3. Сабақ түрі: тәжірибелік


Дамыту: оқушыларды дұрыс оқуға және жазуға баулу 5. Материалды-техникалық жабдықталуы



бет3/6
Дата01.02.2018
өлшемі10,5 Mb.
1   2   3   4   5   6
Дамыту: оқушыларды дұрыс оқуға және жазуға баулу


5. Материалды-техникалық жабдықталуы:

а) техникалық құралдар: интерактивті тақта, ноутбук

ә) көрнекі және дидактикалық құралдар: плакат, өзіндік жұмыстарға арналған кеспелер, тест тапсырмалары.

б) оқыту орны: латын тілі дәрісханасы
6. Әдебиеттер:

  • Негізгі:

1. Городкова Ю. И. Элементы латинского языка и основ медицинской терминологии: Учеб. -2-е изд., доп. –М.: Медицина 2001

2. Латинский язык и основы медицинской терминологии: учеб. для мед. вузов/под ред. Щульц Ю.Ф. -М.:Б.и;1993

  1. М.Д. Машковский. Лекарственные средства. Пособие для врачей.-15-е изд.. перераб. испр. и доп. –М.: РИА «Новая волна»: Издатель Умеренков, 2008

  • Қосымша:

1. Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии: учебное пособие/ под ред. Д.А. Харкевича.-4-е изд.,испр. и доп. –М.: Медицинское информационное агенство, 2005

2. Д.А. Харкевич. Фармакология: учеб. для вузов. -10-е изд., испр. и доп.

-М.: ГЭОТАР –Медиа, 2008

3. П.Х. Попандопуло. Общая рецептура: учебно-метод. пособие. Шымкент: Б. и., 2001

    • Сөздіктер:

1. А. Рақышев. Анатомиялық терминдердің сөздігі. Алматы. Рауан, Демеу, 1994 ж.

2. Т.Г. Казаченок. Фармацевтический словарь. Минск, 1977

3. Дворецкий И.Х.. Латинско-руский словарь: ок 50000 слов. -3-е изд.., испр. –М.: Русский язык, 1986

  1. Бабичев Н.Т. Словарь латинских крылатых слов: 2500 единиц

М.: Русский язык, 1982

  1. Ж.К. Ермахан. Тәнтану атауларының латынша-қазақша-орысша тақырыптық сөздігі. Алматы: Ана тілі, 1996


7. Ұйымдастыру кезеңі: 5 мин (6%)

  • Оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру.

  • Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

  • Сабақтың мақсаты мен міндеті.


8. Оқушылардың өтілген тақырып бойынша білімін тексеру: 14 мин (15%)

Терминдерді қазақ тіліне аударыз:

ála major

antérior párs

árcus postérior

cáput profúndus

collum siníster

cólumna supérior

córpus thórax

cránium vértebra

crista déxter

extérnus forámen

hómo inférior

intérnus

9. Жаңа сабақты түсіндіру: 27 мин (30%)

І септеу зат есімдеріне Gen.sing. – ае жалғауына аяқталатын әйел тегі зат есімдері жатады. Атау септігінде әйел тегінің –а, жалғауына аяқталатын зат есімдер жатады.
І септеудің септік жалғаулары
Singulāris Plurālis

Nom. - ă ae

Gen. – ae - ārum

Dat. - аe - is

Acc. - аm - as

Abl. – а - is


І септеу зат есімнің септелу үлгісі

Singularis Pluralis

Nom. tinctura Nom. tincturae

Gen. tincturae Gen. tincturarum

Acc. tincturam Acc. tincturas

Abl. tincturа Abl. tincturis

10. Оқушылардың өз бетінше атқаратын жұмысы. 31 мин (35%)

Қазақ тіліне аударыңыз:

Glandulae, vena portae, incisura mandibullae, aorta et arteriae, corpus vertebrae, papilla mammae, corpus tibia, caput costae, corpus linguae, spina scapulae, baccae et gemmae, capsulae et oblatae, Convallaria, aqua Menthae, Salvia, Chamomilla, Belladonnae.

Төмендегі терминдерді Gen.sing. қойыңыз:

ala, ae f – қанат

aorta, ae f – қолқа

arteria, ae f – қызылтамыр

concha, ae f – қалқан

costa, ae f – қабырға

crista, ae f – айдар, қыр

incisura, ae f – тілік

lamina, ae f – табақша

linea, ae f – сызық

lingua, ae f – тіл

mandibula, ae f – төменгі жақ

maxilla, ae f – үстіңгі жақ

orbita, ae f – көзшара, көзұя

scapula, ae f – жауырын

spina, ae f – қылқан

ulna, ae f – шынтақ сүйек

vena, ae f – көктамыр

vertebra, ae f – омыртқа

patella, ae f – тізе тобығы
11. Жаңа тақырыпты бекіту. 9 мин (10%)

Сұрақтар:

  1. І септеу зат есімнің сөздік формасын;

  2. Әйел тек І септеу зат есімінің белгілерін;

  3. Әйел тек І септеу зат есімінің септік жалғауларын;

  4. І септеу зат есімдерінің тегінің ерекшеліктерін;


12. Сабақты қорытындылау. 2 мин 2%)

Студенттердің білім деңгейін бағалау және түзеу. Әр студентке сабақта алған бағасы айтылады, жіберілген кемшіліктер талқыланады.

13. Үйге тапсырма беру 2 мин 2%)

Зат есімнің бес септеуі бойынша оқулықтар сөздіктерінен зат есімдерді жазып, аудару (әр септеуге бес сөзден).

5 сабақ


1. Сабақтың тақырыбы: ІІ септеудің зат есімдері
2. Сағат саны: 2 сағат 90 мин (100%)
3. Сабақ түрі: тәжірибелік
4. Сабақтың мақсаты:

  • Оқыту: жаңа сабақтың мазмұнына байланысты терминдерді дұрыс айтуға үйрету.

  • Тәрбиелік: туған жерге, елге деген сүйіспеншілікке баулу.

  • Дамыту: оқушыларды дұрыс оқуға және жазуға баулу


5. Материалды-техникалық жабдықталуы:

а) техникалық құралдар: интерактивті тақта, ноутбук

ә) көрнекі және дидактикалық құралдар: плакат, слайд, өзіндік жұмыстарға арналған кеспелер, тест тапсырмалары, суреттер.

б) оқыту орны: латын тілі дәрісханасы
6. Әдебиеттер:

  • Негізгі:

1. Городкова Ю. И. Элементы латинского языка и основ медицинской терминологии: Учеб. -2-е изд., доп. –М.: Медицина 2001

2. Латинский язык и основы медицинской терминологии: учеб. для мед. вузов/под ред. Щульц Ю.Ф. -М.:Б.и;1993

  1. М.Д. Машковский. Лекарственные средства. Пособие для врачей.-15-е изд.. перераб. испр. и доп. –М.: РИА «Новая волна»: Издатель Умеренков, 2008

  • Қосымша:

1. Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии: учебное пособие/ под ред. Д.А. Харкевича.-4-е изд.,испр. и доп. –М.: Медицинское информационное агенство, 2005

2. Д.А. Харкевич. Фармакология: учеб. для вузов. -10-е изд., испр. и доп.

-М.: ГЭОТАР –Медиа, 2008

3. П.Х. Попандопуло. Общая рецептура: учебно-метод. пособие. Шымкент: Б. и., 2001

    • Сөздіктер:

1. А. Рақышев. Анатомиялық терминдердің сөздігі. Алматы. Рауан, Демеу, 1994 ж.

2. Т.Г. Казаченок. Фармацевтический словарь. Минск, 1977

3. Дворецкий И.Х.. Латинско-руский словарь: ок 50000 слов. -3-е изд.., испр. –М.: Русский язык, 1986

  1. Бабичев Н.Т. Словарь латинских крылатых слов: 2500 единиц

М.: Русский язык, 1982

  1. Ж.К. Ермахан. Тәнтану атауларының латынша-қазақша-орысша тақырыптық сөздігі. Алматы: Ана тілі, 1996


7. Ұйымдастыру кезеңі: 5 мин (6%)

  • Оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру.

  • Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

  • Сабақтың мақсаты мен міндеті.


8. Оқушылардың өтілген тақырып бойынша білімін тексеру: 14 мин (15%)
Төменде берілген зат есімдердің сөздік формасын аяқтаңыз:

Vertebra, concha, incisura, clavicula, scapula, ae; vena, glangula, papilla, bucca.
Қазақ тіліне аударыңыз:

Septum linguae. Collum costae. Ligamentum nuchae. Cavum pleurae. Musculi linguae.
9. Жаңа сабақты түсіндіру: 27 мин (30%)

ІІ септеу зат есімдеріне Gen.sing. –і жалғауына аяқталатын еркек және орта тегі зат есімдері жатады. Атау септігінде еркек тегінің –us, -er, орта тектің -um жалғауына аяқталатын зат есімдер жатады.

ІІ септеу зат есімдерінің сөздік формасы
musculus, i m – бұлшықет

puer, eri m – бала, нәресте

magister, tri m – мұғалім

oleum, i n – май
ІІ септеудің септік жалғаулары


Casus

Singularis

Pluralis

M

n

m

n

Nom.

Gen.

Dat.

Acc.

Abl.

- us, - er

- i

- o

- um

- o

- um

- i

- o

- um

- o

- i

- orum

- is

- os

- is

- а

- orum

- is

- а

- is


Еркек тегі зат есімдерінің септелу үлгісі

musculus, i m – бұлшық ет

magister, tri m – мұғалім

puer, eri mбала, нәресте

Casus

Singularis

Nom.

muscul-us

magister

puer

Gen.

muscul-i

magistr-i

puer-i

Acc.

muscul-um

magistr-um

puer-um

Abl.

muscul-o

magistr-o

puer-o

Casus

Pluralis

Nom.

muscul-i

magistr-i

puer-i

Gen.

muscul-orum

magistr-orum

puer- orum

Acc.

muscul-os

magistr- os

puer- os

Abl.

muscul-is

magistr-is

puer- is


Орта тегі зат есімдерінің септелу үлгісі

medicamentum, i n – дәрі


Casus

Singularis

Pluralis

Nom.

medicament-um

medicament-a

Gen.

medicament-i

medicament-orum

Acc.

medicament-um

medicament-a

Abl.

medicament-o

medicament-is



ІІ – септеудің тегі бойынша ескертулер

Кейбір зат есімдер еркек тегінің жалғауымен аяқталып тұрса да, әйел тегі зат есімдеріне жатады.

Мыс.: Alnus, i f;

Amygdalus, i f;

Crataegus, i f;

Eucalytus, i f;

Juniperus, i f;

Pinus, i f;

Rhamnus, i f;

Padus, i f;

Sambucus, i f;

Sarbus, i f;
Дәрілік заттар атаулары

Дәрілік заттар атаулары ІІ септеу зат есімдеріне жатады. Дәрілік заттар атаулары ІІ септеу орта тек зат есімдеріне жатады. Қазақ тіліне –um жалғауынсыз аударылады.

Vaselinum, i n - вазелин

Glycerinum, i n – глицерин

Novocainum, i n – новокаин

Tetracyclinum, i n – тетрациклин

10. Оқушылардың өз бетінше атқаратын жұмысы. 31 мин (35%)

Төмендегі терминдерді Gen.sing. қойыңыз:

angulus, i m – бұрыш

brachium, i n – иық

cavum, i n – қуыс

cranium, i n – бас сүйек

ligamentum, i n – байлам

musculus, i m – бұлшықет

septum, i n – перде

sulcus, i m – жүлге

tympanum, i n – дабыл

calcaneus, i m – өкше сүйегі

digitus, i m – саусақ

humerus, i m – тоқпан жілік

manubrium, i n – алқа бөлігі

radius, i m – шыбық сүйегі

sternum, i n – төс сүйек, төс

alveolus, i m – ұяшық

franulum, i n – тізгін

Берілген зат есімдердің Gen. sing. жалғауларын толықтырыңыз:

Септеу Nom. sing. Gen. sing.

II septum sept …

II musculus muscul …

II brachium brachi …

ІІ sternum stern...

ІІ calcaneus calcane...

11. Жаңа тақырыпты бекіту. 9 мин (10%)

Сұрақтар:

1. ІІ септеу зат есімнің сөздік формасын;

2. Ер және орта тек ІІ септеу зат есімдерінің белгілерін;

3. Ер және орта тек ІІ септеу зат есімдерінің септік жалғауларын;

4. ІІ септеу зат есімдерінің тегі бойынша ескертулерін;

12. Сабақты қорытындылау. 2 мин 2%)

Студенттердің білім деңгейін бағалау және түзеу. Әр студентке сабақта алған бағасы айтылады, жіберілген кемшіліктер талқыланады.

13. Үйге тапсырма беру 2 мин 2%)

Н-1 §45 сөздікке жазу, жаттау

§41-1,2 жаттығуларды аяқтау

6 сабақ


1. Сабақтың тақырыбы: Сын есім. І топ сын есімдері. Қиысқан анықтауыш.
2. Сағат саны: 2 сағат 90 мин (100%)
3. Сабақ түрі: тәжірибелік
4. Сабақтың мақсаты:

  • Оқыту: жаңа сабақтың тақырыбы бойынша алған білімдерін пысықтау, тиянақтау.

  • Тәрбиелік: сабақтың мазмұны арқылы оқушыларды ұқыптылыққа, зейінділікке тәрбиелеу.

  • Дамыту: оқушылардың танымдылығын арттыру, іздену қабілеттерін шыңдау.

5. Материалды-техникалық жабдықталуы:

а) техникалық құралдар: интерактивті тақта, ноутбук

ә) көрнекі және дидактикалық құралдар: плакат, слайд, өзіндік жұмыстарға арналған кеспелер, тест тапсырмалары, суреттер.

б) оқыту орны: латын тілі дәрісханасы
6. Әдебиеттер:

  • Негізгі:

1. Городкова Ю. И. Элементы латинского языка и основ медицинской терминологии: Учеб. -2-е изд., доп. –М.: Медицина 2001

2. Латинский язык и основы медицинской терминологии: учеб. для мед. вузов/под ред. Щульц Ю.Ф. -М.:Б.и;1993

3. М.Д. Машковский. Лекарственные средства. Пособие для врачей.-15-е изд.. перераб. испр. и доп. –М.: РИА «Новая волна»: Издатель Умеренков, 2008

  • Қосымша:

1. Руководство к лабораторным занятиям по фармакологии: учебное пособие/ под ред. Д.А. Харкевича.-4-е изд.,испр. и доп. –М.: Медицинское информационное агенство, 2005

2. Д.А. Харкевич. Фармакология: учеб. для вузов. -10-е изд., испр. и доп.

-М.: ГЭОТАР –Медиа, 2008

3. П.Х. Попандопуло. Общая рецептура: учебно-метод. пособие. Шымкент: Б. и., 2001

    • Сөздіктер:

1. А. Рақышев. Анатомиялық терминдердің сөздігі. Алматы. Рауан, Демеу, 1994 ж.

2. Т.Г. Казаченок. Фармацевтический словарь. Минск, 1977

3. Дворецкий И.Х.. Латинско-руский словарь: ок 50000 слов. -3-е изд.., испр. –М.: Русский язык, 1986

4. Бабичев Н.Т. Словарь латинских крылатых слов: 2500 единиц

М.: Русский язык, 1982

5. Ж.К. Ермахан. Тәнтану атауларының латынша-қазақша-орысша тақырыптық сөздігі. Алматы: Ана тілі, 1996
7. Ұйымдастыру кезеңі: 5 мин (6%)

  • Оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру.

  • Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

  • Сабақтың мақсаты мен міндеті.


8. Оқушылардың өтілген тақырып бойынша білімін тексеру: 14 мин (15%)

Адасқан әріптерден дұрыс сөздер құрастырыңыз:

tumaniglme

idbluanam

ulsscmuu

rucon

chubarmi

uscra

artbelvr

ggiinav

uilbma

isurad

iidgsut

sunlaccla


Терминдерді аударыңыз:

Таңдайдың үлкен жүлгесі, шыбық сүйектің денесі, кіші жіліншіктің басы, самайдың төменгі сызығы, арқаның бұлшықеті, тоқпан жіліктің басы, мұрынның ұшы, таңдайдың бұлшықеті, мұрынның кіреберісі, жатырдың қуысы, тізе тобығының байламы, жоғары жақсүйектің төмпегі.
9. Жаңа сабақты түсіндіру: 27 мин (30%)

Nomen adjectivum – сын есім.

Латын тіліндегі сын есімдердің зат есімдердегідей, тегі, түрі, септігі бар. Олар жекеше және көпше түрлері, септіктері бойынша өзгереді, яғни септеледі. Септеулері – І,ІІ,ІІІ.

Сөздіктерде сын есім, біріншіден, толық еркек тегінде жазылады, содан соң әйел тегі мен орта тек жалғаулары беріледі.

m f n

Мысалы: ақ – albus a um



m f n

оң – dexter tra trum

m f n

бос – liber ere erum
Nota bene! Көптеген –er жалғауына аяқталатын сын есмідердің -e әріпі еркек тегінің Nom.Sing. түрінде сақталады, басқа септіктерде және әйел тегі мен орта тегінде ол түсіп қалады (яғни негізгі өзгереді). Сондықтан сын есмідердің сөздік формаларын да және орта тек жалғауларының алдында негізінің соңы жазылады.

Мысалы: dexter, tra, trum

Сын есімдер сөздік түрлерінің жалғаулары 2 топқа бөлінеді. І топқа жататын сын есмідері І және ІІ септеу бойынша өзгереді, ІІ топқа жааттын сын есімдер ІІІ – ші септеу бойынша өзгереді.

І топ сын есімдерінің жалғаулары:

еркек тегі (m)us немесе er

әйел тегі (f) – a

орта тегі (n) – um

Мысалы: longus, a, um – ұзын;

ruber, bra, brum – қызыл;

Әйел тегі формасындағы сын есімдер І септіктен септеледі, еркек тегі және орта тек формасында – ІІ септіктен септеледі.
әйел тегі еркек тегі орта тегі

І септеу ІІ септеу ІІ септеу

Nom.Sing. longa longus longum

Gen.Sing.longae longi longi


Сын есімнің зат есіммен қиысуы
Мағынасы латын мысалы грек мысалы

Каталог: wp-content -> uploads -> 2014
2014 -> Сәлім меңдібаев армысың, алтын таң! Журналист жазбалары Қостанай – 2013 ж
2014 -> Қазақ тілі мен латын тілі кафедрасы Қазақ Әдебиеті пәні бойынша әдістемелік өҢдеу мамандығы: Фельдшер Мейірбике ісі Стамотология Курс: І семестрі: ІІ
2014 -> Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі
2014 -> Жақсыбай Мусаев шығармашылығы және көркемдік Зерттеуші оқушы: Мұратбаева Назерке
2014 -> Тақырыбы: Ақындықты арман еткен жерлес Талапбай Ұзақбаев
2014 -> М.Ә. Хасен төле би әлібекұлы
2014 -> «Қостанай таңының» кітапханасы Сәлім меңдібаев
2014 -> 3-деңгейлерге: а/берілген сөздерді аударыңдар


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6


©engime.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

енгізу | тіркеу
    Басты бет


материалдарды жүктеу