Үндестік заңы Буын үндестігі



Дата02.10.2019
өлшемі8,9 Kb.

буын

Тұйық буын

Ашық буын

Үндестік заңы

Буын үндестігі

Тасымал


Дыбыс үндестігі

Орфография

Екпін

Дыбыс


Әріп

Орфоэпия


Дауыссыз дыбыс

Дауысты дыбыс

Бітеу буын

Фонетика- тіл білімінің дыбыстық жағын зерттейді

Бітеу буын

Ашық буын-жалғыз дауыстыдан құралған немесе дауыссыздан басталып, дауыстыға аяқталған буын


  • Ашық буын -жалғыз дауыстыдан құралған немесе дауыссыздан басталып, дауыстыға аяқталған буын
  • А-ТА, КЕ-МЕ

Буын-сөз құрамындағы бір немесе бірнеше дыбыстардың тобынан жасалған фонетикалық бөлшек
  • Тұйық буын- дауыстыдан басталып, дауыссызға аяқталған буын
  • ЕЛ, ЕР, АЙ
  • АЛ-МА

ДЫБЫС

ДАУЫССЫЗ ДЫБЫС - ӨКПЕДЕН ШЫҚҚАН АУАНЫҢ КЕДЕРГІГЕ ҰШЫРАП ШЫҒУЫНАН ЖАСАЛАДЫ

ДАУЫСТЫ ДЫБЫС -АУА ӨКПЕДЕН КЕДЕРГІСІЗ ШЫҒЫП,ҮННЕН ҒАНА ТҰРАТЫН ДЫБЫСТАР

ДАУЫСТЫ ДЫБЫСТАР

А,О,Ұ,Ы,Ә,Ө,Ү,І,Е,Э,И,У (12)

ТІЛДІҢ ҚАТЫСЫНА ҚАРАЙ

ЖАҚТЫҢ ҚАТЫСЫНА ҚАРАЙ

ЕРІННІҢ ҚАТЫСЫНА ҚАРАЙ

ЖУАН

А

О

Ұ

Ы

У

ҚЫСАҢ

Ы

І

У

Ұ

Ү

И

ЕРІНДІК

О

Ө

Ұ

Ү

У

ЕЗУЛІК

А

Ә

Е

Э

Ы

І

И

ЖІҢІШКЕ



Ә

Ө

Ү

І

Е

Э

И

У

АШЫҚ

А

Ә

О

Ө

Е

Э

ДАУЫССЫЗ ДЫБЫСТАР (26)

П,Ф,К,,Қ,Т,С,Ш,Щ,Х,Ц,Ч,Һ,Б,В,Г,Ғ,Д,Ж,З,Р,Л,Й,У,М,Н,Ң

ҚАТАҢ ДАУЫССЫЗДАР-САЛДАРДАН ЖАСАЛАҒАН ДАУЫССЫЗДАР

ҰЯҢ ДАУЫССЫЗДАР – ҮН МЕН САЛДАРДАН ЖАСАЛАТЫН, САЛДЫРЫ БАСЫМ ДАУЫССЫЗДАР

ҮНДІ ДАУЫССЫЗДАР – ҮН МЕН САЛДЫРДЫҢ ҚАТЫСЫНАН ЖАСАЛАП, БІРАҚ ҮНІ БАСЫМ БОЛАТЫН ДАУЫССЫЗДАР

П Ф К Қ Т С Ш Щ Х Ц Ч Һ

Б В Г Ғ Д Ж З

Р Л Й У М Н Ң

ҮНДЕСТІК ЗАҢЫ

ДЫБЫС ҮНДЕСТІГІ СӨЗ БЕН СӨЗДІҢ , СӨЗ БЕН ҚОСЫМШАНЫҢ АРАЛЫҒЫНДАҒЫ ДАУЫССЫЗ ДЫБЫСТАРДЫҢ БІР-БІРІНЕ ӘСЕР ЕТУІ

КӨРІКБАЙ-КӨРІКПАЙ

ЖАНПЕЙІС-ЖАМПЕЙІС

БУЫН ҮНДЕСТІГІ - СӨЗ БЕН ҚОСЫМШАДАҒЫ ДАУЫСТЫЛАРДЫҢ НЕ БІРЫҢҒАЙ ЖУАН, НЕ БІРЫҢҒАЙ ЖІҢІШКЕ БОЛЫП КЕЛУІ

АТА, КЕРЕГЕ, НАМЫС

БУЫН ҮНДЕСТІГІ

БУЫН ҮНДЕСТІГІ МЫНА СӨЗДЕРГЕ ТӘН ЕМЕС:

БУЫН ҮНДЕСТІГІНЕ БАҒЫНБАЙТЫН ҚОСЫМШАЛАР:
  • КӨМЕКТЕС СЕПТІК ЖАЛҒАУЫ: БАЛА+МЕН, ҚОНАҚ+ПЕН
  • -НІКІ, (-ДІКІ,-ТІКІ): БАЛАНІКІ, ҚОНАҚТІКІ
  • -ТАЙ, ТАЛ, -ДАР, -ЕКЕ,-ТАР: әкеТАЙ, дінДАР, өсімТАЛ, АҒАеке
  • БЕЙ,-БИ, КЕР,-ГЕР,-ҚОР, ПАЗ,-ҚОЙ, -КЕШ,-ХАНА, КЕС: БЕЙшара,балГЕР, жемҚОР,әсемПАЗ
  • -ОВ,-ОВА,-ЕВ,-ЕВА,-ИН,-ИНА: ӘуезОВ

ДЫБЫС ҮНДЕСТІГІ

ІЛГЕРІНДІ ЫҚПАЛ -КӨРШІ ДЫБЫСТАРДЫҢ АЛДЫҢҒЫСЫНЫҢ СОҢҒЫСЫНА ӘСЕР ЕТУІ.

КӨРІКБАЙ –КӨРІКПАЙ

КЕЙІНДІ ЫҚПАЛ – КЕЙІНГІ ДЫБЫСТЫҢ АЛДЫҢҒЫ ДЫБЫСҚА ӘСЕР ЕТУІ.

ТЕП-ТЕУІП, ЖАНПЕЙІС – ЖАМПЕЙІС, МЫСЫҚ-МЫСЫҒЫ

ТОҒЫСПАЛЫ ЫҚПАЛ – ҚАТАР ТҰРҒАН ЕКІ ДЫБЫСТЫҢ БІР-БІРІНЕ БІРДЕЙ ЫҚПАЛ ЕТУІ.

ДОСЖАН-ДОШШАН,ШАЙТАНКӨЛ-ШАЙТАНГӨЛ, ТАСЖАРҒАН-ТАШШАРҒАН

ЕКПІН –СӨЙЛЕП ТҰРҒАНДА, БІР СӨЗДІҢ БАСҚА СӨЗГЕ БІР ДЫБЫСТЫҢ БАСҚА ДЫБЫСҚА, БІР БУЫННЫҢ БАСҚА БУЫНҒА ҚАРАҒАНДА КҮШТІ, КӨТЕРІҢКІ АЙТЫЛУЫ

ОЙ ЕКПІНІ – СӨЙЛЕМ ІШІНДЕГІ ЕРЕКШЕ КӨҢІЛ АУДАРЫЛУҒА ТИІСТІ БОЛҒАН БІР СӨЗДІ ОҚШАУЛАП, БӨЛІП АЙТУ

АТАСЫ БҮГІН АУЫЛҒА КЕЛДІ

АТАСЫ АУЫЛҒА БҮГІН КЕЛДІ

АУЫЛҒА БҮГІН АТАСЫ КЕЛДІ



ДЫБЫС ЕКПІНІ - БІР СӨЗДІҢ ІШІНДЕГІ БІР КӨТЕРІП НЕ СОЗЫП АЙТУ ТӘСІЛІ.

ТАМАША-А, ЖАРА-АЙСЫҢ, ТЫНЫШ ОТЫР-

Р-Р


ТІРКЕС ЕКПІНІ – БІРНЕШЕ СӨЗДІҢ ТІЗБЕКТЕЛІП БІР ҒАНА ЕКПІНГЕ ИЕ БОЛУЫ.

АТА-АНА, СЕН ҒОЙ, ҚЫРЫҚ ШАҚТЫ, ҚҰЛАҚ САЛ

СӨЗ ЕКПІНІ – ЕКІ НЕМЕСЕ ОДАН КӨП БУЫНДЫ СӨЗДІҢ ІШІНДЕГІ БІР БУЫННЫҢ КӨТЕРІҢКІ АЙТЫЛУЫ. ҚАЗАҚ ТІЛІНДЕ ЕКПІН СӨЗДІҢ СОҢҒЫ БУЫНЫНА ТҮСЕДІ

ҮЗДІК ОҚУШЫЛАРҒА БАҒАЛЫ СЫЙЛЫҚТАР БЕРІЛЕДІ

Достарыңызбен бөлісу:


©engime.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет