-
«Коноидтар мен сфероидтар туралы» шығармасында Архимед эллипстің, параболаның және гиперболаның осьтен айналуынан пайда болатын денелердің көлемдері мен беттерінің аудандарын зерттейді.
-
«Көпжақтар туралы» шығармасы.
Дұрыс көпжақтардың бес түрі мәлім. Олар: тетраэдр, куб, октаэдр, додекаэдр және икосаэдр, бұл дұрыс жақтарды Платон зерттеген.
Архимед зерттеген көпжақтар – жақтары әртүрлі көпжақтар.
-
8 – жақ, 4 жағы – үшбұрыш, 4- жағы алтыбұрыш.
-
14 – жақ, 6 жағы – квадрат, 8 – жағы алтыбұрыш, т.с.с.
-
«Қалқып жүрген денелер»
Бұны «Архимед заңы» деп атайды. Бұл шығармасында 10 теорема бар. Теоремада сұйықтың меншікті салмағын анықтайды (Ол құрал ареометр).
-
Архимед еңбектері өте көп. Соның ішінде, натурал сандар қатарындағы 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10... сандардың 1-ден кез келген n санына дейінгі жинағын бірден басталған саты деп атаған, оны былай кескіндеген:
Үшбұрышты сандар
=1
=2
=3
Саты сандарының геометриялық кескіні
Натурал қатардағы сандар арифметикалық прогрессия құрастырды.

Бұл шығармаларды ары қарай жалғастырушы Ньютон, Лейбниц, Эйлер, Лагранж, Лаплас ұлы ғалымдар өздерінің знрттеулерін Архимед еңбектерінен бастайды.
Қорытындылай келе:
Ұлы ғалымның өмір жолын, ғылыми еңбектерін, қалдырған мұрасына қысқаша шолу жасай отырып, жастраға үлгі болсын деп ойлаймын.
Архимед еңбегі – біздің, әсіресе физика мен математикаға бейімі бар оқушыларға үлкен асыл қазына деп ойлаймын.
Қазіргі заманымызға, осындай жаңа технологияларды меңгеретін ғалымдар жетіспейді.
Достарыңызбен бөлісу: |