Жалпы орта бiлiм беретiн мектептердi¤


КҐКПАР СыйлаІан сан сайгїлiк



Pdf көрінісі
бет7/111
Дата20.11.2022
өлшемі0,7 Mb.
#159007
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   111
Байланысты:
Қазақ тілі 7сынып

КҐКПАР
СыйлаІан сан сайгїлiк о³тан ¾ш³ыр,
Не деген ³ан ойнат³ан аттаныс б¾л!
Биiктен ата-баба аруа³тары,
Жар³ылдаІан жанардан жас тамып т¾р.
... Бата бер,
Еске алІын да жастыІыґды,
Неге м¾нша кµзiґе жас тыІылды?!
Бата бер,
Н±лет айта тар заманІа
Темiр торда ¾стаІан ³ас³ыр ¾лды.
Јара бѕлт аспанынан тарасын да
Оралсын ел ежелгi жарасымІа
Бата бер,
Емiн-еркiн ат ойнатсын
Јасиеттi бабамныґ даласында.
... Јатар ³онІан шаІала шатырлары,
Азан-³азан той болып жатыр маґы.
Тiрi екен Јабанбай, Бµгенбайлар,
Тiрi екен елiмнiґ батырлары.
... Батыр ¾л!
Ел деп жансын от жаныґда,
Ары³ болсын са³тарыґ жо³тарыґ да.
Ата мѕраґ кетпесiн жат ³олында,
Јапы ³алма тiрлiктiґ кµкпарында!
(
«Нѕрлы жол» газетiнен
)
Сѕра³-тапсырмалар:
1. Сµз т¾лІасы нешеге бµлiнедi? 2. Да 
ра сµздер 
дегенiмiз не? 3. Кїрделi сµздерге ³андай сµздер кiредi? 
4. Тїбiр мен ³осымшаныґ аны³тамасын айт. 5. Ж¾рна³ 
пен жалІаудыґ µзiндiк ерекшелiктерiн тїсiнiп алыґдар. 
6. Бiрiккен сµздердiґ тїрлерi мен жасалу т±сiлдерiне м±н 
берiґдер. 7. Јос сµздер ³андай жасалады? 8. Јыс³арІан 
сµздерге мысал дар жинаґдар. 9. Тiркестi сµздерге т±н 
сипат³а м±н берiґдер. 10. Кїр 
делi сµздердiґ µзiндiк 
ерекшелiктерiн тїсiнiп алыґдар.


12
М О Р Ф О Л О Г И Я
§ 2. СҐЗ ТАПТАРЫ
Јаза³ тiл бiлiмiнде ертеден бастап, сµздердi негiзгi 
немесе атауыш сµздер, кµмекшi сµздер ж±не одаІай 
сµздер деп ±р тїрлi топтарІа бµлу даІдысы бар. Ата-
уыш сµздердiґ ³атарына заттар мен ³¾былыстардыґ, 
сапа-белгiнiґ ж±не iс-±рекеттiґ атаулары жатады. Олар-
дыґ ±р³айсысында толы³ маІына бар ж±не сµйлем-
де µздiгiнен дербес мїше ретiнде ³ызмет ат³ара ала-
ды. Атауыш сµздердiґ ³атарына зат есiм, сын есiм, 
їстеу, етiстiк ж±не шартты тїрде сан есiмдер мен 
есiмдiктер жат³ызылып жїр. Кµмекшi сµздерде атауыш 
сµздердегiдей дербестiк жо³. Лексикалы³ маІынаныґ 
грамматикалы³ маІынамен ¾ласып кетуi, сµйлемде дер-
бес мїше бола алмауы кµмекшi сµздердi сипаттайтын 
ж±не оларды атауыш сµздерден ажырататын белгiлер 
болып саналады. Кµмекшi сµздердiґ ³атарына ±р тїрлi 
тiлдердегi артикльдер, предлогтар, жалІаулы³тар, сеп-
теулiктер, демеулiктер енедi.
Сµздердiґ бiлдiретiн маІынасына, тїрлену 
т¾лІасына, ³ойылатын с¾раІына, сµйлемде ат³аратын 
³ызметiне ³арай топталуын сµз таптары деп атайды. 
Јаза³ тiлiнде 9 тїрлi сµз табы бар. Олар: 


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   111




©engime.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет