Срс тақырыбы: Табиғи ошақтардың қалыптасу факторы мен жағдайы Орындаған: Рақымбек Сымбат Өмірзаққызы Қабылдаған



Дата16.06.2022
өлшемі1,14 Mb.
#146698
Байланысты:
520922.pptx

 


«Астана медицина университеті» АҚ
Эпидемиология және жұқпалы аурулар кафедрасы
СРС
Тақырыбы: Табиғи ошақтардың қалыптасу факторы мен жағдайы
Орындаған: Рақымбек Сымбат Өмірзаққызы
Қабылдаған: Ильясов Бауыржан Болатұлы
Астана 2016
Жоспар:
  • Кіріспе.
  • Негізгі бөлім:
  • Табиғи ошақ» анықтамасына түсінік.
  • Е.Н.Павловскийдің табиғи ошақтық теориясы.
  • Табиғи ошақтың құрылуына әсер ететін факторлар мен жағдайлар.
  • Табиғи "үштік" теориясы.
  • Қорытынды.
  • Әдебиеттер тізімі.

Табиғи ошақ — ауру қоздырғыштары мен жабайы жануарлардың белгілі бір қарым-катынасы болатын географиялык аймак. Осы аймақтың ішінде ауру қоздарғышы донордан реципиентке беріледі. Т. о. қоздырғышының алмасуына сырткы ортаның қолайлы факторлары әсер етеді.
Бұл қағиданы Е. Н. Павловский (1939) дүниеге әкелді.
Бұл қағиданың мәні мынадай: қоздырғыштар жабайы жануарлардың популяциясында, адамның қатынасынсыз, шексіз өмір сүріп таралуының арқасында кейбір жұқпалы аурулардың табиғи ошағын құрайды. Егер осы ошаққа адам келсе, белгілі бір жағдайда, ол қоздырғышты жұқтырады. Мұндай ошақтың шекарасы жануарлардың және қоздырғыштар тасымлдаушы жәндіктердің өмір сүретін ареалына сәйкес болады
Табиғи ошақ болу үшін, 3 шарт қажет:
  • Қоздырғыш-паразит.
  • Қабылдағыш-жануар популяциясы.
  • Қоздырғышты тасымалдаушылар (кене, бүрге, маса, т.б.).

  • Оны Е. Н. Павловский табиғи ошақтың "үштігі" деп аталады.

Осы "үштікке" кіретін тірі үш биологиялық компоненттер өздігінен өзі реттелетін биологиялық жүйе, яғни биоценоз деп аталады. Табиғи "үштік" биоценозы ұзақ уақыт сақталуы үшін тағы бір шарт қажет. Ол бірқалыпты жағдайда сақталатын (ауа райы, өсімдіктер популяциясы, т.б.) табиғи орта, яғни белгілі бір географиялық ландшафт учаскесі
Табиға ошақ тек үздіксіз эпизоотиялық процесс болғанда ғана және қабылдағыш хайуанат популяциясымен тасымалдаушы белгілі бір мөлшерде осы табиғатта өмір сүргенде іске асады. Адам табиға ошақтық аурумен тек осы ошаққа келгенде ғана ауырады. Адам организмі табиғи ошақ қоздырғыштары үшін «биологиялық тұйық» болып саналады. Табиғи ошақ аурулары айқын маусымдықпен ерекшеленеді. Бұл тасымалдаушының белсенді биологиялық өмір сүру кезеңдерімен байланысты болады. Табиғи ошақтың шекарасында инфекция белсенділігі байқалса, адамның сырқаттанушылығы арта түседі.
Қоздырушы табиғи ошақта тасымалдаушы болады, инфекцияның резервуары көп уақыт бойы табиғи жағдайда адамның эпизоотиялық процесске қатысы жоқ. Синанироптық ошақ - үй жануарлары арасында зооноздар қоздырғыштарының циркуляциясымен сипатталады. Антропургиялық ошақ - адамның іс әрекетімен пайда болған, яғни адамның табиғатты меңгеру қимылдарының әсерінен паида болған ошақ
Әдебиеттер тізімі:
  • Әміреев С.Ә, Темірбеков Ж.Т. Эпидемиология. Т.1. Жалпы эпидемиология. – Алматы: Ғылым, 2000.-551 с.
  • Әміреев С.Ә., Момынов Т.Ә., Черкасский Б.Л., Оспанов К.С. Жұқпалы аурулардың стандарттық анықтамасы және атқарылатын шаралар алгоритмдері. 1 т. Алматы, 2009.
  • Жалпы дезинфекция негіздері. Оқу-әдістемелік құрал. Қ.Н.Нәбенов. 2006.
  • Әміреев С.Ә., А.Жаханов, Құдайбергенұлы Қ. Медициналық паразитология Алматы: «Кітап» баспасы, 2005.- 422 с.


Достарыңызбен бөлісу:




©engime.org 2024
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет