Тану: жазылуы оқылуы



бет1/3
Дата20.06.2018
өлшемі220,52 Kb.
  1   2   3
Функция сатылай кешенді талдау





  1. Анықтама



  1. Тану:

    1. жазылуы

    2. оқылуы

    3. математикалық белгісі

    4. мағынасы

    5. тарихи мәлімет



  1. Қасиеті



  1. Функцияның берілу тәсілі



  1. Есеп түрлері


Функция сатылай кешенді талдау



  1. Анықтама:

1.1 Мәні әртүрлі болып келген шамаларды – айнымалы шамалар дейміз. Мысалы: қозғалыстағы дененің жылдамдығы, оның жүрген жолы; оны жүріп өтуге жұмсалатын уақыт; шаршының периметрі; т.с.с

    1. Мәні өзгермейтін шамаларды – тұрақты шамалар дейміз. Мысалы: тағы басқа шамалар.

    2. S=R2 ; C=2R геометрияда дөңгелек ауданы, шеңбер ұзындығы R-ге тәуелді, ал физикада g-ға тәуелді. Себебі, R мен t-ны әртүрлі мән беріп өзгертсек болады, ал S пен C-ны өзгерте аламаймыз. Себебі,олар R мен t-ға тәуелді.

    3. y=2x; y=x+1; f(x)=3x-1 бұл функция. Себебі, бір шаманың (х-тің) әрбір мәніне екінші шаманың

(у-тің) бір ғана мәні сәйкес болатын шамалар арасындағы тәуелділік функция деп аталады.

  1. Тану:

    1. жазылуы: y= f(x)

    2. оқылуы: икстен эф

    3. математикалық белгісі: y= f(x), мұнда х- аргумент, у-функция;

    4. мағынасы:

  1. Бірмәнді сәйкестік. Себебі, х-тің бір мәніне у-тің бір ғана мәні сәйкес келеді.

Мысалы:C=km (C-құн, m –баға, k-тауар мөлшері).

k=5 мәнінде, m=15тг/дана болғанда, C=75тг;

m=20тг/дана болғанда, C=100тг;

m=35тг/дана болғанда, C=175тг;



  1. Тәуелсіз айнымалылар (аргумент) қабылдайтын барлық мәндер функцияның анықталу облысын құрайды. Оны D(y) деп белгілейді;

Мысалы: y=2,3x; D(y): (-;) болады; y=; D(y): (-;0) (0;).Себебі, x=0 болғанда, у-тің мәні болмайды.

  1. Тәуелді айнымалылар (функция) қабылдайтын барлық мәндер функцияның мәндер облысын құрайды. Оны Е(y) деп белгілейді;

Мысалы:

y=; Е(y): (-;0) (0;); y=x2 ; E(y)= 0;).



  1. Аргументтің кез келген мәнінде функцияның мәні анықтала бермейді;

Мысалы: y=; x=0 болғанда, у-тің мәні болмайды.Себебі, нөлге бөлуге болмайды.

    1. Тарихи мәлімет:

Функция ұғымы XVII ғасырда пайда болған.

Функция терминін математикаға 1694 жылы тұңғыш еңгізген неміс философы, математигі, физигі әрі өнертапқыш, тарихшы Готфрид Вильгельм Лейбниц (1646-1716). «Функция» сөзі латынның «functio» сөзінен шыққан, қазақша орындау, атқару дегенді білдіреді.



  1. Қасиеті:

    1. C=km – өспелі функция ( баға өскен сайын құн да өседі). Себебі, аргументтің үлкен (кіші) мәніне функцияның үлкен (кіші) мәні сәйкес болғанда ғана функция өспелі деп аталады;

    2. ( қозғалыс уақытының жылдамдығына тәуелділігі)- кемімелі функция. Себебі, аргументтің үлкен (кіші) мәніне функцияның кіші (үлкен) мәні сәйкес болғанда ғана функция кемімелі деп аталады;

    3. Функция өспелі де, кемімелі де болмауы мүмкін. Мысалы: k-күнде оқушымен кітаптың оқылған беттер санын беретін функция.

  2. Функцияның берілу тәсілі – берілген аргументтің мәндеріне сәйкес функцияның мәндерін табуды көрсету.

    1. Функцияны формула арқылы беру (аналитикалық): s(t)=vt; s(x)=x2; P=2(a+b). Мысалы: y=x; у- функциясын бермейді. Себебі, аргументтің бір мәніне функцияның екі мәні сәйкес келді: x=2 болғанда y=2; y= -2.

    2. Функцияны кестемен беру:



Х

15

18

20

У

30

36

40

функция береді. Себебі, х-өскенде, у-те өседі.





Х

0

1

1

2

У

3

4

5

6

функция бермейді.Себебі, x=1 болғанда y=4 және y=5.



    1. Графиктік тәсілмен берілуі – координаталар

жазықтығының нүктелер жиыны арқылы берілуі. Бұл нүктелердің абсциссалары –тәуелсіз айнымалыға (х-аргументіне), ал ординаталары – тәуелді айнымалыға (у- функцияның мәніне) тең.

    1. Функцияны жиынмен беру:



Х У

анықталу облысы мәндер облысы



Y=f(x)=2x



5. Есеп түрлері:

5.1 Берілген формулалардың қайсысы у-функциясын береді:

y= -3,5x+4; y=x2; x+1-y=0; x=y2; 3x+9-3y=0; x(24-11)=y;



5.2 f(x)=2x-5 функциясы үшін f(0); f(3); f(-1) мәндерін

табыңдар;



5.3 1) Егер x=384; 11001; 0,9; болса, онда y= ;

2) Егер x=33; 330; 3,3 болса, онда y= 0,01x-3;

3) Егер x=100; 16; болса, онда y= ;

4) Егер x= 5; 2; 1; болса, онда f(x)=6- ;

5) Егер x= -1; 0; 1; -3; 3 болса, онда f(x)= x2-1 функциясының

мәнін табыңдар.



Каталог: uploads -> doc -> 05da
doc -> Сабақ тақырыбы: Шерхан Мұртаза «Ай мен Айша» романы Сабақ мақсаты: ҚР «Білім туралы»
doc -> Сабақтың тақырыбы Бала Мәншүк ( Мәриям Хакімжанова) Сілтеме
doc -> Ана тілі №2. Тақырыбы: Кел, балалар, оқылық Мақсаты
doc -> Сабақ жоспары «Сәулет және дизайн» кафедрасының арнаулы пән оқытушысы, ҚР «Еуразиялық Дизайнерлер Одағының» мүшесі: Досжанова Галия Есенгелдиевна Пәні: Сурет және сұңғат өнері
doc -> Сабақ Сабақтың тақырыбы : Кіріспе Сабақтың мақсаты : «Алаштану» курсының мектеп бағдарламасында алатын орны, Алаш қозғалысы мен Алашорда үкіметі тарихының тарихнамасы мен дерекнамасына қысқаша шолу
doc -> Тәрбие сағаттың тақырыбы: Желтоқсан жаңғырығы
doc -> Сабақтың тақырыбы : Әбунасыр Әл- фараби Сабақтың мақсаты
doc -> Сабақ жоспары Тақырыбы: Үкілі Ыбырай Мектеп:№21ом мерзімі
05da -> Баяндама Тақырыбы: «Дыбыс айту бұзылысын түзету әдістемесі»


Достарыңызбен бөлісу:
  1   2   3


©engime.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

енгізу | тіркеу
    Басты бет


материалдарды жүктеу