1 Оқу пәнінің паспорты Пәннің атауы



бет6/9
Дата31.01.2018
өлшемі1,54 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9

Тапсырма1. Келесі ақпаратты көрсететін семантикалық желі құр. «Диірменшіде үш ұл бар. Ол оларға мұра қалдырды. Мұра диірменнен , жылқыдан және үйден тұрды. Үлкені диірмен , ортаншысына жылқы, кішісіне үйді берді».

Тапсырма2: Келесі ақпаратты көрсететін семантикалық желі құр.

Мария күндізгі ауысымда жұмыс істейді.

Сергей кешкі ауысымда жұмыс істейді.

Борис кешкі ауысымда жұмыс істейді.

Валентина кешкі ауысымда жұмыс істейді.

Егер екі қызметкер бір ауысымда жұмыс істесе , бір-бірін біледі.



Анықтаңыз.

  1. Сергей Бористі білеме ?

  2. Валентина кімді біледі ?

  3. Мария кімді біледі ?



4-тақырып. Сөйлемдердің мағыналық құрылымы.

Мақсаты: Компьютерлік лингвистика ғылымымен танысу. Графтар құрып үйрену.
ЖИ компьютерлік лингвистика деген бөлім бар. Бұл ғылымның міндеті – компьютерді адаммен табиғи тілде сөйлеуге уйрету. Кез-келген сөйлемнің мағынасы оны құрайтын сөздерден ғана емес, сонымен қатар сөздер арасындағы байланыстарға тәуелді.Мысалы: «Таңертең далада жылы жаңбыр жауды». Сөйлемнің граф түрінде көрсетуге болады.

Егер осы граф төбелерінде сөйлем мүшелерін ұқсас сөздерге алмастырса, онда тағы да мағыналы сөйлем алынуы мүмкін. Тіпті нақты ұғымды қамтымайтын сөйлем де, қандай да бір анықталған мағынада болуы мүмкін. Мысалы: «Қандай да, әлдебіреу, бірдемемен,біреуді т.б». Мұнда мүлде анықталған объект және ұғымдар жоқ, бірақ байланыстар бар. Осыған ұқсас модельдер компьтер жадысына енгізіледі және мәтіндерді табиғи тілде талдау үшін қолданылады.

Тапсырма 1. Келесі сөйлемніңмағынасы қарай граф құр.

«8-Наурыз Халықаралық әйелдер күніне Маша силыққа қызыл және сары райхандар және үлкен жұмсақ аю алды.»



Тасырма 2. Қандай да бір әріптен басталатын сөздерден тұратын сөйлем құрыңыз және оны граф түрінде бейнелеңіз. Мысалы: «Еңселі Еркебұлан Елбасының «Елу елге ену» ережесін екі етпеді.»
5-тақырып. Математикалық өрнектердің мағынасы.

Мақсаты: Математикалық өрнектерді графтар түрінде көрсете білу.

Дәстүрлі математикалық символына математиканың дәстүрлі түрі болып табылады. Олар адамдардың кәсіпқой қызметтеріне ойластырылған және барлық әлемнің мамандарына түсінікті.

Математикалық өрнектің мағынасы есептелетін операциялардың тізбектілігінде. Оны түсіну үшін амалдардың орындалу ретін, жақшаларды ашу ережелерін білу керек. Мысалы, 7-5*3 мысалында алдымен көбейтуді, содан кейін алуды орындау қажет. Оны білмесе есептеуден қателеседі.

Математикалық өрнектердің рет-ретімен орындалуының көрнекті құралы ретінде графтарды алуға болады. Мұндай граф болатын жапырақтары сандар болатын, басқа да төбелері- амалдар болатын ағаш табылады. Доғалар төбелері амалдарды төбелер-операндалармен байланыстырады. Мысалы:



16*(3+8)*(13-5) өрнегі үшін граф мына түрде болады.

Операцияларды орындау реті жапырақтарынан тамырына қарй жүреді, яғни тқменнен жоғары қарай. Ең соңындағы тамырындағы амал орындалады.

Тапсырма 1.

Келесі арифметикалық өрнектердіңграфын құр.

1) 7-3*5+20/4

2) 6*4+7*(9-1)

3) (2+8)*(4+6)*7

Тапсырма 2.

Келесі графтарды қарап өрнекті анықта



1)

2)




6-тақырып. Екі үлесті графтардағы модельдер.

Мақсаты: Екі үлесті граф ұғымымен танысу. Екі үлесті графтарды құруды үйрену.

Екі үлесті граф – семантикалық желінің бір түрі. Мұнда әрбір байланыс екі емес, одан көп объектілерді байланыстырады. Мұндай графта екі типтің төбелері болады, оларды «қаралар» және «ақтар» деп атаймыз. Қара төбелерге объектілер сәйкестігі қойылады (ұғым), ақтарға – объектілер арасындағы байланыс қойылады. Мұндай графтағы кез келген доғалар әр түстердегі екі төбелер арасынан өтеді.



Мысалы. Екі үлесті граф формасында ромб – геометриялық объектісі туралы білім моделін алу қажет. Ромбыда 7 сипаты бар: қабырғалар ұзындығы а, сүйір бұрыш α, доғал бұрыш γ, S ауданы, периметрі Р және диагональдары және . Бұл шамалар келесі формулалармен байланысты:

, P=4a,

,

Графты жеті қара төбелер және бес ақ төбелермен тұрғызамыз.





Роботтар типологиясы

Каталог: arm -> upload -> umk
umk -> Пән бойынша оқыту бағдарламасының (Syllabus) титулдық парағы
umk -> Методические указания по прохождению учебной практики для студентов специальности 5В020400 «Культурология»
umk -> Пән бойынша оқыту бағдарламасының (Syllabus) титулдық парағы
umk -> Әдістемелік ұсыныстар мен нұсқаулардың; әдістемелік ұсыныстардың; әдістемелік нұсқаулардың титул парағы
umk -> Бағдарламасының титулдық пму ұс н 18. 4/19 парағы (syllabus) Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
umk -> Бағдарламасы Нысан пму ұс н 18. 2/06 Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі
umk -> Программа Форма ф со пгу 18. 2/06 Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі
umk -> Пән бойынша оқыту бағдарламасының (Syllabus) титулдық парағы


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9


©engime.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

енгізу | тіркеу
    Басты бет


материалдарды жүктеу