~ 109 ~
дыбыстық және т.б.
сезімдер тудырады, бірақ олар элементарлы, затты тҧтасымен
қабылдауды қҧрамайды.
Кейінірек алғашында иллюзия, артынан галлюцинация
тәрізді қабылдау
алдамшыларының пайда болуын, кӛздің мӛлдір қабығының дағы, кӛз
жанарының
бҧлдырлануы, қҧлақта қҧлықтың жиналуымен байланыстырды. Дегенмен бҧл теория
сезім мҥшелері сау адамдарда анализатордың сырттан тітіркену мҥмкіндігінің толық
болмауы кезінде (соқыр, саңырау адамдарда) галлюцинацияның
пайда болу жағдайын
тҥсіндіре алмады.
Біртіндеп галлюцинациялардың шығуы тегі орталыққа байланысты және сезім
мҥшелерінің жоғарғы орталығының қозуы нәтижесінде пайда болатындығы жӛнінде пікір
қалыптасты. Осындай кӛзқарасты С.С. Корсаков және В.А.Гиляровский ҧстанды. Әр тҥрлі
медикаментермен қозуды жою, ауруды тыныштандыру
арқылы галлюцинацияны
бәсеңдетуге немесе жоюға болады.
И.П.Павловтың тежеулік теориясы негізінде галлюцинациялардың пайда болуы ми
қыртысының тежелуі негізінде болады деген концепция жасалды. Бҧл жағдайда қозу
ошағында кҥш қатынастары ӛзгерген: әлсіз тітіркендіргішке жҥйке жасушалары ӛте кҥшті
қозумен /парадоксальды/ жауап береді немесе сол кҥшпен кҥшті тірікендіргішке де жауап
береді /теңесу фазасы/. Жоғарыда келтірілген концепцияның авторы Е.А.Попов
галлюцинациясы бар шизофрениямен науқастарға тері астына кофеинді егіп, оның
қоздырушы әсерінің жоғарғы шегінде галлюцинацияның жойылғанын бақылаған.
Кофеиннің әсерімен біршама уақытқа орталық жҥйке жҥйесінің тежелуін тоқтатқанымыз
және жоғарғы жҥйке қызметін қалыпқа келтіргеніміз рас.
Достарыңызбен бөлісу: