070-нұсқа мәтін Бөлтірік шешеннің сөзі


Жеделхаттың мәтініндегі ең кѳп сөз саны



бет41/46
Дата21.04.2020
өлшемі0,55 Mb.
#63774
1   ...   38   39   40   41   42   43   44   45   46
Жеделхаттың мәтініндегі ең кѳп сөз саны

A) 300

B) 150

C) 200

D) 100

E) 250

17. Қандай кұжат түрі ақпараттық- анықтамалық кұжаттарға жатпайды?



  1. Акті

  2. Құттықтау хат

  3. Телефонхат

  4. Түсініктеме

  5. Жеделхат\

19. Жеделхатты жеткізудің ең қысқа мерзімі

  1. 10-12 сағат

  2. 3 сағат

  3. Жарты сағат

  4. 1 сағат

  5. 24 сағат

16. Қандай сөзді IV бөлімдегі кѳп нүктеніңорнына қоюға болады?

  1. сипаты

  2. құрастыру үлгісі

  3. бланкісі

  4. толтыру үлгісі

  5. мәтіні

18. Жеделхаттың бөлінуі

  1. 3

  2. 2

  3. 5

  4. 4

  5. 1

20. Жеделхатта цифрлардың жазылуы



  1. Цифрлар жазылмайды

  2. Бөлшек түрінде

  3. Рим цифрымен

  4. Арап цифрымен

  5. Жазбаша жазылады


2365-нұсқа

    1. мәтін

Нан тарихының тамыры ежелгі заманға кетіп жатыр. Ғалымдардың пікіріне Қарағанды, ол он бес мың жылды құрайды екен. Алғашқы нанның өсімдігі бидай да, сұлы да, арпа да емес, кәдімгі емен екен.

Ежелгі адамдар емен жаңғағын үгіп, одан ұн жасаған. Бұган археологтардың қазба жұмыстары дәлел. Дәнді-дақылдарды қолдан егуді, оның дәнінен ұн жасауды адамдар бірте-бірте меңгерген. Сұйық ботқа - қазіргі нанның бастапқы түрі болған. Ал Африка мен Азиянын бірқатар елдерінде осындай быламықтарды нан ретінде әлі де қолданады.



  1. Мәтін мазмұнына кай мақал сәйкес келеді?

  1. Ac - елдің құты

  2. Жаман ауруға жақсы ас

  3. Ac атасы - нан

  1. Алғашқы нан неден жасалған?

  1. Емен жаңғағынан

  2. Қарағай жаңғағынан

  3. Шырша жаңғағынан

  4. Ac иесімен тәтті

  5. Кәсіп, кәсіп түбі - нәсіп




  1. Арпа-бидайдан

  2. Ұннан




    1. мәтін

  1. Сонау көне заманда, бүгінгі қазақ елінің төрінде, Ергенеқон елінде ай мүйізді, аққу қанатты қос Пырақ өмір сүріпті. Сол қос Пырақты бүгінгі Қазақтың, кешегі Көк Түріктің, ертедегі Ғұн мен Сақтың ата-бабалары алғаш рет ауыздықтап, жанына серік етіпті. Сөйтіп, «Ат - ердің қанаты» деп, желден жүйрік тұлпар мінген, тұлпар емес-ау, Пырақ мінген Ерлердің рухы биіктеп, бойларына желік бітіпті.

  2. Сонымен олар ұшса, қайыспас қанат, ұмтылса, қайырылмас қару болып, жер-дүниені кезіп, шарлапты. Бергеннің қолынан, бермегеннің жолынан деп, ел мен жерді жаулапты. Шығыста сонау Амурдан, Батыста сонау Дунайға, тіпті Римге дейін саулапты. Бірақ, бір уақыттарда «ел аралаған сыншы болар» дегендей, Ерлер есін жиыпты. Өзге елдің ерге құт болмайтынын біліп,

«Отан - оттан да ыстық», «Өз елім - өлең төсегім» деп, Ергенеқон еліне қайтып оралыпты.

  1. Олар қайтып оралғанда, алдарынан қалқып Қыран шығыпты.

  • Иә, не көрдіңдер, не түйдіңдер? - депті Қыран. Сонда қос Пырақ:

  • Көргенімізді айтсақ, көп сөз. Түйгенімізді айтсақ, әркімнің өз жері - жұмақ екен, - депті.

  • Туған жер - тұғырың, туған ел - қыдырың, - деп қостапты Қыран.

  • «Кісі елінде дүркірегенше, өз еліңде дүркіре» деген екен, Алтын Шаңырағымызды өз еліміздің төріне тігуге бел байладық.

  1. - Онда алдарыңнан жарылқасын, - депті Қыран. Сол Шаңырағымыз биік, берекелі болсын, нұр шашсын, шайқалмасын деп, қанаттың астына алып, Жұлдызымыз әрдайым жоғары болсын деп, қырағы қорғаны болу керек. «Төртеу түгел болса, төбедегі келеді» деп, мен де Көк төрінде төбелеріңнен қалықтайын. Алтын нұрлы Күн астында айбарларыңды асқақтатайын.

  • Тауып айттың, Қыран! Ынтымақ түбі - игілік. Сол игіліктің арқасында «Қазақстан» атты елдің мәңгілік рәмізіне айналсақ, біз үшін бақыт емес пе!?

  1. Мәтін қандай стильде жазылған?

  1. Ауызекі сөйлеу стилі

  2. Ресми іс қағаздар стилі

  3. Публицистикалық стиль

  1. Мәтіннің тақырыбы қандай?

  1. Ұлттық рәмізіміз - әнұранның шығу тарихы

  2. Ата-бабаларымыздын тарихы

  3. Қос Пырақтың әңгімесі

  4. Көркем әдебиет стилі

  5. Ғылыми стиль

  1. Ұлттық рәміздер - елтаңба мен тудың пайда болуы

  2. Ергенеқон елінің бақытты өмірі

  1. Мәтіннің мазмұны қай үлгіде кұрылған?

  1. Эпос

  2. Ертегі

  3. Аңыз

  4. Қисса

  5. Дастан

  1. Мәтіннің 2-азатжолындағы ойға сәйкес тұжырым(-дар)

  1. Өзге елде сұлтан болғанша, өз еліңде ұлтан бол.

  2. Туған жер - тұғырың.

  3. Қара арғымақ арыса, қарға адым жер мұң болар.

  1. Бірінші, үшінші

  2. Үшеуі де

  3. Бірінші, екінші

  4. Екінші, үшінші

  5. Тек бірінші

  1. Қос Пыракты ауыздықтаған Ерлердің алғашқы әрекеті қандай болды?

  1. Елдермен достасты

  2. Елін асқақтатты

  3. Елдерді аралады

  4. Елдін басын қосады

  5. Айла ойлады

  1. Мәтіннің негізгі ойы қай бөлім(-дер)де берілген?

  1. Екінші және төртінші

  2. Үшінші және төртінші

  3. Екінші

  4. Үшінші

  5. Бірінші




    1. мәтін

  1. Байырғы заманда жердің түкпір-түкпірінде тұратын адамдар бір- бірімен сауда байланысын жүргізген. Алғашында ол зәру заттармен айырбас ретінде жүзеге асқан. Мысалы, асыл тастар, алтын, күміс, тұз, шипалы өсімдіктер мен хош иіс сулары. Мал, сәйгүлік аттар, қымбат бағалы аң терілері, қола мен темірден жасалған заттар, мата, азық-түлік және басқа да тауарлармен алмасқан. Кейіннен ақшаға сауда-саттық басталып, көптеген елдер мен қалаларды байланыстырған орталықтар - базар, жәрмеңке, сауда жолдары ашылды.

  2. Жолдар бір-бірімен ұласып, шығыс пен батысқа, оңтүстік пен солтүстікке қарай жалғасып, көптеген жаңа аймақтарды қосты. Осындай сауда жолдарының арқасында Eypoпa мен Азияны біріктірген Ұлы Жібек жолы пайда болды. Ол жолдардың әрқайсысының өз аттары болған. Мысалы, «лазурит», «нефрит» жэне «құндыз» жолдары кірді. «Лазурит жолы» — Мысыр, Иран, Вавилон елдеріне лазурит (ляпис - лазурь) тасы тасымалданатын жол. Лазурит бұл елдерде өте кәделі саналып, аса жоғары бағаланған. «Нефрит жолымен» қытай патшалары мен бай- шонжарларына арналып жасалатын зергерлі әшекей бұйымдарына қажетті асыл да әдемі гауһар тас, нефрит тасымалданған. Ал «құндыз жолымен» бағалы аң терілері әр тараптардағы елдерге таралған.

  3. Ұлы Жібек жолы бүкіл адам ағзасын қоректендіруші қан жүйесіне ұқсас. Себебі ол бүкіл Eypoпa мен Азия елдерінің бір-бірімен қарым-қатынас жасауына мүмкіндік туғызып, ондағы халықтарды біріктіреді. Ұлы Жібек жолы ежелгі атау емес, ол 1877 жылы пайда болған. Оны қолданысқа енгізген белгілі неміс географы Фердинанд фон Рихтгофен. Жолдың бұлай аталуына сауданың негізгі заты Қытайдан шығарылатын жібек мата себен болды. Сонау Eypoпa мен Азияны біріктіріп жатқан бұл жол адамзатты ғажайып жетістіктерге жеткізді. Дамыған елдердің бір-бірімен сауда-саттықпен айналысуына, ғылым салаларының дамуына,

діни және мәдени салт-дәстүрлерінің қалыптасуына ықпал етті.

  1. Ұлы Жібек жолы ежелгі Қазакстан жерімен де өткен. Ең негізгі сауда жолы Тянь-Шань тауының етегімен, Сырдария, Талас, Шу, Іле аңғарлары арқылы Қытайға ұласқан. Жолдың ендігі бір бөлігі Яксарт, Сейхун деп аталған Сырдария, Орал (Жайық) өзендерін жағалай ары қарай Қарагеңіз маңы, Византия мен Батыс Eypoпa жерлеріне дейін созылып жатыр. Негізі күре тамырдан Орталық Қазақстан далаларына, Сарыарқа мен Ертіске, Алтай мен Моңғолияға қарай жолдар өткен. Осындай жолдардың бойында Испиджап, Отырар, Түркістан, Тараз, Сауран, Саудакент сияқты ірі қалалар болған. Бұл қалалардың өркендеуіне Ұлы Жібек жолынын тигізген әсері зор.

Жібек жолындағы тарихи қала - Йасы, ол кейіннен Түркістан атанған. Ол да сол кездердегідей негізінен саз балшықтан кұйылған кірпіштермен тұрғызылған. Қала орталығында биік күмбезді цитаделі болған, Қожа Ахмет Йассауидің кесене ғимараты - бүкіл Орта Азиядағы сәулет өнерінің керемет үлгісі. Йасы қаласы XII ғасырда аса дәуірлеген: қолөнері мен ауыл шаруашылығы қатар дамыған.

  1. Лазуритті аса жоғары бағалаған елдердің бірі

  1. Қытай

  2. Византия

  3. Ирак

  4. Мысыр

  5. Монголия

  1. Ұлы Жібек жолы тарихындағы қазіргі қала

  1. Бозоқ

  2. Сарайшық

  3. Түркістан

  4. Отырар

  5. Саудакент

  1. Жолдың атауына негіз болған зат

  1. Аң терілері

  2. Қытай фарфоры

  3. Асыл тастар




  1. Жібек мата

  2. Інжу-маржандар

  1. Мәтіннің 3-азатжолына қандай тұжырым сәйкес келеді?

  1. Йасы қаласы VII ғасырда өте дамыған қалалардың біріне айналды.

  2. Ұлы Жібек жолы Eypoпa мен Азия елдерінің қарым-қатынас жасау мүмкіндігін туғызды

  3. Ежелгі Қазақстан қалалары да Ұлы Жібек жолының бойында жатты.

  4. Көптеген елдер мен қалаларды байланыстырған орталықтар -жәрмеңке, сауда жолдары ашылды.

  5. Адамдардың тауар алмасу қажеттілігінен базарлар пайда болды.

  1. Бесінші азатжолда сөз болатын өнер түрі

  1. Жазушылық

  2. Сәулет өнері

  3. Музыка

  4. Сурет

  5. Поэзия

  1. Аңдардың бағалы терісін тасымалдаған жолдың атауы

  1. «Нефрит жолы»

  2. «Лазурит жолы»

  3. «Гауһар жолы»

  4. «Алтын жолы»

  5. «Құндыз жолы»

  1. «Нефрит» жолымен тасымалданған басты зат

  1. Аң терісі

  2. Алтын

  3. Гayhap тас

  4. Лазурит

  5. Күміс

  1. Қазақстанның ірі қалалары арқылы өтетін Жібек жолының бір тармағы қайда апарған?

  1. Тянь-Шань тауына

  2. Қара теңіз маңына

  3. Мысыр мен Иранға

  4. Византия мен Батыс Еуропаға

  5. Алтай мен Моңғолияға




Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   38   39   40   41   42   43   44   45   46




©engime.org 2024
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет