Сабақ тақырыбы: Функция туралы ұғым. Функцияның формуламен берілуі. Сабақ мақсаты



Дата31.01.2018
өлшемі65,93 Kb.
түріСабақ
Математика. 6 сынып

Сабақ тақырыбы: “Функция туралы ұғым. Функцияның формуламен берілуі».

Сабақ мақсаты:

  • Функция анықтамасымен таныстыру. Тәуелсіз айнымалы және тәуелді айнымалы ұғымдарын беру. Аргументтің мәніне сәйкес функцияның мәнін табуды, функцияның мәні берілсе, аргументтің мәнін табуды қарастыру. Функцияның анықталу аймағы, функцияның мәндерінің аймағы анықтамаларын түсіндіру, пайдаланып есептер шығаруға үйрету.

  • Логикалық ойлау қабілеттерін және математикалық тілде сөйлей білу дағдыларын жетілдіру, дамыту.

  • Ізгілікке, мейірімділікке, үлкендерді құрметтеуге тәрбиелеу.

Сабақ типі: Жаңа білімді меңгерту.

Сабақтың әдіс-тәсілі: Сұрақ – жауап, түсіндіру.

Сабақ жоспары:

І. Ұйымдастыру.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.

ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.

ІV. Бекіту.

V. Қорытынды.



Сабақ барысы:

І. Ұйымдастыру.

Оқушыларды түгендеп сабаққа әзірліктерін тексеремін.



ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.

VΙ тарау бойынша қайталау тапсырмалары.



        1. Координаталар жүйесі қалай құрылады?

        2. Координаталық жазықтықтағы нүктелердің координаталары қалай аталады?

        3. Параллель түзулер анықтамасы.

        4. Осьтік симметриясы бар фигураларға мысал келтір.

        5. π саны неге тең?

        6. Шеңбердің ұзындығы неге тең?

        7. Дөңгелектің ауданы қалай табылады?

ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.

Техникада, шаруашылықта және күнделікті өмірде бір шаманың мәні екінші шаманың мәніне тәуелді болатынын жиі кездестіреміз. Мысалы: заттың құны оның саны мен бағасын тәуелді, жүрілген жолдың ұзындығы жылдамдыққа немесе уақытқа тәуелді.



Есеп: Квадраттын қабырғасы а см. Оның периметрін (Р) табу керек. Мұндағы а=2; 5;7.

Шешуі: егер а=2 болса, Р = 4*2 =8 (см);

а=5 болса, Р = 4*5 =20 (см);

а=7 болса, Р = 4*7 =28 (см).

Р айнымалысының а айнымалысына тәуелділігін Р = 4а түрінде жазуға болады. Мұндағы а - тәуелсіз айнымалы,

ал Р - тәуелді айнымалы.

Тәуелсіз айнымалының әрбір мәніне тәуелді айнымалының бір ғана мәні сәйкес келетін тәуелділікті функционалдық тәуелділік немесе функция деп атайды.

Тәуелсіз айнымалы аргумент деп аталады. Тәуелді айнымалы – осы аргументтің функциясы немесе функция деп аталады.Функционалдық тәуелділіктің жазылуының жалпы түрі: y=f(x), оқылуы “икстен эф”.

Мұндағы x – аргумент, y – функция.

Тәуелсіз айнымалының қабылдайтын мәндерінің жиыны функцияның анықталу аймағы деп аталады.

1 - мысал: функциясының анықталу аймағы 4 санынан басқа барлық нақты сандар,

яғни

2 - мысал: y=x2 немесе f (x)=x2 функциясының анықталу аймағы барлық нақты сандар жиыны.

3 – мысал. y=1/x немесе f (x)=1/x функциясының анықталу аймағы 0-ден басқа барлық нақты сандар жиыны.

Егер функцияның анықталу аймағы көрсетілмесе, оның анықталу аймағы осы формуланың мағынасы болатын аргументтің барлық мәндерінен тұрады.



1)Функцияның мәндерінің жиыны функцияның мәндерінің аймағы деп аталады.

4 - мысал: -1≤ x ≤ 3 +1 функциясының анықталу аймағы -1≤ x ≤ 3 болғанда функцияның мәндерінің аймағын табайық.

Санды теңсіздіктердің қасиеттері бойынша:

-1≤ x ≤ 3; -2≤ 2x ≤ 6; -1≤ 2x +1≤ 7.

Мәндерінің аймағы [-1;7] аралығы болады.

5 – мысал: y=x2 функциясының -4≤ x ≤ 4 анықталу аймағында функцияның мәндерінің аймағы - [0;16] аралығы болады.



6 – мысал: y= функциясының анықталу аймағы – барлық нақты сандар жиыны немесе ) аралығы болса, функцияның мәндерінің аймағы – барлығы оң сандар. Демек [0; ) аралығы.

Аргументтің берілген мәніне сәйкес функцияның мәнін табуды қарастырайық.

Егер х=6 болса, . Жазылуы f(6)=1.5. Мұндағы 6 аргументтің мәні, ал 1,5 – оған сәйкес функцияның мәні.



2)Егер функцияның мәні берілсе, аргументтің мәнін табуды қарастырайық.

7 – мысал. Артументтің қандай мәнінде y=3x +1 функциясының мәні 25-ке тең?

Артументтің қандай мәнінде y=3x +1 функциясының мәні 25-ке тең болатыны табу үшін y орнына 25-ті қойып теңдеуді шешу керек.

3x +1=25, 3x =24, x =8.

x =8 болғанда y=25, яғни f(8)=25.

Тарихи мәлімет. «Меркурий»

Готфрид Вильгельм Лейбниц (1646-1716ж.ж) неміс философы, математигі, физигі әрі өнертапқыш тарихшы.

“Функция” сөзі латынның functio сөзінен шыққан, қазақша орындау, атқару дегенді білдіреді. “Функция” терминін 1694 ж математикаға тұңғыш енгізген неміс физигі, математигі Готфрид Вильгельм Лейбниц болатын.

ІV. Бекіту.

Ауызша есеп. 1255. Тәуелсіз айнымалыны, тәуелді айнымалыны атаңдар.

s=50t; S=ab; p=2(3+b);

y=3x; y=2x+1; y=1/x.

Оқулықпен жұмыс. А тобы 1257. №1.1260. 1262. В тобы 1269. Формуламен берілген функциялардың әрқайсысының анықталу аймағын таңдап алыңдар.

Логикалық есеп.

1275. Ш (х) - баланың шешесі. Ә(х) - баланың әкесі. Төмендегі функционалдық тәуелділікпен жазылған кісі бала үшін қандай туысқандық атпен аталады?



  1. Ш (Ә(х));

  2. Ш (Ш(х));

  3. Ә (Ә(х));

  4. Ә(Ш(х)).

V. Қорытынды.

  1. Функция дегеніміз не? Анықтамасын айтыңдар.

  2. Аргумент деп қандай айнымаланы айтады?

  3. f(3)=9 жазуындағы аргументтің, функцияның мәндерін атаңдар.

  4. Функцияның анықталу аймағы деген не?

  5. Функция мәндерінің аймағы деген не?

Үйге тапсырма. §40. Ережелерді жаттау.

А тобы № 1257 (2); № 1259 (2,4); № 1262 (2);



В тобы № 1268.

Оқушылар білімін бағалау.
Каталог: uploads -> doc -> 0c96
doc -> Ана тілі №2. Тақырыбы: Кел, балалар, оқылық Мақсаты
doc -> Сабақ жоспары «Сәулет және дизайн» кафедрасының арнаулы пән оқытушысы, ҚР «Еуразиялық Дизайнерлер Одағының» мүшесі: Досжанова Галия Есенгелдиевна Пәні: Сурет және сұңғат өнері
doc -> Сабақ Сабақтың тақырыбы : Кіріспе Сабақтың мақсаты : «Алаштану» курсының мектеп бағдарламасында алатын орны, Алаш қозғалысы мен Алашорда үкіметі тарихының тарихнамасы мен дерекнамасына қысқаша шолу
doc -> Тәрбие сағаттың тақырыбы: Желтоқсан жаңғырығы
doc -> Сабақтың тақырыбы : Әбунасыр Әл- фараби Сабақтың мақсаты
doc -> Сабақ жоспары Тақырыбы: Үкілі Ыбырай Мектеп:№21ом мерзімі
0c96 -> І нұсқа Грамматика сабақтарының мақсат- міндеттері
0c96 -> Сабақтың тақырыбы; Адамның сезім мүшелері. Құлақ
0c96 -> Сабақтың тақырыбы : Нысанбай жыраудың «Кенесары Наурызбай»
0c96 -> Информатика пәнінің мұғалімі Қасымбекова Дана Есимхановна Панорамалық сабақ


Достарыңызбен бөлісу:


©engime.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

енгізу | тіркеу
    Басты бет


материалдарды жүктеу