Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық


Иштеми қаған тұсында түркілер әскери жағынан қуатты империяға айналды



бет4/4
Дата14.10.2023
өлшемі37,41 Kb.
#185377
1   2   3   4
Байланысты:
Тмт

Иштеми қаған тұсында түркілер әскери жағынан қуатты империяға айналды.

  • VI ғасырдың 80 жылдары соңында түркілер Парсы елімен одақтасты.

  • Олар Оңтүстік Кавказ бен Орта Азиядағы эфталиттер мемлекетін талқандады.

  • Түркілер Орта Азияны жаулап алған кейін Қытайдан Жерорта теңізі елдеріне баратын Ұлы Жібек жолының едәуір бөлігіне ие болды.

  • 568 жылы түркі елшісі Маниах Византиға қағанаттың елшілігін басқарып барды.

  • Түркілер мен Византия арасында парсыларға қарсы әскери-сауда келісімі жасалды.

  • VI ғасырдың соңы мен VII ғасырдың басында қытайдың күшеюі билік басындағы түркі әулетінің ішінде өзара қырқыстың басталуы және сұрапыл жұтпен тұспа-тұс келуі қағанатты дағдарысқа ұрындырды.

  • Түркілерді әскери күшпен жеңе алмаған Қытай 603 жылы дипломатиялық жолмен қағанаттың ыдырауына қол жеткізді. 

  • Біртұтас мемлекет Түркі қағанаты 603 жылы Шығыс (Моңғолия) және Батыс (Орталық Азия мен Қазақстан) болып екіге бөлінді.

  • Қағанат ыдырағанмен қуатты мемлекет болып қала берді.

  • Батыс Түрік қағанаты 603 жылы ежелгі үйсін мемлекетінің жерінде құрылды

  • Батыс қағанаттың орталығы Шу өзенінің бойындағы Суяб қаласы болды. Жазғы ордасы Мыңбұлақта орналасты.

  •  Қағанаттың негізгі этникалық-саяси ұйытқысы «он тайпа» он оқ бұдун тайпалары мекендеген Қаратаудың шығыс баурайынан Жоңғарияға дейінгі жерді алып жатты.

  • Шығыс Түркі қағанаты (Екінші Түрік қағанаты) 682 (683) жылы Қытаймен күресте өздерінің тәуелсіздіктерін Моңғолия жерінде қалпына келтірді.

  • Екінші Түркі қағанатын құрушыларды «түркі-қыпшақ» деп атады. Сол кездегі ескерткіштердегі жазуда «түркі-қыпшақ елу жыл ел биледі» делінеді.

  • Мемлекеттің орталығы Ханғай тауларында болды. Батыс шегарасы Алтай тауларымен шектесті.

  • Батыс Түркі қағанатының Шығыс Түркі қағанатынан айырмашылығы екіншісінің халқы негізінен көшпелі, жартылай көшпелі болатын. Ал Батыс Түркі қағанатының көпшілік халқы отырықшылықпен, егін егумен, қолөнер және саудамен айналысты.


    Достарыңызбен бөлісу:
  • 1   2   3   4




    ©engime.org 2024
    әкімшілігінің қараңыз

        Басты бет