№1 дәріс. Жеке-тұлғалық өсу тренингі психологиялық айна ретінде. Жеке-тұлғалық өсу тренингінің жалпы принциптері



бет1/15
Дата23.12.2021
өлшемі186 Kb.
#128445
түріСабақ
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15
1-15 lektsiya tezisteri 3

Дәріс сабақтарының курсы

№ 1 дәріс. Жеке-тұлғалық өсу тренингі психологиялық айна ретінде. Жеке-тұлғалық өсу тренингінің жалпы принциптері.



Қарастырылатын мәселелер:

  1. Тренинг анықтамасы.

  2. Жеке-тұлғалық өсу тренингінің жалпы принциптері.


Дәріс тезисі:

Тренингтің тағы бір анықтамасын Ю.Н.Емельянов берген: «Тренинг дегеніміз – қызметтің кез келген күрделі түріне, соның ішінде қарым-қатынасқа үйренуге және оны меңгеруге қабілеттіліктерді дамыту әдістерінің тобы» (1985, 89-бет).

И.В.Вачков тренингтің мынадай анықтамасын ұсынады: «Практикалық психологияның өзін-өзі тану және өздігінен даму дағдыларын қалыптастыру мақсатында қолданылатын белсенді әдістерінің жиынтығы».

Әрине, тренингтік топтарда да, терапевтік топтарда да пайдаланылатын жаттығулар бар. Мысалы, барлық тренингтік жаттығулар терапевтік топтарда да қолданылады, бірақ бұл терапевтік топтардағы басқа процедуралар мен ойындарды тренингтік топтарға ауыстырып қолдануға болады дегенді білдірмейді. Бұл жаттықтырушыға психологиялық білімнің қажеттігі туралы айтуға тағы бір себеп болады. Өйткені психология негіздерін білмеу осыған ұқсас қателерге алып келеді.

Тұлғалық өсу — бұл адамның, оның жеке басының әлеуетін дамыту және ашу. Тұлғалық өсу тренингтері өзін және өз табиғатын қабылдау, алдына мақсат қою және оларға қол жеткізу, өзін және өз өмір салтын басқару дағдыларын қалыптастырады.

Өсу мен даму – өзара байланысты және бір-бірін өзара толықтыратыны түсінікті. Өсу-дамудың табиғи базасы. Табиғи база бар екенін ғана дамытуға болады. Егер жас адам іскерлік жауапкершілік деңгейі бойынша тек орындаушы ғана болса, тіпті маман деңгейіне дейін жете алмаса, онда басшыны дамыту пайдасыз. Ол әлі кішкентай. Даму жылдамдығы тренингте оқу барысында алғанша адамның өсіп-жетілу қажеттілігімен шектеледі. Жаңа жеке тұлғалық рөлдер жанымызда өсіп, жанға өрмелеуге тиіс, тек сонда ғана олар сыртқы маскаларға емес, тұлғаның жаңа қырына айналады. Тек қана өсуге қарап, "ДАМЫТУ" үнемі мүмкін емес: даму табиғи өсумен қолдау қажет. Жаңа білім нақты тәжірибемен, практикамен байыту үшін оқу өмірмен алмасуға тиіс.

Бастапқыда «тұлғалық өсу» ұғымы К.Роджерс пен А.Маслоудың гуманистік психология аясында тұжырымдалды, алайда қазіргі уақытта басқа да психологиялық бағыттар кеңінен қолданылады.

Тұлғалық өсу туралы түсінік адамның бастапқы табиғатының оң көрінісіне және ішкі әлеуеттің даму мүмкіндіктеріне негізделеді. Бірақ қазіргі заманғы психологиялық тұжырымдамалар адамда мейірімді, конструктивтік және өзін-өзі дамытатын мәннің болуына байланысты емес, және адамның мәні мен әлеуеті туралы түсінік бойынша бұл тұжырымдамалар төрт топқа анық бөлінеді:



Адам табиғаты

Тәрбиелік мәні

Негізгі өкілдері

Міндетті позитивті

Актуализацияда көмек

К.Роджерса, А. Маслоу концепциялары

Шартты позитивті

Таңдауда көмек

В. Франкл, Дж. Бюджентал экзистенциалды тәсіл

Нейтралды

Қалыптастыру, коррекция

Бихевиоризм, көп тәсілдер кеңестік психологиядан

Бұзылған

Түзету/түзеу, компенсация

Классическалық фрейдизм, ортодоксальді православ психологиясы

Қазіргі тренингтік практикада "тұлғалық өсу" ұғымы бірінші кезекте тұлғалық өсу тренингтерімен байланысты және өз ерекшеліктері бар.

Г.А.Спижеваның айтуынша, тұлғалық өсу "Мен – Менмен – қарымқатынас" (өз-өзімен қарым-қатынас, ішкі үйлесім), "Мен – Өзгелермен қарым-қатынасы" (қоршаған ортамен қарым-қатынас) және өзін-өзі көрсету сияқты құрамдас бөліктердің жиынтығы болып табылады. Бұл құрамдастардың дамуы, пікірлері бойынша, тұлғалық өсу бар.

Анықтама қолданбалы кілтте тұжырымдалады, оған сәйкес тұлғалық өсу — бұл өмірлік міндеттерді табысты шешетін және бай өмірлік перспективаны ашатын тұлғалық әлеуеттің сапалық өзгерістері.

Жеке тұлғалық өсу мен даму туралы жеке өсу тренингтерін (жеке тұлғаны дамыту тренингтерін) және іскерлік тренингтер, бизнес-кәсіби бағыттағы тренингтер салыстыра отырып айтуға ыңғайлы. Егер қатысушылар бизнес үшін өзекті білім мен нақты дағдыларды игерсе, және жаттықтырушы қатысушылардың жеке тұлғасына әсер етпесе, олардың құндылықтары мен өмір сүру стилін талқыламайды, олардың өзіне және адамдарға деген көзқарасын қозғамайды, Бұл бизнес-тренингтер таза түрде. Қатысушы тауардың жарнамасын қалай тиімді жасау және жұмыс істеп тұрған жалақы сызбаларын құру керектігін білді, қатысушы тауарды салу дағдысын меңгеріп, сауатты презентацияның мәтінін үйреніп алады.

Ол бизнесте тиімдірек бола алады, бірақ ол жеке тұлға ретінде сол қалпы қалды, бұнда жеке өсу мен даму міндеттері тұрған жоқ.



Достарыңызбен бөлісу:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15




©engime.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет