Г. Е. Берікханова Элементарлық математика 5B 01 11 00 «Информатика» және 5B 01 10 00 «Физика» мамандығы бойынша оқитын студенттерге оқулық



бет109/503
Дата08.07.2017
өлшемі67.2 Mb.
1   ...   105   106   107   108   109   110   111   112   ...   503

6-Дәріс


  1. Функция деген не?

2. Функцияның графигі

3. Тура пропорционалдық, оның графигі


4. Сызықтық функция

5. Кері пропорционалдық

6. Квадраттық функция және оның қасиеттері
1. Мына есепті қарастырайық: “Станция мен турбазаның ара қашықтығы 60 км. Турбазадан станцияға қарай 12 км/сағ жылдамдықпен велосипедші жолға шыққан. Ол х сағаттан соң станциядан қандай қашықтықта болады?”

Велосипедші х сағатта 12х км жүреді. Демек, ол х сағаттан соң станциядан 60-12х қашықтықта болады. Осы қашықтықты (км есебімен) у әрпімен белгілейік. Сонда
Б
12- сурет
Group 180із у қашықтығының қозғалыс уақыты х-ке тәуелділігін өрнектейтін формуланы шығарып алдық. Есептің мағынасына қарағанда х айнымалы 5-тен артпайтын (велосипедші 5 сағ. өткенде станцияға келіп жетеді) теріс емес мәндер қабылдай алады.


формуласы бойынша әрбір х мәні үшін оған сәйкес келетін у мәнін табуға болады. Мысалы, егер х = 2 болса, онда у = 36; егер х = 3,5 болса, онда у = 18; егер х = 4 болса, онда у = 12, яғни велосипедші 2 сағаттан соң станциядан 36 км қашықтықта, 3,5 сағаттан соң 18 км қашықтықта, 4 сағаттан соң 12 км қашықтықта болады. Біз у мәндерінің х мәндеріне тәуелді болатынын, сонымен бірге әрбір х мәніне бір ғана у мәнінің сәйкес келетінін көреміз. Бір айнымалының басқа айнымалыға осылайша тәуелді болуын функциялық тәуелділік немесе функциялар деп атайды.

Анықтама. Егер әрбір х мәніне бір ғана у мәні сәйкес келсе, онда у айнымалының х айнымалыға тәуелділігі функция деп аталады.



х – ті тәуелсіз айнымалы немесе аргумент, ал у – ті тәуелді айнымалы деп, сондай-ақ х-тің функциясы деп те атайды. Берілген х мәніне сәйкес келетін у мәнін функцияның мәні деп атайды.

Тәуелсіз айнымалының қабылдайтын барлық мәндері функцияның анықталу облысын құрайды. Қарастырып өткен есепте функцияның анықталу облысы 0-ден 5-ке дейінгі (0 мен 5 сандары қоса енеді) барлық сандардан құралады. Басқаша айтқанда, анықталу облысы х-тің нольден артық немесе оған тең және 5-тен кем немесе оған тең барлық мәндерінен құралады. Мұны былай жазады: .

Каталог: ebook -> umkd
umkd -> Мамандығына арналған Сұлтанмахмұттану ПӘнінің ОҚУ-Әдістемелік кешені
umkd -> Қазақстан Республикасының
umkd -> Қазақстан Республикасының
umkd -> Студенттерге арналған оқу әдістемелік кешені
umkd -> ПӘннің ОҚУ Әдістемелік кешені 5В011700 «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығына арналған «Ұлы отан соғысы және соғыстан кейінгі жылдардағы қазақ әдебиетінің тарихы (1941-1960)» пәнінен ОҚытушыға арналған пән бағдарламасы
umkd -> «Балалар әдебиеті» пәніне арналған оқу-әдістемелік материалдар 2013 жылғы №3 басылым 5 в 050117 «Қазақ тілі мен әдебиеті»
umkd -> ПӘннің ОҚУ-Әдістемелік кешенінің
umkd -> 5 в 011700- Қазақ тілі мен әдебиеті
umkd -> 5 в 011700- Қазақ тілі мен әдебиеті
umkd -> «Филология: қазақ тілі» мамандығына арналған


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   105   106   107   108   109   110   111   112   ...   503




©engime.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет