Д. Н. СӘрсекова, Е. М. ҚАспақбаев орманшылық Алматы, 2008



бет3/137
Дата18.05.2020
өлшемі1.52 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   137











1 БӨЛІМ. ОРМАНТАНУ




1.1 ОРМАН – ТАБИҒИ ҚҰБЫЛЫС



1.1.1 Орман туралы ұғым. Орман – өсiмдiктердiң көптеген пішіндерінен тұратын, жердегi өсiмдiк жамылғысының негiзгi түрiнiң бiрi, олардың iшiнен ағаштар мен бұталар, екiншi кезекте, бұташықтар, шөптер, мүктер, қыналар және тағы басқалар басты рөл атқарады.

Орман, қандай да болмасын, өсiмдiк тәрiздi, қоршаған ортамен тығыз байланыста және динамикалық бiрлiкте бола отырып, оны құрайтын өсiмдiктердiң бiрге өсiп-өнетiндiгi, бiр-бiрiне әсер ететiндiгi орманның өзiне тән сипаты болып табылады.

18486-73 МемСт-ында орманның мынадай анықтамасы енгiзiлген: «Орман – өзiнiң дамуы жолында биологиялық байланысты, бiр-бiрiне және қоршаған ортаға әсер ететiн ағаш, бұта, шөптесiн тәрiздi өсiмдiктердiң, жануарлар мен микроорганизмдердiң қосындысынан тұратын жағрапиялық ландшафтың бөлiгi».

Бұл ұғымның толық ғылыми айқындалуы орыстың көрнектi ғалымы Г.Ф. Морозовтың еңбегiнде баяндалған. Оның анықтауы бойынша, «орман – бiр-бiрiне, топырағына және атмосфераға әсер ету салдарынан өзiнiң сыртқы пішіні мен iшкi құрылымы өзгерген ағаш өсiмдiктерiнiң жиынтығы».

Ол орман ерекшелiгiнiң бiрi, ағаштардың бiр-бiрiне әсерiн, орманның күрделi кешендiгін, оның барлық бөлiктерiнiң бiрiмен бiрiнiң және қоршаған ортамен өзара әсерде, үздiксiз, бiртiндеп және сатылап өзгерiп отыратынын көрсетiп бердi. Орманға мұндай көзқарас дүниежүзiлiк орман өсiрушiлiк жөнiндегi әдебиеттерде қолдау тапты.



Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   137




©engime.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет