Мырзалиев б. С



Pdf көрінісі
бет1/63
Дата23.12.2021
өлшемі1,73 Mb.
#128453
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   63
Мырзалиев бухгаотерлік


1
Мырзалиев
 
Б
.
С
.
Ѕбдішџкіров
 
Р
.
С
.
 
БУХГАЛТЕРЛІК
  
ЕСЕП
ЖЏРГІЗУДІЊ
  
ТЅЖІРИБЕЛІК
ЅДІСТЕМЕЛЕРІ
П
 
Р
 
А
 
К
 
Т
 
И
 
К
 
У
 
М
(
арнайы
 
курс
)
Алматы
2006


2
ББК
 65.052
М
 9
1
Ќ
.
А
.
Ясауи
 
атындаѓы
 
Халыќаралыќ
 
Ќазаќ
-
Тџрік
 
Университетініњ
Ѓылыми
 
Кењесімен
 
баспаѓа
 
ђсынылѓан
Р
 
е
 
ц
 
е
 
н
 
з
 
е
 
н
 
т
 
т
 
е
 
р
:
Кљпешов
 
Ш
. –
 
экономика
 
ѓылымдарыныњ
 
докторы

профессор
Љскенов
  
М
. – 
экономика
 
ѓылымдарыныњ
 
кандидаты

доцент
Мырзалиев
 
Б
.
С
., 
Ѕбдішџкіров
 
Р
.
С
.
Бухгалтерлік
 
есеп
 
жџргізудіњ
 
тѕжірибелік
 
ѕдістемелері

Практикум
(
арнайы
 
курс
)  – 
Алматы
: «
Нђр
-
пресс
» 2006. – 252 
бет
ISBN 9965-620-52-
Х
Оќу
 
ќђралында
 
экономиканыњ
 
ѕр
 
тџрлі
 
салаларында

атап
 
айтќанда

љнеркѕсіп
пен
 
ќђрылыс

сауда
 
жѕне
 
коммерциялыќ
 
ќатынастар

ауыл
 
шаруашылыѓы

саќтан
-
дыру
 
ісі
 
мен
 
мемлекеттік
 
мекемелер
 
ќызметініњ
 
бюджеттік
 
саласында
 
бухгалтерлік
есепті
 
кешенді
 
тџрде
 
жџргізудіњ
 
толыќ
 
талдауы
 
жасалѓан
.
Іс
 
жџзінен
 
ќараѓанда

оќу
 
ќђралында
 
кіріспе
 
балансты
 
ќђрастырудан
 
бастап
бухгалтерлік
 
жђмыстыњ
 
толыќ
 
циклі
 
келтіріледі
 
жѕне
 
экономиканыњ
 
ѕрбір
 
саласы
бойынша
 
наќты
 
мысалдарда
 
ќорытынды
 
жылдыќ
 
балансты
 
ќђрастырумен
 
аяќта
-
лады
.
Практикумда
 
бухгалтерлік
 
есепте
 
сирек
 
ќолданылатын
 (
љткізілген
 
тауарларды
ќайтару

малдыњ
 
тљлі
 
мен
 
љлімін
 
бейнелеу

контрарлы
 
шоттарды
 
ќолдану
 
жѕне
 
т
.
б
.)
жѕне
 
бухгалтердіњ
 
жђмысында
 
елеулі
 
ќиындыќтар
 
тудыратын
 
љзіне
 
тѕн
 
емес
 
ѕдістер
кљрсетіледі
.
Бухгалтерлік
 
есеп
 
шоттарыныњ
 
типтік
 
жѕне
 
бюджеттік
 
жоспарлары
 2006 
жыл
-
дыњ
 1 
ќањтарына
 
берілген

Бухгалтерлік
 
жђмыстыњ
 
процесін
 
бір
 
ізге
 
келтіру
 
маќса
-
тында
 
практикумда
 
шоттардыњ
 
бюджеттік
 
жоспарынан
 
бухгалтерлік
 
есеп
 
шотта
-
рыныњ
 
бас
 
жоспарына
 
кљшу
 
кестесі
 
берілген
.
Арнайы
 
курс

студенттер
 
мен
 
басќа
 
да
 
тџлектерге
 
жоѓарѓы
 
оќу
 
орнын
 
бітірген
соњ
 
љздерініњ
 
жђмыс
 
орындарында
 
жђмысты
 
жџйелі
 
тџрде
 
алып
 
кетуге
 
жѕрдем
беруді
 
маќсат
 
етіп
 
ќояды
.
Оќу
 
ќђралы
 
Ќазаќстан
 
Республикасыныњ
 
білім
 
берудіњ
 
мемлекеттік
 
стандар
-
тыныњ
 
оќу
 
жоспарына
 
сѕйкес
 «
Бухгалтерлік
 
есеп
» 
пѕні
 
бойынша
 
бітіруші
 
курстар
-
даѓы
 
жоѓарѓы
 
оќу
 
орындарыныњ
 
студенттері
 
мен
 
колледж
 
оќушыларына
 
арналѓан
.
Сондай
-
аќ
 
басшылар

бухгалтерлер

ќаржыгерлер
 
мен
 
осы
 
саладаѓы
 
маѓлђмат
-
тылыќ
 
дењгейінен
 
тѕуелсіз
 
тџрде
 
шђѓыл
 
бухгалтерлік
 
жђмыстыњ
 
ќойылуы
 
жѕне
техникасымен
 
ќызыѓатын
 
барша
 
кѕсіпкерлерге
 
баѓытталады
.
ББК
 65.052
М
© 
Нђр
-
пресс
, 2006.
ISBN 9965-620-52-
Х
© 
Зањ
 
ѕдебиеті
, 2006.
М
 9
1
06050
1
0205
00(05)-06


Кіріспе
 
 
           
Бухгалтерлік
 
есеп
 
кəсіпорындар
 
мен
 
ұйымдардағы
 
ақпараттық
 
жүйенің
 
негізі
 
болып
 
табылады

         
Бухгалтерлік
 
есептің
 
шегінде
 
ақпараттық
 
жүйе
 
макроэкономикалық
 
мақсатттардың
 
объективті
 
анықталуын

соның
 
ішінде
 
ұлттық
 
экономиканың
 
өсуінің
 
межеленген
 
қарқындарын

инфляцияның
 
төмендеуін

мемлекеттік
 
органдар
  (
ең
 
алдымен
 
салық
 
жүйесі

үшін
 
есепті
 
жəне
 
шұғыл
 
дұрыс
 
ақпараттың
 
тиімділігіне
 
жетуін

сондай
-
ақ
 
кез
 
келген
 
кəсіпорынды
 
тиімді
 
басқаруға
 
бағытталған

 
Шаруашылық
 
субъектілерін
 
басқаруды
 
жетілдіру
 
процесі
 
бірінші
 
кезекте
 
бухгалтерлік
 
есепті
 
ұйымдастырудың
 
сапасын
 
арттыруды
 
ұйғарады

Өйткені

басқару
 
жүйесі
 
тарапынан
 
шешімдер
 
қабылдау
 
үрдісінің
 
өзі
 
қалай
 
болғанда
 
да
 
ақпаратты
 
өңдеу
 
мен
 
жеткізу
 
процесімен
 
тығыз
 
байланысты

Сонымен

бухгалтерлік
 
есеп
 
ақпараттық
 
ғана
 
емес

тəуелсіз
 
ұйымдастыру
 
жүйесі
 
ретінде
 
де
 
орын
 
алады
.   
            
Оқырмандардың
 
назарына
 
ұсынылатын
 
курс
 
ЖОО
 
экономикалық
   
мамандықтардағы
 
студенттер

колледж
 
жəне
 
бухгалтерлік
 
есеп
 
бойынша
 
арнайы
 
курстар
 
оқушыларына
 
арналған

Авторлар
 
курсты
 
ұйымдастыру
 
кезінде
 
авторлар
 
студенттер
 
тарапынан
 
бухгалтерлік
 
есеп
 
теориясымен
 
тыңғылықты
 
танысқаннан
 
соң

экономиканың
 
əр
 
түрлі
 
салаларының
 
бухгалтерлік
 
есеп
 
жүйесін
 
оқып
 
білді
 
деген
 
ойға
 
негізделген
.   
          
Тек
 
қана
 
бір
 
оқу
 
құралында
 
бухгалтерлік
 
есептің
 
барлық
 
салаларындағы
 
ерекшеліктерді
 
түсіндіру
 
киын

Сондықтан
 
авторлар
 
кейбір
 
мəселелерді
 
жеңілдеу

ал
 
кейбіреулерін
 – 
уақыттың
 
талаптарына
 
сай
 – 
тереңдеу
 
қарастырған

Сонымен

олар
 
негізгі
 
өндірістік
 
процестер
 
мен
 
экономика
 
салалары
 
бойынша
 
операцияларды
 
тəжірибелік
 
мысалдарда
 
көрсетуге
 
əрекет
 
жасады
.   
         
Авторлар
 
осы
 
сала
 
бойынша
 
өздерінің
 
оқытушылық
 
қызмет
 
тəжірибесіне
 
сүйеніп

бұл
 
оқу
 
құралдың
 
есептік
 
техникасы
 
мен
 
əдістемесіне
 
ерекше
 
көңіл
 
аудармай
  (
мысалы

бастапқы
 
құжаттарды
 
толық
 
өңдеу
 
мен
 
барлық
 
реквизиттерді
 
толтыруды
), 
салалар
 
бойынша
 
есептің
 
негіздерін
 
баяндауы
 
тиіс
 
екендігіне
 
көз
 
жеткізіп
 
отыр

          
Бұл
 
оқу
 
құралында
 
салалардың
 
кейбір
 
топтарының
 
есеп
 
регистрлері
 
бойынша
 
шығындарды
 
есептеу
 
ерекшеліктерін
 
жазу
 
техникасы
 
толық
 
ескерілмей
 
көрсетілген

Мұндай
 
тəсіл
 
дұрыс
 
болжамдалады

өйткені
 
ол
  (
жазу
 
техникасы

тиісті
 
оқу
 
курстарында
 
алдын
 
ала
 
оқытылып
 
үйретілген



 
2
 
 
Нағыз
 
салалық
 
құбылыстың
 
көп
 
бөлшектері

сондай
-
ақ
 
шаруашылық
 
субъектінің
 
өндірісті
 
ұйымдастыру
 
мен
 
технологиясының
 
ерекшеліктері
 
оқу
 
материалында
 
əрбір
 
нақты
 
сала
 
бойынша
 
қарастырылады

           
Есептердегі
 
санды
 
жəне
 
басқа
 
да
 
мысалдар
 
шартты
 
түрде
 
келтірілген

өйткені
 
бұл
 
курс
 
статистикалық
 
зерттеуге
 
жатпайды

Онда
 
авторлар
 
оқырмандарға

бухгалтерлік
 
есеп
 
шоттары
 
типтік
 
жоспарының
 
синтетикалық
 
шоттарында
 
кəсіпорынның
  (
мекеменің

қаржы
-
шаруашылық
 
қызметін

есепті
 
кезеңдегі
 
корпоративтік
 
табыс
 
салықтың
 
есептелген
 
жиынтығын
 
анықтаумен
 
қоса
 
қаржылық
 
есептілік
 
пен
 
салық
 
есебі
 
бойынша
 
табыстың
  (
залалдың
)  
есептеуін
 
көрнектілеу
 
жəне
 
толық
 
көрсетуге
 
тырысып
 
бақты
.  
 
Бұл
 
операциялардың
 
шешуін
 
төмендегі
 
кезеңдерге
  (
бастапқы
 
бухгалтерлік
 
құжаттардың
 
өңделіп
 
жəне
 
бекітілгенін
 
есепке
 
ала
 
отырып

бөлеміз
:  
1)  
бастапқы
 
мəліметтер
 
бойынша
 
кіріспе
 
баланс
 
құрастыру

2)  
бухгалтерлік
 
есеп
 
шоттарының
 
корреспонденциясы
 
бойынша
   
     
шаруашылық
 
операциялардың
 
журналын
 
толтыру

3)  
синтетикалық
 
шоттар
 
бойынша
 
есеп
 
регистрлерін
 
құру
 
(
проводкалар
   
     
жазу
); 
4)  
айналым
 
ведомостарын
 
құру
 
жəне
 
талдау

5)  
бас
 
кітапті
 
толтыру

6)  
жиынтық
 
жылдық
 
табысты
 (
негізгі
 
қызмет
 
бойынша

анықтау

7)  
өткізілген
 
өнім

жұмыстар

қызметтер
 
бойынша
 
шығындарды
 
анықтау

8)  
салық
 
салынатын
 
табыстың
 
мөлшерін
 
анықтау

9)  
корпоративтік
 
табыс
 
салығының
 
мөлшерлемесін
  (
ставкасын

анықтау

10)  
есептелген
 
салықтың
 
сомасын
 
белгілеу

11)  
қаржылық
 
есептіліктің
 
мəліметтері
 
бойынша
 
таза
 
табы
 
тың
 
(
залалдың
)   
       
мөлшерін
 
анықтау

12)  
қаржылық
 
есеп
 
беру
 
бойынша
 
табыстың
 (
залалдың

декларация
   
      
бойынша
 
табыспен
 (
залалмен

салыстыру

13)  
бөлінбеген
 
табыстың
 (
жабылмаған
 
залалдың

сомасын
 
есептеу

14)  
бухгалтерлік
 
балансты
 
құрастыру

15)  
жылдық
 
декларацияны
 
толтыру

  
       
Оқу
 
құралындағы
 
материалдар
 2004 
жылдың
 1 
қаңтарына
 
берілген

Оның
 
ішінде
 
тəжірибеде
 
қолданып
 
жүрген
 
реквизиттер
 


 
3
көрсетілген
. (
Сонымен
 
қатар

қосымша
 
құн
 
салығы
  «
ҚҚС
»
ның
 
мөлшерлемесі
 16%-
ға
 
тең
 
деп
 
алынған
).  
       
Ұсынылып
 
отырған
 
оқу
 
құралы
 – 
бұл
 
бухгалтерлік
 
есеп
 
бойынша
 
мамандар
 
даярлау
 
процесінде
 
авторлар
 
тарапынан
 
сынақтан
 
өткен
 
тəжірибенің
 
тұжырымы

Бұл
 
пәннің
 
студенттер
 
тарапынан
 
игерілуі
 
олардың
 
алдағы
 
қызметінде
 
өздерінің
 
жоғары
 
деңгейдегі
 
біліммен
 
қалыптасқан
 
жұмысының
 
іскер
 
және
 
шығармашылық
 
өзегінің
 
нығаюына
 
м

мкіндік
 
туғызады

 
       
Оқу
 
құралының
 
материалдары
  «
Салық
 
жəне
 
салық
 
салу
», 
«
Шығындарды
 
басқару
», «
Еңбекке
 
ақы
 
төлеу
», «
Шаруашылық
 
қызметті
 
талдау
», «
Басқарушылық
 
есеп
», «
Кəсіпкерлік
 
негіздері
», 
«
Кəсіпорындар
 
экономикасы
» 
курстарын
 
оқу
 
кезінде
 
қолданылуы
 
мүмкін

       
Оқу
 
құралды
 
Қ
.
А
.
Ясауи
 
атындағы
 
ХҚТУ
-
ң
  «
Менеджмент
 
и
 
маркетинг
» 
кафедрасы
 
меңгерушісі
 
э
.
ғ
.
к
., 
профессор
 
Б
.
С
.
Мырзалиев
 
(
кіріспе
, III 
бөлім

жалпы
 
редакция

басшылығында

сол
 
кафедраның
 
аға
 
оқытушысы
 
Р
.
С
.
Əбдішүкіров
 (I,II,VI 
бөлімдері

техникалық
 
редакция
), 
сонымен
 
қатар
 
тəжірибелі
 
мемлекеттік
 
қызметкерлер
 
мен
 
менеджерлер
 – 
Түркістан
 
қаласы
 
бойынша
 
салық
 
комитетінің
 
төрағасы
 
Қ
.
С
.
Сыздық
 (IV,V 
бөлімдері
), «
АЖБқұрылыс
» 
ЖШС
 – 
нің
 
бас
 
директоры
 
М
.
А
.
Мұзрапов
 (I,IV 
бөлімдері
), «
Гелиос
» 
ЖШС
 – 
нің
 
Шымкент
 
филиалы
 
директоры
   
Э
.
А
.
Мұзрапов
 (II,V 
бөлімдері
), 
«
Тұран
» 
колледжінің
 
аға
 
оқытушысы
 
С
.
С
.
Əбдішүкіров
 (I,V,VI 
бөлімдері

жəне
 
Қазақстан
-
Ресей
 
Университетінің
 
аға
 
оқытушысы
 
Ө
.
Ж
.
Жамшаевтар
 (II,VI 
бөлімдері

дайындаған

     
Авторлар
 
бұл
 
құралдың
 
мазмұны
 
жəне
 
оны
 
жетілдіру
 
бойынша
 
өздерінің
 
пікірлері
 
мен
 
ескертулерін
 
айтуға
 
мүмкіндік
 
тапқандардың
 
барлығына
 
ізгі
 
тілектері
 
мен
 
ризалығын
 
білдіреді
.  
  
 


Достарыңызбен бөлісу:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   63




©engime.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет