Дәріс 11
Тақырыбы: Лоренц түрлендірулері жəне одан шығатын салдар
Сағат саны: 1
Тақырыптың негізгі сұрақтары/ жоспары:
Лоренц түрлендірулері жəне одан шығатын салдар.
Жылдамдықтарды түрлендіретін релятивисті формула.
Оқиғалар арасындағы интервалдарды классификациялау жəне себептілік принципі.
Дәріс тезисі:
Лоренцтің тура жəне кері түрлендірулерін жазайық:
Келтірілген түрлендірулерден шығатын негізгі салдарға тоқталайық:
1. Келесі шарттар орындалғанда, Лоренц түрлендірулерінен Галилей түрлендірулері шығады.
а. Санақ жүйелерінің салыстырмалы жылдамдығы релятивисті емес болуы қажет.
ə. Жүйенің жылдамдығы релятивисті емес. Қарастырылып отырған оқиға өтетін облыста жарықтың таралу уақыты өте аз.
Белгілі бір шарттар орындалғанда, Лоренцтің түрлендіру формулалары Галилейдің түрлендіру формулаларына өтеді.
АСТ-ның постулаттарынан шығатын салдарды Лоренц түрлендірулерінен алуға болады. Өйткені бұл түрлендірулер – САТ-ның екі постулатының салдары. Бөлшектің жылдамдығын қарастырғанда, оны кеңістіктің берілген нүктесінде уақыттың берілген мезетінде табу оқиғаға жатады. Бөлшектердің қозғалысы, оқиғалардың тізбектей пайда болуы, Лоренцтің түрлендірулер формуласы – бөлшекпен байланысқан оқиға ретінде қарастырылады. АСТ-да бөлшектің жылдамдығы классикалық механикадағыдай өрнектеледі
Бекіту сұрақтары:
1. Лоренц түрлендірулерін жазып көрсетіңіз.
2. Жылдамдықтарды түрлендіретін релятивисті формула қалай жазылады?
3. Оқиғалар арасындағы интервалдар қалай классификацияланады?
Әдебиет:
1.Бижігітов, Т. Электродинамика және салыстырмалылықтың арнайы теориясы : Оқулық. / ҚР Білім және ғылым министрлігі, ҚР Жоғары оқу орындарының қауымдастығы . - Алматы: ЖШС РПБК «Дəуір», 2012. - 448 б.
2.Әбілдаев, Ә.Физика. Электродинамика негіздері : Әдістемелік нұсқау. . - Алматы: "Рауан", 1993. - 96 б.
3. Бейсен, Н. Электродинамика : Оқу құралы. / әл-Фараби атын. ҚазҰУ. - Алматы: Қазақ университеті, 2011. - 80 б.
4. Спивак-Лавров И.Ф., Шарипов С.У., Шугаева Т.Ж. Электродинамика и теория относительности. Электродинамика және салыстырмалылық теориясы. Electrodynamics and the theory of relativity. Учебник. Оқулық. Textbook.- Актобе: «А-Полиграфия», 2021, - 456 с.
Достарыңызбен бөлісу: |