Семинар (практикалык) сабақтар 15



Дата21.02.2020
өлшемі0.65 Mb.
түріСеминар

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ БІЛІМ МИНИСТРЛІГІ

СЕМЕЙ қаласының ШӘКӘРІМ атындағы МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ



СМЖ 3 дәрежелі қужаты

Силлабус

Силлабус
042-34.21. 1.39/01 – 2019


«Цитология және гистология» пәннін оку бағдарламассы (силлабус)


№ 1 басылым 03.09.2019ж.




ПӘННІҢ ОҚУ БАҒДАРЛАМАСЫ

(СИЛЛАБУС)




«Цитология және гистология»

6В09101 –Ветеринариялық медицина, 6В09102 Ветеринариялық санитария


Факультет Аграрлық

Кафедра «Ауыл шаруашылығы және биоресурстар»

Курс 1


Кредит саны 5

Барлық сағат саны 150

Дәріс 15

Семинар (практикалык) сабақтар 15

Лабораториялық сабақтар 15

БӨЖ 105


Курстық жұмысы (жоба) -

Емтихан 2 семестр



Семей 2019
Алғы сөз
1 ӘЗІРЛЕГЕН

Құрастырушы

Тугамбаева С.М.., профессор м.а. __________«26» 08. 2019 жыл

2 КЕЛІСІЛДІ

2.1 Кафедра отырысында «Ауыл шаруашылығы және биоресурстар»

Хаттама «28» 08. 2019 жыл, № 1


Кафедра меңгерушісі Нуржанова К.Х. ___________
2.2 Аграрлық факультеттің оқу-әдістемелік бюросының отырысында

Хаттама «03» 09. 2019 жыл, № 1


Төраға Блейм Т.Н. ______________
3 БЕКІТІЛДІ
Факультет деканы Сейлгазина С.М. _________
АЛҒАШ РЕТ ЕНГІЗІЛДІ

Мазмұны
1.ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

2. ПӘННІҢ МАЗМҰНЫ ЖӘНЕ САБАҚ ТҮРЛЕРІ БОЙЫНША САҒАТТАРДЫ БӨЛУ

3.КУРС САЯСАТЫ

4. БАҒА ҚОЮ САЯСАТЫ

5.ӘДЕБИЕТ ЖӘНЕ ИНТЕРНЕТ-РЕСУРСТАР


1 ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР



1.1 Оқытушы және пән туралы жалпы мәліметтер

Оқытушының аты-жөні, тегі: Тугамбаева Салима Манатовна

Ғылыми дәрежесі, атағы, лауазымы м.ғ.к., профессор м.а.

Факультет, кафедра: Аграрлық, Мал шаруашылығы және аңшылықтану

Байланыс ақпараты – e-mail salima6161@mail.ru, № 5 оқу корпусы, кабинет 213.

1.2 Пәннің қысқаша мазмұны

Оқу жоспары бойынша пән «Цитология және гистология» ОБ ЖҚ.

«Цитология және гистология» - жасушалардың құрылымы, тіршілік ету процестері, көбеюі және өлуі, сонымен қатар функционалдық ерекшеліктерімен, тіршілік принциптерімен, шығу тегі, мамандануымен бірге ұлпалар мен олардың жасушаларының құрылымдық ұйымдасуы туралы ғылым. Цитология мен гистология фундаменталды ғылымдардан қазіргі заманғы медицинаның, биотехнологияның және ветеринарияның өзекті мәселелерін шешуге және шешуге қабілетті қолданбалы ғылымдарға ауыса бастады.

1.3 Пәнді оқыту мақсаты

Студенттерді жасушалардың, ұлпалардың және мүшелердің микро және субмикроскопиялық құрылымымен таныстыру. Әртүрлі типтегі жасушаларда болатын мамандандыру және патологиялық процестер, тірі материяның құрылымдық ұйымының жалпы заңдылықтарын зерттеу.



    1. Пәнді оқытудың міндеттері

Прокариоттар мен эукариоттардың жасушаларының ұқсастығы мен айырмашылығын, жасушалық процестерді және олардың әрекет ету принциптерін анықтаңыз. Организмнің өмірлік функциясының барлық түрлерінің негізін құрайтын жасушалардың, ұлпалардың және мүшелердің құрылысы туралы білім алу.

1.5 Құзыреті (оқыту нәтижелері):

Пәнді меңгеру аякталған кезде «Цитология және гистология» білім алушы 6В09101 – Ветеринариялық медицина, 6В09102 – Ветеринариялық санитария ОБ бойынша.



оқытудан күтілетін нәтижелер:

- жануарлар организмінің ұлпалардың, мүшелерінің және жүйелерінің бөлігі болып табылатын субмикроскопиялық құрылымды, жасушалардың тіршілік әрекетін және тірі материяның жасушалық емес формаларын ажырата білу;

- жануарлар организмінің пайда болу, даму заңдылықтарын, микроскопиялық және субмикроскопиялық құрылымын түрлерде, тұқымда, жас ерекшеліктерінде, олардың айырмашылығы мен қоршаған ортамен қарым-қатынасында тану;

- негізгі гистологиялық әдістерді практикада қолдану;

- патологиялық жағдайда жасушалардың, тіндердің, ағзалардың қалыпты құрылымының өзгеру механизмдерін түсіндіріңіз;

- жасушалар, ұлпалар мен мүшелер құрылымының заңдылықтары туралы анықтамалар мен жалпы түсініктерді тұжырымдай білу;

- цитология мен гистологияны зерттеумен байланысты терминдер мен түсініктерді түсіндіріңіз.

қалыптасатын құзыреттер:

цитология және гистология туралы білімдерін басқа пәндерді кейіннен оқып үйрену, сонымен қатар болашақ кәсіби қызметінде қолдану мүмкіндігі.



1.6 Курстың пререквизиті

1.6.1 Үй жануарларының анатомиясы



1.7 Курстың постреквизиті

1.7.1 Жануарлар физиологиясы



1.8 Оқу жұмыс жоспарынан көшірме




Оқу жұмыс жоспарының көшірмесі 1-кестеде келтірілген


1-кесте



Курс

Семестр

Кредит-

тер


Дәріс,

сағ.


СТС,

сағ.


ЗЖ,

сағ.


БӨЖ

сағ.


Барлығысағ.

Қорытынды бақылау

формасы


1

2

5

15

15

15

105

150

емтихан



2 ПӘННІҢ МАЗМҰНЫ ЖӘНЕ САБАҚ ТҮРЛЕРІ БОЙЫНША САҒАТТАРДЫ БӨЛУ

Пәннің мазмұны және сабақ түрлері бойынша сағаттарды бөлу 2- кестеде келтірілген.


  1. – кесте





Модуль. Тақырып


Сағаттар саны




Д

ЗЖ


СТС

БӨЖ

Әдебиеттерге сілтемелер

1

2

3

4

5

6

7

Модуль 1. Цитология

1

Дәріс: Жасушаның микроскопиялық және субмикроскопиялық құрылысы. Тірі жүйенің негізгі қасиеттері. Жасушалық және жасушалық емес құрылымдар.

СТС: Микроскоп, онымен жұмыс істеу ережесі. Микроскопиялық техника негіздері.

ЗС: Прокариоттық және эукариотты жасушалардың құрылысы. Жасуша және жасушасыз құрылымдар.

1

1

1




5.1.1-

5.2.6


2

Дәріс: Тұкым қуалау құбылысындағы жасуша құрылымының рөлі.

СТС: Хромосома морфологиясы. Кариотип туралы түсінік. Аналық жасушалардың құрылысы мен дамуы.

ЗС: Жасушалық цикл. Митоз, амитоз, эндомитоз.

1

1

1




5.1.1-

5.2.6


3


Дәріс: Органеллалар және жасуша қосындылары.

СТС: Жасушаның тұрақты және тұрақсыз қосындылары.

ЗС:Жасуша органеллалары (эндоплазмалық ретикулум, рибосомалар, Гольджи аппараты, митохондрия, жасуша орталығы, лизосомалар).

1

1

1




5.1.1-

5.2.6


4

Дәріс: Жасушалардың химиялық құрылымы Дифференциациясы, өсуі, қартаюы.

СТС: Жасушалардың химиялық құрылымы.

ЗС: Жасуша патологиясы. Некробиоз.

1

1

1




5.1.1-

5.2.6



Модуль 2. Гистология

5

Дәріс: Эпителий ұлпалары.

СТС: Жабынды эпителий. Бір қабатты призма тәрізді, көп ретті кірпікшелі жыбырлақ, көп қабатты мүйiзделетiн және мүйiзделмейтiн эпителий.

ЗС: Бездік эпителий.

1

1

1




5.1.1-

5.2.6


6

Дәріс:Тіректі-қоректі ұлпалар.

СТС: Борпылдақ және тығыз талшықты дәнекер ұлпалар. Сүтқоректілер қанының құрылысы.

ЗС: Шеміршек және сүйек ұлпасы.

1

1

1

35

5.1.1-

5.2.6


7

Дәріс: Бұлшық ет ұлпасы.

СТС: Біріңғай салалы бұлшық ет ұлпасы.

ЗС: Көлденең жолақты қаңқалық, жүректік бұлшық ет ұлпалары.

1

1

1




5.1.1-

5.2.6


8

Дәріс: Жүйке ұлпасы.

СТС: Нейроциттер. Жүйке талшықтары.

ЗС:Рефлекторлық доға.

1

1

1




5.1.1-

5.2.6


Модуль 3. Жеке гистология

9

Дәріс: Ас қорыту жүйесі.

СТС: Өнеш, асказан, ащы және тоқ ішек.

ЗС: Ас қорыту бездері . Бауыр. Ұйқы және сілекей бездері.

1

1

1




5.1.1-

5.2.6


10

Дәріс: Тыныс алу жүйесі. Тері жүйесі. Шаштары бар тері. Сүт безі.

СТС: Тыныс алу жүйесінің жалпы сипаттамасы, дамуы, маңызы, құрылысындағы ерекшелiктер. Газ алмасу үрдiсiнiң механизмi.

ЗС: Тері жабыны, оның туындылары.


1

1

1




5.1.1-

5.2.6


11

Дәріс: Зәр шығару жүйесі.

СТС: Зәр шығару жолдары.

ЗС: Бүйрек. Бүйрек нефронның негізгі бөлімдері.

1

1

1




5.1.1-

5.2.6


12

Дәріс: Жүрек-тамырлар жүйесі.

СТС: Жүрек және қан тамырлары.

ЗС: Сүйек кемiгi, көк бауыр, лимфа түйiндерi.

1

1

1

35

5.1.1-

5.2.6


13

Дәріс: Эндокринді жүйе.

СТС: Гипофиз. Қалқанша без. бүйрекүсті без, қалқанша маңындағы без.

ЗС: Аталық, аналық бездері.

1

1

1




5.1.1-

5.2.6


14

Дәріс: Жүйке жүйесі.

СТС:Мишық, үлкен ми сыңарының қыртысы, шеткі жүйке талшықтары.

ЗС: Жұлын. Арқа және вегетативті ганглилер.

1

1

1

35

5.1.1-

5.2.6


15

Дәріс: Сезім ағзаларының жүйесі.

СТС:Есту және тепе-теңдік ағзалары.

ЗС: Көру ағзалары.

1

1

1




5.1.1-

5.2.6





БАРЛЫҒЫ:

15

15

15

105






2.1 1-2 аралық білімді бақылау тапсырмалары компьютерлік тестілеу түрінде өткізіледі.


1 және 2 аралық бақылауда білім алушылардың білімін тексеруі компьютерлік тестілеу бойынша жүргізіледі. Компьютерлік тестілеуге дайындық тест сұрақтар бойынша үнемі дайындалу қажет. Сонымен қатар пәннің оқу – әдістемелік материалдарын, оқу құралдарын және т.б. қолдану керек.

1 аралық бақылаудын тапсырмасы: 1. Модуль. Цитология. 2. Модуль Гистология.

2. аралық бақылаудын тапсырмасы: 3. Модуль Жеке гистология.

2.2. Оқытудын қолданылатын технологиялары. ББ оқыту нәтижелеріне қол жеткізу үшін оқу пәнін оқыту әдістемесінде топтык жұмыс, ойындар, тестілеу, ситуациалық тапсырмалар, видеофильмдер, презентациялар қолданылады.

3 курс САЯСАТЫ


Сабаққа қатысу қатаң түрде, міндетті болып табылады. Егер қандайда бір себеппен студент сабаққа қатыса алмаған жағдайда, барлық меңгерілмеген материалға жауапты.

Бақылау тапсырмалары орындалуға міндетті және уақытылы тапсырылуы тиіс. Кешіктіріліп орындалған жұмыс автоматты түрде төмен бағаланады.

Аралық аттестациясының қорытындысы студенттің сабаққа қатысуы, белгіленген мерзімде өздік жұмыстарын орындауы, сабақ барысындағы ауызша немесе жазбаша жауаптары, сонымен қатар аралық бақылау нәтижесі ескере отырып қойылады.

Аралық аттестация қорытындысы студенттің сабаққа қатысу, өзіндік жұмысты уақытылы орындауына, сабақ кезіндегі ауызша және жазбаша түрдегі жауабына және аталған аралық бақылаудың нәтижесіне байланысты шығарылады.

Егер студент белгіленген мерзімде сәйкес келетін мекеменің растайтын құжатымен денсаулық жағдайына немесе басқа да дәлелді себептермен сабақ босатып, аралық бақылауды тапсыра алмаған жағдайда, студент аралық бақылауды индивидуалды түрде тапсыруға құқылы.

Кез-келген көшіру немесе плагиат (дайын тапсырмаларды көшіру, қолдану және басқа студенттің тапсырманы орындауы) жазасы аудиториядан шығару немесе бағасын «қанағаттанарлықсыз» деп тану түрінде болады.

Сабақ жүру барысында ұялы телефондар өшіріледі.
4 Бағалау саясаты

4.1. Білім алушылардың білімін бағалау 100 балдық жүйе бойынша жүзеге асырылады.
Білім алушының нәтижесін 100 балдық жүйе бойынша бағалау (3 кесте бойынша).

3– кесте



СЕМЕСТР

1-7 апта

электронды журнал

8-15 апта

АУДИТОРИЯЛЫҚ САБАҚТАРДЫҢ БАРЛЫҚ ТҮРІНЕ ҚАТЫСУ

Электрондық журналға

баға қойылмайды, ПОҚ білімалушылардың тек қана сабаққа қатысуын белгілейді.

Назар аударыңыз!!!

Сабақ босатқан жағдайда әр рейтингіден 0 ден 10 балға дейін баға төмендетіледі.

Аталған көрсеткіш жиынтық рейтингіге әсер етеді.

Ағымдағы бақылау



1-6 апта

Бақылау түріне байланысты баға

0-ден 100 балға дейін анықталады

ПОҚ білім алушының минималды баға жиынтығын көрсетуі қажет.


Ағымдағы бақылау



8-14 апта

МБ 1

(Межелік бақылау №1)



7 апта

0-100 бал

МБ 2

(Межелік бақылау №2)



15 апта



R1

(№1 рейтингі)



1.білім алушы > min (минималды) баға жиынтығынан аз алған жағдайда, орташа арифметикалық мәні есептеледі

2.білім алушы <min (минималды) баға жиынтығынан жоғары алған жағдайда, бал минималды баға жиынтығына бөлінеді





R2

(№2 рейтингі)



R= (R1 + R2) / 2

Жиынтық рейтингі – емтиханға рұқсат/ және жіберілмеу

R < 50

Білім алушы 50 балдан төмен алса емтиханға жіберілмейді



R > 50

+

Білім алушы 50 балдан жоғары алса және пререквизит бола алатын пән бойынша академиялық қарызы болмаса

=

емтиханға жіберіледі.



Емтихан

Семестр қорытындысы бойынша емтихан (0-100бал)



Емтихан 50бал

Емтихан 50бал

Пән бойынша қорытынды баға

0,6 * R+0,4* Емтихан


4.2. 4-кестеде білім алушы алған білімді апта бойынша, бақылау түрі бойынша минималді баға жиынына бөлу көрсетілген.
Кесте 4


апта

Лабораториялық, практика-лық ,семинар сабақтардын, БӨЖ тақырыптары

Білімді бақылау түрі

Минимальді баға жиынтығы (баға алу қарастырылған: Ия/жоқ)

1

2

3

4



Ағымдағы бақылау

1

СТС: Микроскоп, онымен жұмыс істеу ережесі. Микроскопиялық техника негіздері

ЗС: Прокариоттық және эукариотты жасушалардың құрылысы. Жасуша және жасушасыз құрылымдар.

Сабақты ауызша және

жазбаша сурау, гистологиялық препараттармен жұмыс жасау


«жоқ»


2

СТС: Хромосома морфологиясы. Кариотип туралы түсінік. Аналық жасушалардың құрылысы мен дамуы.

ЗС: Жасушалық цикл. Митоз, амитоз, эндомитоз

Сабақты ауызша және жазбаша сурау, гистологиялық препараттармен жұмыс жасау

«жоқ»

3

СТС: Жасушаның тұрақты және тұрақсыз қосындылары.

ЗС:Жасуша органеллалары (эндоплазмалық ретикулум, рибосомалар, Гольджи аппараты, митохондрия, жасуша орталығы, лизосомалар)

Сабақты ауызша және жазбаша сурау, гистологиялық препараттармен жұмыс жасау

«жоқ»

4

СТС: Жасушалардың химиялық құрылымы.

ЗС: Жасуша патологиясы. Некробиоз.

Сабақты ауызша және жазбаша сурау, гистологиялық препараттармен жұмыс жасау

«ия»

5

СТС: Жабынды эпителий. Бір қабатты призма тәрізді, көп ретті кірпікшелі жыбырлақ, көп қабатты мүйiзделетiн және мүйiзделмейтiн эпителий.

ЗС: Бездік эпителий.

Сабақты ауызша және жазбаша сурау, гистологиялық препараттармен жұмыс жасау

«ия»


6


СТС: Борпылдақ және тығыз талшықты дәнекер ұлпалар. Сүтқоректілер қанының құрылысы

ЗС: Шеміршек және сүйек ұлпасы.

Сабақты ауызша және жазбаша сурау, гистологиялық препараттармен жұмыс жасау

«ия»


БҒЖ: 1.Жасуша регенерациясы. Жасуша физиологиясы. Цитогенетиканың жасушалық негіздері. Цитогенетиканың молекулалық негізі.

2. Цитологияның даму кезеңдері. Хроматин интерфаза ядросы. Жасушалардың тірек-қимыл аппараты. Апоптоз.



Электронды түрде презентация немесе реферат

«ия»




АБ (аралық бақылау №1)

7

СТС: Бірыңғай салалы бұлшық ет ұлпасы

ЗС: Көлденең жолақты қаңқалық және жүректі бұлшық ет ұлпалары.
АБ (аралық бақылау №1)

Тест жүргізу

Компьютерлік тестелеу



0-100 балл аралығында бағаланады

R 1 (Рейтинг №1)

Ағымдағы бақылау

8


СТС: Нейроциттер. Жүйке талшықтары.

ЗС: Рефлекторлық доға.

Сабақты ауызша және жазбаша сурау, гистологиялық препараттармен жұмыс жасау

«ия»

9


СТС: Өнеш, асказан, ащы және ток ішек.

ЗС: Ас қорыту бездері Бауыр. Ұйқы және сілекей бездері.

Сабақты ауызша және жазбаша сурау, гистологиялық препараттармен жұмыс жасау



«ия»

10


СТС: Тыныс алу органдары құрылысының жалпы сипаттамасы, дамуы, маңызы және ерекшеліктері. Газ алмасу механизмі.

ЗС: Тері жабыны, оның туындылары

Сабақты ауызша және жазбаша сурау, гистологиялық препараттармен жұмыс жасау



«ия»

11


СТС: Зәр шығару жолдары.

ЗС: Бүйрек. Нефронның негізгі бөлімдері.

Сабақты ауызша және жазбаша сурау, гистологиялық препараттармен жұмыс жасау

«ия»

12


СТС: Жүрек және қан тамырлары.

ЗС: Қызыл кемік майы, көкбауыр және лимфа түйіндері.

Сабақты ауызша және жазбаша сурау, гистологиялық препараттармен жұмыс жасау

«ия»

БҒЖ: 1. Ткандердің морфофункционалды жіктелуі. Мамандандырылған ткандер.

2. Асқорыту және зәр шығару жүйесінің жалпы морфологиялық, функционалдық сипаттамасы және құрылымдық ерекшеліктері.



Электронды түрде презентация немесе реферат

«ия»

13


СТС: Гипофиз. Қалқанша без. бүйрекүсті без, қалқанша маңындағы без.

ЗС: Аталық және аналық бездер.

Сабақты ауызша және жазбаша сурау, гистологиялық препараттармен жұмыс жасау

«ия»

14



СТС: Мишық, үлкен ми сыңарының қыртысы, шеткі жүйке талшықтары.

ЗС: Жұлын. Арқа және вегетативті ганглилер.

Сабақты ауызша және жазбаша сурау, гистологиялық препараттармен жұмыс жасау

«ия»



БҒЖ:1. Тыныс алу жүйесінің жалпы сипаттамасы, дамуы, маңызы және құрылымдық ерекшеліктері. Газ алмасу механизмі.

2. Жүрек. Әртүрлі артериялар мен капиллярлардың микро- және субмикроскопиялық құрылымы. Репродуктивті жүйе.



Электронды түрде презентация немесе реферат




АБ (аралық бақылау №2)

15


СТС: Есту және тепе-теңдік ағзалары.

ЗС: Көру ағзалары.

АБ (аралық бақылау №2)



Тест жүргізу
Компьютерлік тестелеу

0-100 балл аралығында бағаланады

R 2 (Рейтинг №2)




5. Білім алушының бағасы шкала бойынша анықталады (кесте 5).
Кесте 5

Әріптік, баллдық және пайыздык баламасы корсетілген бағалау шкаласы





Әріптік жүйе бойынша бағалау


Баллдардың цифрлық эквиваленті



Пайыздық мазмұны


Дәстүрлі жүйе бойынша баға


А

4,0

95-100

Өте жақсы

А-

3,67

90-94

В+

3,33

85-89

Жақсы

В

3.00

80-84

В-

2,67

75-79

С+

2,33

70-74

С

2,00

65-69

Қанағаттанарлық

С-

1,67

60-64

Д+

1,33

55-59

Д

1,00

50-54

F

0,00

0-49

Қанағаттанарлықсыз



5. Әдебиетжәне интернет-ресурстары

5.1.3 Тугамбаева С.М. Учебное пособие Жасуша биологиясы. Семей.2013

5.1.4 Асанов Н.Г., Соловьева А.Р. Учебник. Биология. Алматы. Атамура. 2010

5.1.5 Франк-Каменецкий М.Д. Королева живой клетки: от структуры ДНК к биотехнической революции.М., 2010

5.1.6 Ленчеко Е.М. Цитология, гистология и эмбриология. М., «Колос», 2009

5.1.7 Кузнецов С.Л., Пугачев М.К. Лекции по гистологии, цитологии и эмбриологии. М., 2009

5.2. Қосымша әдибиет

5.2.1 Яглов В.В., Яглова Н.В. Основы цитологии, эмбриологии и общей гистологии. М., «Колос», 2008

5.2.2 Тейлор Д, Грин Н., Стаут У. Биология 1-3 тома М. «Мир» 2007

5.2.3 Ченцов Ю.С. Общая цитология. Учебник. М., 2005

5.2.4 Журнал «Морфология». Российская академия. Санкт-Петербург.2013

5.2.5 Журнал «Биология». Алматы. 2013



5.2.6 Соколов В.И., Чумасов Е.И. Цитология, гистология, эмбриология. М., «Колос», 2004

5.3 Интернет-ресурсы


5.3.1 http://stomatologo.ru/rabochaya-programma-disciplini-gistologiya-citologiya-i-embrio.

5.3.2 https://cribs.me/gistologiya/organy-chuvstv.

Достарыңызбен бөлісу:




©engime.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет