ОҚу-методикалық материалдар семей 2010 Алғы сөз



бет6/42
Дата09.06.2018
өлшемі2,72 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   42

Практикада және айнымалылары арасындағы статистикалық байланыстарды зерттеу үшін корреляциялық және регрессиялық талдау тәсілдері қолданылады.

Сызықтық регрессия теңдеулері



Сонымен бізге көлемі тең таңдамасы берілсін, онда осы таңдама арқылы мынадай сызықты регрессия теңдеулері табылады.

(3)

(4)

(3) – Y - тің X - ке байланысы таңдамалық регрессия теңдеуі, ал (4) X- тің Y- ке байланысы таңдамалық регрессия теңдеуі деп аталады.



Егер вариантасының жиілігі, вариантасының жиілігі, ал қосақтарының жиілігі болса, мынадай орташаларды анықтаймыз.

(5)
(6)
(7)

Енді таңдамалық дисперцияларды табайық.



(8)
(9)

Олай болса, мынадай шамаларды анықтауға мүмкіншілік туады.

В (10)

В (11)



(12)

Мұнда бойынша таңдамалық регрессия коэффиценті, бойынша таңдамалық коэффиценті, ал таңдамалық корреляция коэффицент деп аталады.

Корреляция коэффиценттерінің негізгі қасиеттері:

а) -;


ә) егер = болса, корреляциялық байланыс сызықты функционалдық тәуелділік болады;

б) егер =0, болса, онда сызықты корреляциялық байланыс жоқ, бырақ корреляциялық немесе статистикалық байланыстар басқаша түрде болуы мүмкін;

в) - бас корреляция коэффиценті р-ның нүктелік бағасы болады.

Корреляциялық талдаудың негізгі есебі – нүктелік және интервалдық бағалау арқылы кездейсоқ айнымалылар арасындағы байланысты айқындау. Практикалық зеттеулерде, көбінесе р белгісіз болғандықтан, кореляциялық байланыстың тығыздығын арқылы пайымдаймыз, яғни - тың маңыздылығын тексереміз.

Регрессиялық талдау тәсілі айнымалылар арасындағы тәуелділіктің түрін анықтау үшін, модельдік регрессия теңдеуін бағалау үшін және тәуелді айнымалыларының белгісіз мәндерін болжау үшін қолданылады. Регрессиялық талдауда нәтижелік белгі деп аталатын Y айнымалысының, факторлық белгі деп аталатын X айнымалысынан біржақты тәуелділік қарастырылады. Регрессия теңдеуінің маңыздылығын тексеру үшін дисперциялық талдау тәсілін қолданамыз.

Корреляциялық қатынас

Қоғамдық құбылыстар мен процестердің өзгеруін және бір-біріне тәуелділігін, яғни нәтижелі белгі мен факторлы белгі арасындағы байланыс тығыздығын зерттейтін бірден-бір көрсеткіш – корреляциялық қатынас әдісі. Бұл әдіс тәуелділіктің түзу немесе қисық сызықтығына қарамастан барлық жағдайда қолданылады және одан шыққан көрсеткіш байланыс тығыздығын дәл көрсетеді.

Сонымен, корреляция қатынасы деп қатысты шаманы айтады және оны математикалық статистикада гректің (эта) әрпімен белгілейді. Мұнда шашыранды қосындысының ережесін негізге ала отырып, топаралық шашырандының () қатынасы қарастырылады, оны ғылымда төмендеу (детерминация) коэффиценті деп атайды. Төмендеу коэффиценті мына формула бойынша есептеледі:



, (13)

мұнда төмендеу (детерминация) коэффиценті;

факторлы белгінің (топаралық) шашырандысы;

нәтижелі белгінің (жалпы) шашырандысы.

Егер осы берілген формуланы шаршы түбірге алатын болсақ, онда корреляция индексі немесе корреляция қатынасы анықталады, яғни факторлық белгінің нәтижелі белгіге тигізген әсерін сипаттайды. Ол мына формула бойынша есептеледі:

Нәтижелі белгі мен екі немесе одан көп факторлардың арасындағы байланыс тығыздығын қарастыруды көптік корреляция коэффиценті немесе корреляцияның жиынтық коэффиценті деп атайды.

Экономикалық талдауларда көптік корреляция коэффиценті (корреляцияның жиынтық коэффиценті) арқылы негізгі үш мәселе шешіледі:


  1. құбылыстардың арасындағы байланыстарды теңдеулер арқылы есептеу, яғни байланыс тығыздығын және оның түрін анықтау;

  2. осы теңдеулер параметрлерінің сандық мәндерін есептеп табу;

  3. нәтижелі белгіге әсерін тигізетін факторларды жеке қарастыру.

Көптік корреляция коэффиценті арқылы қоғамдық құбылыстардың арасындағы байланыстардың қаншалықты тығыз екендігін дәлелдеу үшін сызықтық байланыс қолданылады және ол түзу немесе қисық сызықты болып келеді.

Корреляциялық кесте және регрессия теңдеуі

Статистикалық бақылаулар нәтижесінде қарастырып отырған шамалар жайында мәліметтер жинастырамыз. Ол мәліметтер бойынша статистикалық байланыс кесте күйінде жасалынады. Мұндай кесте екі түрде болады. Бірінде ол кесте мәліметтерді санау арқылы жасалса, екіншісінде қарапайым корреляциялық кесте, корреляциялық тор немесе корреляциялық матрица күйінде болады. Егер – тің жиындағы әрбір мәнін жазып оның қасына сол мәнге сәйкес – тің мәнін жазсақ, қарапайым корреляциялық кесте аламыз:



Тақырып 2. өлшеулер және олардың геодезиялық және фотограмметрикалық жұмыстардағы мәні. дәріс жоспары
Тақырып 4. ықтималдықтар теориясының элементтері. дәріс жоспары
Тақырып 13. коррелатты теңестірудің қортынды бақылауы. дәріс жоспары
Фишер критерий

Каталог: ebook -> umkd
umkd -> Мамандығына арналған Сұлтанмахмұттану ПӘнінің ОҚУ-Әдістемелік кешені
umkd -> Қазақстан Республикасының
umkd -> Қазақстан Республикасының
umkd -> Студенттерге арналған оқу әдістемелік кешені
umkd -> ПӘннің ОҚУ Әдістемелік кешені 5В011700 «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығына арналған «Ұлы отан соғысы және соғыстан кейінгі жылдардағы қазақ әдебиетінің тарихы (1941-1960)» пәнінен ОҚытушыға арналған пән бағдарламасы
umkd -> «Балалар әдебиеті» пәніне арналған оқу-әдістемелік материалдар 2013 жылғы №3 басылым 5 в 050117 «Қазақ тілі мен әдебиеті»
umkd -> ПӘннің ОҚУ-Әдістемелік кешенінің
umkd -> 5 в 011700- Қазақ тілі мен әдебиеті
umkd -> 5 в 011700- Қазақ тілі мен әдебиеті
umkd -> «Филология: қазақ тілі» мамандығына арналған


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   42


©engime.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет