Ќазтђтынуодаѓы Ќараѓанды экономикалыќ универститеті


Қарыз алушының несие төлеу қабілеттілігі дәрежесін анықтау



бет25/72
Дата30.12.2021
өлшемі2,81 Mb.
#106723
1   ...   21   22   23   24   25   26   27   28   ...   72
3.3. Қарыз алушының несие төлеу қабілеттілігі дәрежесін анықтау
Кәсіпорынның (фирманың) несие төлеу қабілет­ті­лі­гін зерттеу кезінде баланстың әртүрлі баптары мен осы көрсеткіштер динамикасының ара қатынасын сипаттайтын коэффициенттерге талдау жасаудың маңызы зор. Әлемдік банк тәжірибесінде ссуда алушының несие төлеу қабі­лет­тілігін бағалау үшін көптеген қаржы коэффициенттері қолданылады. Коэффициенттерді таңдау банк клиент­те­рі­нің ерекшеліктерімен, болуы мүмкін қиындық себептері­мен, банктің несие саясатымен анықталады.

Экономикасы дамыған елдер үшін клиенттер мен банктер бойынша клиенттердің несие төлеу қабілеттілігін бағалаудың күрделі және жеке ыңғайда қарастыру әдістері тән болып саналады.

Қазақстанның банк тәжірибесінде қазірдің өзінде қа­рыз алушының несие төлеу қабілеттілік дәрежесін анықтау оның негізі болып саналатын клиенттің несие төлеу қабілеттілігін бағалаудың әлемдік тәжірибесі кең түрде қолданылады. ҚР Ұлттық банкі өзге елдердің тәжірибесін басшылыққа ала отырып, қарыз алушының несие төлеу қабілеттілігін талдау арқылы өзінің әдістемелік нұсқау­ла­рын әзірлеп-жасайды.

Қарыз алушының несие төлеу қабілеттілігінің дәре­жесін анықтау негізінде көрсеткіштердің өлшемдік деңгейі мен олардың рейтингі табылады. Негізгі коэффици­ент­тердің мөлшеріне қатысты қарыз алушылар несие алу қабі­лет­тілігінің үш дәрежесіне (класына) бөлінеді.

Ал қарыз алушының несие төлеу қабілеттілігін бағалау үшін келесідей үш негізгі көрсеткіш қолданылады:


  • өтімдік коэффициенті (бұдан әрі ӨК);

  • өтеу коэффициенті (Өтк);

  • меншікті қаржылармен қамтамасыз етушілік көрсеткіші (МҚҚК).

Өтімдік коэффициенті клиенттің қарызды қайтару үшін айналымнан ақша қаражатын жедел босату қабілеті. Ол мынадай түрде есептелінеді:




Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   21   22   23   24   25   26   27   28   ...   72




©engime.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет