Жұмыс оқу бағдарламасы Пән: Экология Курс



Дата25.08.2017
өлшемі162,01 Kb.
түріЖұмыс бағдарламасы
ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН МЕМЛЕКЕТТІК ФАРМАЦЕВТИКАЛЫҚ АКАДЕМИЯСЫ

ТЕХНИКАЛЫҚ ЖӘНЕ КӘСІБИ БІЛІМ БЕРУ ФАКУЛЬТЕТІ

Жалпы гигиена және экология кафедрасы

«БЕКІТЕМІН»

ТжКББФ деканы

Отыншиев М.Ә.

_______________________

_____________ 2012ж

Жұмыс оқу бағдарламасы

Пән: Экология

Курс: 3

Мамандығы: 0301013 «Фельдшер»

Семестр: 5

Сағат саны: 46с

Шымкент 2012

Жұмыс бағдарламасы Қазақстан Республикасы денсаулық сақтау Министрінің 2010 жылғы 5 тамыздағы № 604 бұйрығымен бекітілген Үлгілік оқу бағдарламасы негізінде құралған.

Кафедра мәжілісінде қаралды

«____» ____________2012ж. № «____» хаттама

Кафедра меңгерушісі, м.ғ.к., доцент_____________ Долтаева Б.З.

Әдістемелік кеңес мәжілісінде бекітілді

«____»_________2012ж. № «____» хаттама

Әдістемелік кеңес төрайымы ____________Джуманкулова Н.Р.

Дайындаған оқытушы ____________Жақсыбаева Ж.Б.


  1. Алғы сөз

Қазақстан Республикасының экономикалық және саяси тұрақтылығы, оның экологиялық және ұлттық қауіпсіздігін экологиялық мәселелерсіз шешу мүмкін емес, маңызды құрамының бөлімі болып тұрғындардың экологиялық білімі есептелінеді.Табиғатпен қоғамның ара-қатынасының стихиялық дамуы адамзаттықты экологиялық апаттың шегіне жеткізді.Экологиялық тәрбиелеу мен білімнің жеткіліксіздігі көп деген өндірістік өрістердегі сияқты түзелмейтін қателіктерге, ғылымдарда және толық барлық шаруашылық қызметтерде, сонымен қатар денсаулық қорғау өрістерінде де соқтырады.Сондықтан экологиялық білімділік кез келген саладағы медицина қызметкерлері мамандық жұмысына да және қалыптасуда ажырамайтын сыңары болуы қажет.

Қазіргі экология ғылымын оқыту және экология пәнінен алған білімін медицина қызметкерлері кәсіптік тұрғыда байланыстыра білу:



  • оқушыларға пәнді оқудың мәнін түсіндіру;

  • жалпы экология негіздерінің дағдыларын меңгеру;

  • экология ғылымының медицинамен, биологиямен және басқа ғылымдармен байланысын меңгеру;

  • қазіргі кездегі экология дамуындағы негізгі бағыттар туралы;

  • тәжірибеде экология негізі және экологиялық үрдістерді қолдана білу;

  • антропогендік факторлардың тірі және өлі табиғатқа тура және жанама әсерін белгілеу.

2.Тақырыптық жоспар

Р/с

Бөлімдер мен тақырыптардың атауы

Оның ішінде

Оның ішінде

Сағат саны

Теориялық сабақ

Тәжірибелік сабақ




1

Кіріспе.Қазіргі экология пәні-нің құрылысы, міндеттері, оқу нысандары. Қысқаша даму тарихы.

2

2

-




2

Жалпы экологияның негізгі жағдайы, экологиялық фак-торлар, популяция, популяция түрлері және құрылымы.

2

2

-




3

Экожүйе жөнінде оқу,экожүйе концепциясының экология-дағы маңызы, экожүйе динамикасы және өнімділігі.

2

2

-




4

Жердің табиғи экожүйесі.


2

2

-




5

Биосфера жөнінде оқу.

Биосфера жаһандық экожүйе ретінде, биосфераның негізгі құрамы, биосфера эволюциясы.



2

2

-




6

В.И.Вернадскийдің ноосфера туралы ілімі.

2

2

-




7

Экологиялықфакторлар

(абиотикалық, биотикалық, антропогендік), және тірші-лік ету ортасы. Антропоген-дік фактордың тірі және өлі табиғатқа тура және жанама әсері.«Экологиялық ниша» түсінігі, және қоректену тіз-бегіндегі қарым- қатынасы.



4

4

-




8

Адам экологиясы, ағзалар жүйесінің экологиясы, адам тіршілік ортасының сызбанұсқасы.

2

2

-




9

«Экологиялық медицина», «Медициналық экология», бейімделу түрлері: психикалық, физиологиялық және физикалық.

2

2

-




10

Адам биоәлеуметтік түр ретінде,биологиялық түр ретіндегі адамның

эволюциялық ерекшелік-тері.



2

2

-




11

Адам популяциясының өсуі және дамуы,факторлар, адам ауруларының даму қаупі және себебі,биологиялық ластану және халық денсаулығы.

2

2







12

Қолданбалы экологияның басты салалары және негізгі жағдайы, негізгі заңы, тәртібі және қағидалары.

2

2







13

Антропогендік фактордың атмосфераға әсері, атмосфера ауасының ластануының адам денсаулығына, тіршілік ету жағдайына әсері.

4

4







14

Гидросфераға антропогендік факторлардың әсері, су ластануының халық денсаулығына әсері.

2

2







15

Гидросфераның экологиялық мәселелері, судың химиялық, биологиялық және физикалық ластануының адам денсаулығына әсері, Арал теңізі, Каспий, Балхаш мәселелері.

2

2







16

Қазақстандағы қазіргі қалалар мен ауылдық елді мекендер-дегі экологиялық мәселелері, ауыл елді-мекендердегі урбанизация туралы түсінік және оның салдары.

4

4







17

Қалалардың биологиялық ластануы мен оның эпидемиологиялық қауіптілігі.

2

2







18

Литосфераға антропогендік әсер.Топырақ ластануының тұрғындар денсаулығына әсері.

2

2







19

Қазақстан Республикасының қоршаған ортаны қорғау (атмосфера, су және топырақ ландшафтысы, өсімдік және жануар әлемі) заңдары. Қазақстан Республикасының тұрақты даму концепциясына көшуі туралы бағдарлама -2030.

2

2







20

Дифференциалды сынақ.

2

2










Барлығы:

46с

46с







3.Пәннің мазмұны

Бағдарламаның құрылуы эколдогиялық сауатты орта білімді мамандарды дайындау міндеттерінен туындады және ол оқушыларды экологияның жалпы, әлеуметтік және қолданбалы мәселелерімен таныстыруға есептелген.

Мақсаты-қоршаған ортаның ластануын болдырмау, табиғат пен Адамды қастерлеу, оқушының мүмкіндігінше табиғатты қорғауы мен жаңартуы:


  • адам өмірін өрттен, жер сілкінуден, су тасқынынан, улы газдардан қорғауды ұйымдастыру;

  • экологиялық мәселелердің даму болжауын құру;

  • болашақ маманг деңгейінде табиғатты қорғау жобаларын жасау;

  • жасыл өскіндерді отырғызуды ұйымдастыру;

  • экологиялық қозғалысқа қатысу.

Тарау 1.Кіріспе.Қазіргі экология пәнінің құрылысы, міндеттері, оқу нысандары. Қысқаша даму тарихы.

Экология дамуының және ғалымдардың (Ж.Ломарк, К.Линней, Э.Геккель, А.Тэнсли, В.Вернадскийдің) экологияға қосқан үлесінің қысқаша тарихи мәліметтері. Экология негізі туралы түсінік. Экология әдістері.



Тарау 2. Жалпы экологияның негізгі жағдайы, экологиялық факторлар, популяция, популяция түрлері және құрылымы.

Жалпы экологияның негізгі жағдайының популяция санына әсері. Ағзадағы популяция деңгейінің жүйесі, экологияны оқыту нысаны ретінде.



Тарау 3. Экожүйе жөнінде оқу,экожүйе концепциясының экологиядағы маңызы, экожүйе динамикасы және өнімділігі.

Экожүйенің блогтік моделі (биогеоценозда). Абиотикалық және биотикалық блогтың компоненттері (фитоценоз, зооценоз, микробиоценоз). Афтотрофты және гетеротрофтық үрдістердің жағымды балансы, экожүйенің басты функционалдық мінездемесі ретінде.



Тарау 4. Жердің табиғи экожүйесі.

Экожүйесінің динамикасы және өнімділігі, экожүйе құрылымы. Экожүйе өнімділігі туралы түсінік. Экожүйе биомассасы. Экология сукцессиясы-экожүйе дамуы.



Тарау 5. Биосфера жөнінде оқу.Биосфера жаһандық экожүйе ретінде, биосфераның негізгі құрамы, биосфера эволюциясы.

Биосфера әлемдік экожүйе ретінде, биосфераның негізгі құрамы. В.И. Вернадскийдің биосфера және ноосфера туралы ілімі. В.И. Вернадскидің атомдардың биогенді миграция заңы. Өздігінен реттелуге бейімделу.Кіші және үлкен зат айналымы.



Тарау 6. В.И.Вернадскийдің ноосфера туралы ілімі.

В.И.Вернадскийдің ноосфера туралы ілімі. Ноосфера биосфера эволюциясын-дағы жоғарғы саты ретінде.



Тарау 7-8. Экологиялықфакторлар (абиотикалық, биотикалық, антропогендік), және тіршілік ету ортасы. Антропоген-дік фактордың тірі және өлі табиғатқа тура және жанама әсері.«Экологиялық ниша» түсінігі, және қоректену тізбегіндегі қарым- қатынасы.

Тіршілік ортасы және экологиялық факторлар (абиотикалық, биотикалық антропогендік) туралы түсінік. Экологиялық фактордың аймаққа әрекеті; оптимум, максимум және минимум. Экологиялық валенттілік (пластикалық).Толеранттық, минимум заңдары. Фотопериодизм. Энеггетикалық үрдіс, өту кезеңі. Қоректену тізбегінде энергия беру өлшемі .Экологиялық пирамида: биомассасы саны өнімділігі (энергиясы).



Тарау 9. Адам экологиясы, ағзалар жүйесінің экологиясы, адам тіршілік ортасының сызбанұсқасы.

Адам экологиясының мазмұны және аймақты оқыту. Адамның экологиядағы негізгі жағдайы. Түрдің сапасы, мәдениеттілік, жинақтай білу,ұрпағына ақпарат беру, адамға өзінің экологиялық жүйесін құруға мүмкіндік береді.



Тарау 10.«Экологиялық медицина», «Медициналық экология», бейімделу түрлері: психикалық, физиологиялық және физикалық.

«Медициналық экология»,қазіргі экология жағдайы және оның міндеттері.Адамнаың табиғаттан алыстауы.Адам табиғатта және жасанды ортада, әлеуметтік ортада қайта бейімделу.

Тарау 11. Адам биоәлеуметтік түр ретінде,биологиялық түр ретіндегі адамның эволюциялық ерекшеліктері.

Адамның даму ерекшеліктері, биологиялық түр ретінде. Адам биоәлеуметтік жаратылыс. Адамның экологиялық нишасы, антропогендік факторлар.



Тарау 12. Адам популяциясының өсуі және дамуы,факторлар, адам ауруларының даму қаупі және себебі,биологиялық ластану және халық денсаулығы.

Демография-халықтың қоныстануы туралы ғылым. Адам популяциясы. Қазақстандағы адам популяциясы. Популяцияның өсу динамикасы. Биосфераның химиялық және радионуклеиндік ластануын адам денсаулығына әсері.



Тарау 13-14. Қолданбалы экологияның басты салалары және негізгі жағдайы, негізгі заңы, тәртібі және қағидалары.

Қолданбалы экологияның мақсаты мен нысандарын оқыту. Қолданбалы экологияның салалары. Б.Коммонер заңы (ішкі динамикалық тепе-теңдік). Түрлердің өткір майдалану шартының оптимальды қағидасы және олардың қолданбалы аспектісі.



Тарау 15. Антропогендік фактордың атмосфераға әсері, атмосфера ауасының ластануының адам денсаулығына, тіршілік ету жағдайына әсері.

Атмосфера – биосфера элементі маңызды құрамы. Атмосфера ауасының табиғи және антропогендік ластануы. Атмосфераның ластануының экологиялық салдары: жылулық эффект, қышқыл жаңбыр.



Тарау 16. Гидросфераға антропогендік факторлардың әсері, су ластануының халық денсаулығына әсері.

Гидросфераның негізгі экологиялық мәселелері – су тапшылығының мәселесі. Судың ластану көздері: химиялық, биологиялық радиоактивтік және т.б. Қазақстанның су ресурстары.



Тарау 17. Гидросфераның экологиялық мәселелері, судың химиялық, биологиялық және физикалық ластануының адам денсаулығына әсері, Арал теңізі, Каспий, Балхаш мәселелері.

Судың химиялық және биологиялық ластануының адам денсаулығына әсері. Қазақстанның кейбір аудандарындағы су нысандарының ластану факторы және көздері.



Тарау 18-19. Қазақстандағы қазіргі қалалар мен ауылдық елді мекендердегі экологиялық мәселелері, ауыл елді-мекендердегі урбанизация туралы түсінік және оның салдары.

Қазақстан қалаларының экологиялық жағдайының ерекшелігі. Қала уабандалу жүйесі ретінде. «Урбанизация» туралы түсінік. Ауылдағы экологиялық жағдайды анықтаушы факторлар. Қазақстанның халық қоныстанған ауылдардағы халық денсаулығының ерекшелігі.



Тарау 20. Қалалардың биологиялық ластануы мен оның эпидемиологиялық қауіптілігі.

Қаладағы химиялық және биологиялық ластанудың негізгі көздері: автокөлік, жылу энергиясы, өнеркәсіп. Қалалардың химиялық ластануының басымдылығының халық денсаулығына әсері.



Тарау 21. Литосфераға антропогендік әсер.Топырақ ластануының тұрғындар денсаулығына әсері.

Литосфера – биосфера элементі, маңызды құрамы. Литосфераның табиғи және антропогендік ластануы. Литосфераның ластануының экологиялық салдары.



Тарау 22. Қазақстан Республикасының қоршаған ортаны қорғау (атмосфера, су және топырақ ландшафтысы, өсімдік және жануар әлемі) заңдары. Қазақстан Республикасының тұрақты даму концепциясына көшуі туралы бағдарлама -2030.

Қоршаған ортаны қорғау облысындағы Қазақстан Республикасының заңдары: Қоршаған ортаны қорғау нысандары мен негізгі қағидалары: Қазақстан Республикасының азаматтық міндеті және құқығы. Қазақстандағы флора мен фауналардың әр түрлілігі. Дәрілік өсімдіктер ресурсы. Қызыл кітап. «Қоршаған ортаны қорғау» туралы Қазақстан Республикасының заңдары 15.07.97ж. Рим клубындағы баяндамада, экологиялық концепция, оның мәні. Қазақстан Республиксының тұрақты даму концепциясына көшуі.



Тарау 23. Дифференциалды сынақ.

4. Оқу -әдістемелік жабдықталуы
4.1.Ұсынылатын әдебиеттер


Негізгі:

1.Кенесариев У.И., Жакашев Н.Ж. « Экология и здоровье населения».-Алматы, « Мектеп», 2009.

2.Экология человека: учебник +СД под ред. Григорьева А.И. –М., 2008.-240 с.

Қосымша:

1. Дмитриев В.В. « Прикладная экология» М., « Академия» 2008.

2. Закон РК от 15.07.97г. « Об озране окружающей среды».

3. Колесников С.И. « Экология» Ростов-на-Дону ИТК « Дашков и К» 2007.

4. Прохоров Б.Б. « Социальная экология» М., « Академия» 2009.

5. Тетиор А.Н. « Городская экология» М., « Академия» 2008.

6. Федорук А.Т. « Экология» М., « Академия» 2010.

7. Шілдебаев Ж.Б. « Қызықты экология», 2000



4.2.Көрнекілік құралдар және ОТҚ

1.плакаттар

2.кестелер

3.графопроектор



4.3.Тест тапсырмалары:

1)

Қазіргі экология пәнінің құрылысы, міндеттері, оқу нысандары. Экологиялықфакторлар және тіршілік ету ортасы -11;

2)

Өмір сүрудің популяциялық деңгейі– 20;

3)

Өмірдің экожүйелік деңгейі- 23;

4)

Биосфера туралы ілім- 23;

5)

Адам экологиясы - 23;

6)

«Экологиялық медицина», «Медициналық экология»- 20;

7)

Адам популяциясының өсуі және дамуы,факторлар, адам ауруларының даму қаупі және себебі,биологиялық ластану және халық денсаулығы -25;

8)

Қолданбалы экологияның басты салалары және негізгі жағдайы, негізгі заңы, тәртібі және қағидалары – 23;

9)

Антропогендік фактордың атмосфераға әсері, атмосфера ауасының ластануының адам денсаулығына, тіршілік ету жағдайына әсері – 40;

10)

Гидросфераға антропогендік факторлардың әсері, су ластануының халық денсаулығына әсері – 35;

11)

Қазақстандағы қазіргі қалалар мен ауылдық елді мекендер-дегі экологиялық мәселелері, ауыл елді-мекендердегі урбанизация туралы түсінік және оның салдары – 40;

12)

Қалалардың биологиялық ластануы мен оның эпидемиологиялық қауіптілігі- 30;

13)

Литосфераға антропогендік әсер.Топырақ ластануының тұрғындар денсаулығына әсері – 25;

14)

Қазақстан Республикасының қоршаған ортаны қорғау (атмосфера, су және топырақ ландшафтысы, өсімдік және жануар әлемі) заңдары. Қазақстан Республикасының тұрақты даму концепциясына көшуі туралы бағдарлама -2030. – 20.

Каталог: wp-content -> uploads -> 2014
2014 -> Сәлім меңдібаев армысың, алтын таң! Журналист жазбалары Қостанай – 2013 ж
2014 -> Қазақ тілі мен латын тілі кафедрасы Қазақ Әдебиеті пәні бойынша әдістемелік өҢдеу мамандығы: Фельдшер Мейірбике ісі Стамотология Курс: І семестрі: ІІ
2014 -> Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі
2014 -> Жақсыбай Мусаев шығармашылығы және көркемдік Зерттеуші оқушы: Мұратбаева Назерке
2014 -> Тақырыбы: Ақындықты арман еткен жерлес Талапбай Ұзақбаев
2014 -> М.Ә. Хасен төле би әлібекұлы
2014 -> «Қостанай таңының» кітапханасы Сәлім меңдібаев
2014 -> 3-деңгейлерге: а/берілген сөздерді аударыңдар


Достарыңызбен бөлісу:


©engime.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

енгізу | тіркеу
    Басты бет


материалдарды жүктеу