Сабақтың мақсаты: романның мазмұнын меңгерту


сатирик ІІ.Мағынаны тану



бет13/13
Дата05.11.2016
өлшемі1,96 Mb.
түріСабақ
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   13

сатирик


ІІ.Мағынаны тану.
Сәбит Дөнентаевтың «Уақ-түйек» өлеңдер жинағы туралы оқулықтың 67-75-беттер аралығындағы мағлұматтар қамтыла түсіндірілді.

Сәбит Дөнентаев өлеңдерінің мазмұнын қалай түсінді,сол бойынша жұмыс жүргізіледі.


1. «Түсіну» стратегиясы.

Әр топтың оқушылары Сәбит өлеңдерін оқып.,мазмұнын бір-біріне түсіндіреді.


1-топ – «Заман кімдікі»? 2-топ – «Замандастар» 3-топ – «Қазақтарға қарап».
2. «Талдау» стратегиясы (Өлеңдерін талдау,теориялық ұғымдар бойынша,өлеңді құрылысына қарай талдау).
3. «Еркін жауап» стратегиясы.тест сұрақтарына жауап беру.(Кодоскоппен көрсетіледі)
4. «Суреттеу». Өлеңдеріндегі кейіпкер бейнесін суреттейді, не туралы екенін суреттеп айтады.
ІІІ. «Ойтолғау» кезеңі.

«Еркін жазу» стратегиясы




Өлеңнен үзінді

Өлең туралы пікірім





(Кестені толтыру)


IV. Қорытынды.
V. Үйге тапсырма. Сәбит Дөнентаевтың өлеңдерін жаттау,мазмұнын айту.
«Бағалау парағы» арқылы оқушылардың баға қорытындысы шығарылады.

Күні: Пәні: қазақ әдебиеті Сыныбы: 11



Сабақтың тақырыбы: Сәбит Мұқанов өмірі,шығармашылығы.

«Сұлушаш» поэмасы»

Сабақтың мақсаты: білімділік – С.Мұқановтың өмірі туралы мағлұмат бере отырып,жазушының шығармашылық зертханасына үңілу,талдау, «Сұлушаш» поэмасының мазмұнымен танысу, кейіпкерлер жүйесіне талдау жасау,тақырыбы мен идеясын ашу; тәрбиелік – жазушының шығармашылығын игерте отырып оқушыларды адамгершілік қасиеттерге,тілін,тарихын,әдебиетін құрметтеуге баулу; дамытушылық – оқушылардың дүниетанымын кеңейту,әдеби сөйлеу тілін қалыптастыра отырып көркем сөйлеуге бейімдеу.

Сабақ түрі: сайыс сабақ

Сабақтың әдіс-тәсілі: әңгімелеу,сұрақ-жауап, insert әдісі,ойын элементтері.

Сабақтың көрнекілігі: оқулық,жазушының суреті,еңбектері.

Пәнаралық байланыс: орыс тілі,ағылшын тілі,орыс әдебиеті,тарих.

Сабақ барысы.

1. Ұйымдастыру :а) сәлемдесу; ә) кезекшімен сұхбат; б) «Миға шабуыл» әдісімен сұрақтар қою:

1. Биыл қандай ақын-жазушылардың мерейтойы?

2.Бес арысты ата.

3.Үш бәйтеректі ата.



2. Жаңа сабақ.

Сабақтың тақырыбы,мақсатымен таныстырамын.Оқушыларға үй тапсырмасы ретінде С.Мұқановтың өмірі мен «Сұлушаш» поэмасының мәтінімен танысып келу алдын ала берілген болатын.Оқушылар үш топқа бөлінеді.

Сайыстың кезеңдері:


  1. «Ой ашар»;

  2. «Мен айтамын,сен жалғастыр»;

  3. «Ділмар»;

  4. «Тапқырлық».

1-кезең бойынша әр топ өздеріне берілген пікірді қорғайды

(«Ой ашар» кезеңі).

1-топ.Ақындар. «С.Мұқанов – ақын» деген пікірді дәлелдейді.

2-топ.жазушылар. «С.Мұқанов – жазушы» деген пікірді дәлелдейді.

3-топ.Зерттеушілер. «С.Мұқанов – қазақ әдебиеті тарихын зерттеуші» деген пікірді дәлелдейді.

С.Мұқановтың өмірі туралы қосымша мәлімет беріледі.

Жазушыға арналған көрмемен таныстырылады.



2-кезеңде әр топтың оқушылары «Сұлушаш» поэмасының мәтінін бірінен кейін бірі баяндайды («Мен айтамын,сен жалғастыр» кезеңі).

3-кезеңде әр топқа 9 сұрақ беріледі.Оның жауабын оқушылар қазақ,орыс,ағылшын тілдерінде айту керек («ділмар» кезеңі).

«Ақындар» тобына:

  1. «Сұлушаш» поэмасы нешінші жылдар аралығында жазылды? (1926-1928)

  2. Тортөбел деген не? (жылқы-лошадь-horse)

  3. Поэманың үзіндісіндегі жасырған сөзді тап.Алтай қозы бақты,қой бақты,тағы не істеді? (отын жақты-дрова-wood)

  4. Алтынайдың әкесі қызының жасауына қосып тағы кімді берді? (құл,күң-раб,рабыня-slave)

  5. Сұлушаштың шашын бір өргенге әкесі қанша төлейтін?(бір жылқы-одна лошадь-one horse)

  6. Ермек Алтайға кім болып келеді? (іні-младший брат-younger brother)

  7. Қалың малға қоса күйеу жігіт босаға айыбы деп не берді? (100-жылқы-100 лошадей-hundred horse)

  8. Алтай мен Сұлушаш қай жыл мезгілінде қашпақшы болды? (күз-осень-autumn)

  9. Алтайдың елге келмей,қой бағып жүргеніне неше жыл болды? (бір жыл-один год-one year)

«Жазушылар» тобына:

1.Тілеуберді Алтынайға қалың мал ретінде неше жылқы берді? (мың-тысяча-thousand)

2. Алтынайдың әкесі қызының жасауын неге артып береді және оның саны нешеу? (90 нар – девяносто нар – ninety camel)

3. Тілеуберді ұрын келе жатқан күйеу жігіт үшін неше үй тіктіреді? (он-десять-ten)

4. Сұлушашқа құда түскен күйеу жігіттің түр-келбеті қандай еді? (ұсқынсыз-некрасивый-ugly)

5. Мәтіндегі жасырын сөзді тап.Алтайдың айтуынша, «Не киіп аяққа,аң аулайтын қолымызда жоқ садақ,яки,мылтық»? (шаңғы-лыжи-skies)

6. Құз басындағы бүркітті аулау үшін арқан мен торды кім береді? (шал-старик-old man)

7. Алтай мен Қайсар Сұлушашқа таудан бүркітті ұстап оралғанша тұзақпен нені ұстап,сонымен ас дайындап қой дейді? (қоян-заяц-hare)

8. «Сұлушаш» поэмасы неше үлкен бөлімнен тұрады? (төрт-четыре-four)

9. Сұлушаш нешеге келгенде көркі,сұлулығы толысты? (он алты-шестнадцать-sixteen)



«Зерттеушілер» тобына.

  1. Тілеуберді неше жыл отасқаннан кейін балалы болып Сұлушашты көреді? (екі-үш жыл-два-три года- one-two-year)

  2. Сұлушаштың асқан сұлулығын сипаттағанда жазушы қыздың мойнын неге теңеп суреттейді? (аққу-лебедь-swan)

  3. Ырысты деген кім? (күйеу жігіт-жених-boy friend)

  4. Алтай жастайынан не бағып өсті? (қой,қозы – овец,ягненок – sheep,lamb)

  5. Сұлушаш Алтай мен Қайсарды бүркітті аулаудан күтіп отырғанда қандай құстың қайтып бара жатқанын көріп оған тіл қатады? (қаз-гусь-goose)

  6. Алтай таудан Сұлушашқа оралып келе жатқанда орманнан аңдар не себепті қаша бастайды? (өрт-пожар-fire)

  7. Сұлушаш Алтайды кездесуге алғаш шақырғанда екі жүзді не береді? (қанжар-кинжал-dagger)

  8. Байбосын Тілеубердіге кім болып келеді? (құда-сват-matchmaker)

  9. Сұлушаш кішкентай кезінде не жасап ойнайтын? (қуыршақ-кукла-doll)

4-кезеңде әр топ оқушылары кейіпкерлерге берілген мінездемені мәтін бойынша дәлелдеу керек («Тапқырлық» кезеңі).Сұрақтар қойылады.

1.Сұлушаш – ерке,шолжаң емес,ақылды,парасатты жан.

2.Алтай - өжет,тапқыр жігіт.

3.Сұлушаштың анасы Алтынай мен жеңгесі Айжан – ескі салтты ұстанушылар.

4.Алтай – адамгершілігі жоғары жігіт.

5.Сұлушаш - өжет,қайсар қыз.

6.Қайсар – досқа адал жан.
Сабақты қорыту. Insert әдісі арқылы кестені толтырады.


Білгенмін

Білдім

Білгім келеді










Оқушыларды бағалау.Әр топ берген жауаптары бойынша бағаланып,жеңген топ анықталады.Әр оқушы сабақ барысында жинаған жұлдызшалары бойынша бағаланады.

Үй тапсырмасы. «Сұлушаш» поэмасына сценарий құру.

Күні: Пәні: қазақ әдебиеті Сыныбы: 11



Сабақтың тақырыбы: Бейімбет Майлин. «Айранбай» әңгімесі

Сабақтың мақсаты: білімділік – «Айранбай» әңгімесі арқылы сол кездегі қазақ тұрмысы және оның шынайы көрінісімен танысу; дамытушылық - жазушы тілін зерттеу; тәрбиелік – еңбекке,намысшылдыққа баулу.

Сабақтың әдісі: проблемалық әдіс.

Сабақтың түрі: зерттеу сабағы (Қанапия Бітібаева технологиясы бойынша).

Пәнаралық байланыс: қазақ тілі,ән-күй,әдеп,бейнелеу өнері.

Сабақтың барысы. Ұйымдастыру кезеңі.

Жаңа сабақ.

Бейімбет Майлиннің «Айранбай» әңгімесін оқып талдауға алдын ала тапсырма берілген.



  • Балалар, «Айранбай» әңгімесі де шағын,бірақ әңгіменің тақырыбы ауқымды.көтеріп тұрған жүгі ауыр,байқадыңдар ма? Ал,байқасаңдар,қазір өздеріңе сауалнама сұрақтарын берейін,бірер минут ойланып,ауызша жауап бересіңдер:

1.Қалай ойлайсыңдар,әңгіме неге Айранбайдың үй ішін сипаттаудан басталады?

2.Мәдениеттің төмендігі байқала ма? 3.Мәдениеттің төмендігіне әсер етіп отырған не?

(Айранбайдың кедей тұрмысы: жоқшылық,жетіспеушілік,көңілсіздік,әлеуметтік теңсіздік,байдың қайрымсыздығы).

4.Айранбайдың бұрынғы өмірі мен әңгіменің аяғындағы Айранбайға сипаттама беріңдер. (Әңгіменің басындағы Айранбай бай туысы Кемелбайға сенеді,ал соңында рухани түрлеуі,жаңа өмірге қадам басуы – негізгі мәселе.Әңгіменің басында Айранбай кір-қоқыс арасында отырса,аяғында оны сілкіп тастап жаңа өмірге қадам басады.

5.Айранбай «кәменеске жазыламыз» деген қорытындыға неге келді?

6. Қалай ойлайсыңдар,егер Кемелбай Айранбай сұратқан қайысты Раушанға берсе,Айранбай бұрынғы қалпында сараң ағайынның ығында қалар ма еді?

7. Айранбайдың сенгені бар,ол – кәменестер: «Кәменеске жазылғандарды қазына асырайды дейді ғой».Қазіргі кезде осы идеяға қосылар ма едіңдер?

Бейімбет әңгімелерінің өзіне тән ерекшелігі бар, «деталь» бар.Әңгіменің арқауы «қайыстың» негізінде дамып отыр.

- Балалар,алдын ала берілген тапсырма бойынша бірінші топ әңгіме құрылысын зерттеу керек болатын.

Қане,зертеу жұмыстарыңды ортаға салып көріңдер.

«Айранбай» әңгімесінің құрылысы

Әңгіменің басталуы

Байланыс

Шиеленіс

Шарықтау шегі

Шешімі

Айранбайдың үйіне кіріп келгенде-ақ нендей кәсіппен айналысатыны беп-белгілі.От басында кірлі қара тақтай, маңайы толған былғары,қайыстың қиқымы,біз,пышақ, қайрақ,қалып,мұр-ындық қоқырсып жатыр

1.Әлденеге кейігендей...

болып отыр.

2.150-б. ақырғы абзац.

3.151-б.4-абзац

4.151-б. ақырғы абзац.

5.152-б.1-абзац

6.152-б.2-абзац

7.153-б.1-абзац



1.Тарамысты тартып,шынта-ғын көтеріп қалғанда қызына тиіп кетеді. қызына ұрсып,итеріп тастайды. 2.Раушанның Кемелбайдың қатынымен ұрсуы,сөйтіп оның бетін көрместей ызалануы.

3.Айранбайдың ызалануы және Раушанның қайысқа кетуі.



Раушан Кемелбай-дың үйінен құр қол қайтып келеді және күйеуінің айғайлаған-ына ренжиді.Кемелбайдың қайысты бермеуінен көңілінің қатты қалуы.

Айранбай: -Кемелбай-дан жүрегім суынып болды.Енді соның есігін ашушы болмайық. Құдай аштан өлтірмесін. Кемелбай құрлы сол кәменестер асырар


Эпитет. Кірлі қара тақтай,қурап тұрған қара абдыра,таралмай ұйысқан қою қара сақалы.

Дисфемизмдер. «Сорлы жалмауыз, қайдан табақтас болып едің,бір жапырақ жегізбедің ғой». «Байғұс,көрген қызығың осы ма еді?» «Ит,қират», - деді. «Ол бетпақтың бетін құдай көрсетпесін».

Кірме сөздер. Олай болуының себебі шықпай қалған егінді жазуға комиссия сайланғанда,Кемелбай сол комиссияның мүшесі болып сайланған.Нәлөкті салып отырған осы ініңнің өзі көрінеді ғой.Кедей еңбегін бай жеген,инспектор сөзі рас.Кемелбай құрлы сол кәменестер асырар

Тұрақты сөз тіркесі.

Сары уайым,тықыр таяну,құлақтың етін жеу,беті шылп етпейді.



Диалект сөздер.

Ділгер болып нос көрсету




«Айранбай»

әңгімесінің тілдік ерекшелігі

Нақыл сөздер.

«Әйел – ерді азғыратын әзірейіл» деп Жәкең марқұмның айтқан шариғаты осы күнге дейін есінде


Екінші топтың жұмысы. «Айранбай» әңгімесіндегі жазушының тілдік ерекшелігі.



Кәсіби сөздер. Маңай толған былғары,қайыс, қайыстың қиқымы,біз,пышақ,қайрақ, қалып,мұрындық,тарамыс.

Теңеу. Ол екі арада шаңдатқан құйындай бұрқыратып, енгезердей бір әйел үйге сөйлеп кірді.Сексендегі кемпір-шалдай қара абдыра.



Зерттеу жұмыстарын жақсы жүргізгендіктерін айтып оқушы білімдерін бағалаймын,келесі сабаққа тапсыра беремін.

Cабақтың тақырыбы:
Сабақтың тақырыбы:
Алған білімдерін бекіту.
Жаны таза, бәрінен биік
Сабақтың тақырыбы: жаяу мұсаның өмірі мен шығармашылығы
Оқулықпен жұмыс
Шығармашылық жұмыс

Каталог: 2015
2015 -> Реферат kz Қазақша рефераттар сайты Талғат Амангелдіұлы Мұсабаев Қазақстанның ұлттық ғарыш агенттігінің төрағасы. Ғарышкер, техника ғылымдарының докторы
2015 -> Сабақтың тақырыбы: Реактивті қозғалыс Сабақтың мақсаты: Білімділік: Реактивті қозғалыс туралы түсінік беру
2015 -> Сабақың мақсаты: Білімділік
2015 -> БАҒдарламасы қазақ филологиясы кафедрасы Орал-2014
2015 -> Реферат kz Қазақша рефераттар сайты Жердегі сұлулықтың мекені
2015 -> Реферат kz Қазақша рефераттар сайты Жердегі сұлулықтың мекені
2015 -> Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
2015 -> Абай және кітапхана
2015 -> «Бәріде Жеңіс үшін!!! Шығыстың қос шынары» Сыныбы: 7 Мақсаты
2015 -> Сабақтың атауы Құлын мінген бала Мақсаты


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   13


©engime.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

енгізу | тіркеу
    Басты бет


материалдарды жүктеу