Этиологиясы
Бруцеллездің қоздырушысы Brucella тұқымдастығына жатады.1985 жылы Женева қаласында бактериялардың номенклатурасы бақылайтын Халықаралық комитетінің жіктелуі бойынша Brucella тұқымдастығының 6 түрін ажырату керек. B.melitensis,B.abortus,B.suis, B.ovis, B.canis,B. neotomae.
Қоздырғыштың әр түріне тән организмдері бар.
-
B.meletensis иесі ұсақ мүйізді қара мал:қой,ешкі(3биовары бар).Бруцелланың бұл түрі ірі қара малды,түйені,итті зақымдауы мүмкін.Патогенділігі жоғары,адамдардың арасында эпидемия,малдың арасында эпизоотия шақыратын қоздырғыш.
-
B.abortus иесі сиыр (9 биовары бар).Адамдардың арасында спорадикалық ауру шақырады.Осы қоздырғыштан тірі вакцина жасалған.
-
B.suis иесі шошқа.Бірақ бұл қоздырғыш ірі және ұсақ малды зақымдауы мүмкін.Қазақстанда сирек кездеседі.
-
B.ovis қойдың инфекциялық эпидидимитінің қоздырғышы.Адам үшін патогендік әсері бар.
-
B.canis иесі ит.Адам үшін патогендік әсері бар.
-
B.neotomae иесу далалық тышқандар,адам үшін патогендік зерттелмеген.Соңғы екі түрі Америка Құрама Штаттарында бөлінген.
Сонғы жылдары бруцелланың жаңа түрі анықталған B.rangiferi.Адам үшін патогенділігі зерттелмеген.Бруцеллалар ұсақ кок тірізді,қозғалмайтын,граммтеріс,спора,капсула түзбейтін бактериялар.Көлемі 0,5-0,7мкм*0,6-1,5мкм.Қоздырғыштың өсуіне оптимальды температура қажет.Антиденелер түзілуіне жауап беретін антигені болып лопополисахарид саналады. Бруцелла-жасушалардың ішінде мекендейтін қоздырғыш.Бруцеллалар сыртқы ортаға өте төзімді болып келеді.Ылғалды жерде-72күн,суда-90күн,құрғақ топырақта-3-4 ай,малдың жүнінде және терісінде-1-4,5 ай сақталады.Оның әлсіз жағы ыстықтан қатты қорқады.Күннің тура түскен сәулесінен 30мин 1 сағатта 50градус температурада-1 сағатта,60минут,70градуста-10мин арасында тіршілігін жояды,қайнатқанда 100 градуста тез өледі.
Достарыңызбен бөлісу: |