69   70   71   72   73   74   75   76   ...   105




©engime.org 2024
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет