Қазақстан Республикасының Конституциясы



Pdf көрінісі
бет13/129
Дата12.04.2022
өлшемі1,31 Mb.
#138962
1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   ...   129
Байланысты:
kz-konstituciyasy

 
60-бап
1. Палаталар әр Палатада саны жетiден аспайтын тұрақты комитеттер құрады.
2. Палаталардың бiрлескен қызметтерiне қатысты мәселелердi шешу үшiн Сенат пен 
Мәжіліс тепе-тең негiзде бiрлескен комиссиялар құруға хақылы.
3. Комитеттер мен комиссиялар өз құзыретіндегі мәселелер бойынша қаулылар 
шығарады.
4. Комитеттер мен комиссияларды құру, олардың өкiлеттiгi және қызметiн 
ұйымдастыру тәртібі заңмен белгiленедi. 
61-бап
1. Заң шығару бастамасы құқығы Республика Президентіне, Парламент 
депутаттарына, Үкіметке тиесілі және тек қана Мәжілісте жүзеге асырылады.
2. Республика Президентінің заңдар жобаларын қараудың басымдылығын белгiлеуге, 
сондай-ақ осы жоба жедел қаралады деп жариялауға құқығы бар, бұл Парламент заң 
жобасын енгiзiлген күннен бастап бiр ай iшiнде қарауға тиiстi екенiн бiлдiредi. Парламент 
осы талапты орындамаса, Республика Президентi заң күшi бар Жарлық шығаруға хақылы, 
ол Парламент Конституция белгiлеген тәртiппен жаңа заң қабылдағанға дейiн 
қолданылады.
3. Парламент аса маңызды қоғамдық қатынастарды реттейтiн, мыналарға:
1) жеке және заңды тұлғалардың құқық субъектілігiне, азаматтардың құқықтары мен 
бостандықтарына, жеке және заңды тұлғалардың мiндеттерi мен жауапкершiлiгiне;
2) меншiк режимiне және өзге де мүлiктiк құқықтарға;
3) мемлекеттік органдар мен жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарын ұйымдастыру мен 
олардың қызметiнiң, мемлекеттік және әскери қызметтiң негiздерiне;
4) салық салуға, алымдар мен басқа да мiндеттi төлемдердi белгiлеуге;
5) республикалық бюджетке;
6) сот құрылысы мен сотта iс жүргiзу мәселелерiне;
7) білім беруге, денсаулық сақтауға және әлеуметтiк қамсыздандыруға;
8) кәсiпорындар мен олардың мүлкiн жекешелендiруге;
9) айналадағы ортаны қорғауға;
10) республиканың әкiмшiлiк-аумақтық құрылысына;
11) мемлекет қорғанысы мен қауiпсiздiгiн қамтамасыз етуге қатысты негiзгi 
принциптер мен нормалардың белгiлейтiн заңдар шығаруға хақылы.
Өзге қатынастардың барлығы заңға тәуелдi актiлермен реттеледi.
4. Мәжіліс депутаттары қараған және жалпы санының көпшiлiк даусымен 
мақұлданған заң жобасы Сенатқа берiледi, ол онда әрi кеткенде алпыс күннiң iшiнде 
қаралады. Сенат депутаттары жалпы санының көпшiлiк даусымен қабылданған жоба заңға 
айналады және он күннiң iшiнде Президенттiң қол қоюына берiледi. Тұтас алғанда, Сенат 
депутаттары жалпы санының көпшiлiк даусымен қабылданбаған жоба Мәжіліске 
қайтарылады. Егер Мәжіліс депутаттары жалпы санының үштен екiсiнiң көпшiлiк 
даусымен жобаны қайтадан мақұлдаса, ол Сенатқа қайта талқылауға және дауысқа салуға 


берiледi. Қайта қабылданбаған заң жобасын сол сессия барысында қайтадан енгізуге 
болмайды.
5. Сенат депутаттары жалпы санының көпшiлiк даусымен заң жобасына енгiзiлген 
өзгертулер мен толықтырулар Мәжіліске жiберiледi. Егер Мәжіліс депутаттардың жалпы 
санының көпшiлiк даусымен ұсынылған өзгертулермен және толықтырулармен келiссе, 
заң қабылданды деп есептеледi. Егер Мәжіліс нақ сондай көпшiлiк дауыспен Сенат 
енгiзген өзгертулер мен толықтыруларға қарсы болса, Палаталар арасындағы 
келiспеушiлiк келiсу рәсiмi арқылы шешiледi.
5-1. Мәжіліс депутаттары қараған және олардың жалпы санының кемінде үштен 
екісінің даусымен мақұлданған конституциялық заң жобасы Сенатқа беріледі, онда алпыс 
күннен асырылмай қаралады. Сенат депутаттарының жалпы санының кемінде үштен 
екісінің даусымен қабылданған жоба конституциялық заңға айналады және он күн ішінде 
Республика Президентіне қол қоюға ұсынылады. Конституциялық заң жобасын тұтастай 
қабылдамауды Мәжіліс немесе Сенат Палата депутаттары жалпы санының көпшілік 
даусымен жүзеге асырады. 
Сенат депутаттары жалпы санының кемінде үштен екісінің даусымен конституциялық 
заң жобасына енгізілген өзгерістер мен толықтырулар Мәжіліске жіберіледі. Егер Мәжіліс 
депутаттардың кемінде үштен екісінің даусымен Сенат енгізген өзгерістермен және 
толықтырулармен келіссе, конституциялық заң қабылданды деп есептеледі. 
Егер Мәжіліс, Сенат енгізген өзгерістер мен толықтырулар бойынша дауыс беру 
кезінде олармен депутаттардың кемінде үштен екісінің даусымен келіспесе, онда 
палаталар арасындағы келіспеушіліктер келісу рәсімдері арқылы шешіледі.
6. Мемлекеттік кiрiстi қысқартуды немесе мемлекеттік шығысты көбейтудi көздейтiн 
заңдардың жобалары Республика Үкіметінiң оң қорытындысы болғанда ғана енгiзiлуi 
мүмкiн. Республика Президентінің заң шығару бастамасы тәртібімен Парламент 
Мәжілісіне енгізілген заңнамалық актілердің жобалары үшін мұндай қорытындының 
болуы талап етілмейді.
7. Үкімет енгізген заң жобасының қабылданбауына байланысты Премьер-Министр 
Парламент палаталарының бірлескен отырысында Үкіметке сенім туралы мәселе қоюға 
хақылы. Бұл мәселе бойынша дауыс беру сенім туралы мәселе қойылған сәттен бастап 
қырық сегіз сағаттан ерте өткізілмейді. Егер сенімсіздік білдіру туралы ұсыныс 
палаталардың әрқайсысының депутаттары жалпы санының көпшілік даусын ала алмаса, 
заң жобасы дауысқа салынбай қабылданды деп есептеледі. Алайда Үкімет бұл құқықты 
жылына екі реттен артық пайдалана алмайды. 


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   ...   129




©engime.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет