Қазақстанның ірі мемлекет қайраткері, ұлт жанашыры, ел қамқоры, халқымыздың біртуар перзенті


ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ДЕЯТЕЛЬ - ТАШЕНЕВ ЖУМАБЕК АХМЕТОВИЧ



бет18/21
Дата04.11.2016
өлшемі5,71 Mb.
1   ...   13   14   15   16   17   18   19   20   21

ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ДЕЯТЕЛЬ - ТАШЕНЕВ ЖУМАБЕК АХМЕТОВИЧ




Кенжеғұл Ж.М. (Караганда, КарГТУ)

Балгабекова А. (Караганда, КарГТУ)

Кулейменова Л. (Караганда, КарГТУ)
Жумабек Ахметович Ташенев – советский государственный и партийный деятель, член ЦК КП Казахстана, Председатель Совета Министров Казахской ССР, кандидат экономических наук.

Жумабек Ахметович родился в марте 1915 года в ауле Танагуль Вишневского района Акмолинской области. В 1933 году поступил в Акмолинский железнодорожный строительный техникум, но был вынужден оставить учёбу (2 курса) ввиду острого недостатка грамотных кадров в народном хозяйстве. Восстановившись, закончил техникум и Высшую партийную школу (г. Москва) в 1955 году. Таким образом до занятия высшего государственного поста – главы Республики, парламента Казахской ССР Ж.Ташенев имел спец образование. Впоследствии он защитил кандидатскую диссертацию, после неё пытался защитить и докторскую диссертацию в Москве. В 1934 занял пост ответственного секретаря Исполнительного комитета Красноармейского районного Совета, затем – председателя Нуринской районной плановой станции, ответственного секретаря Исполнительного комитета Вишневского районного Совета, референта Исполнительного комитета Карагандинского областного Совета.

С 1938 занимал посты начальника Отдела общественного питания Северо-Казахстанского областного торгового отдела, секретаря Исполнительного комитета Советского районного Совета, начальника Советского, Полудинского районного земельного отдела, заместителя начальника Северо-Казахстанского областного земельного отдела. В 1944 был назначен заместителем секретаря и заведующим Отделом животноводства Северо-Казахстанского областного комитета КП(Б) Казахстана.

В декабре 1948 года назначается на пост председателя Исполнительного комитета Северо-Казахстанского областного Совета. 1 марта 1949 года становится членом Центрального комитета Коммунистической партии Казахстана. В январе 1952 года избирается Первым секретарём Актюбинского обкома Коммунистической партии Казахстана.

Жумабек Ташенев активно противодействовал проекту создания Целинного края в конце 1960 года с объединением 5 областей Северного Казахстана, с возможным выделением края из состава Казахской ССР. Открыто выступал против идей Никиты Хрущева, апеллируя к Конституции Советского Союза.

По «рекомендации» Н. С. Хрущёва он был снят с высших постов в Республике.

Именно этот отрезок времени и стал переломным в жизни Ташенева. После событий того времени Жумабека Ахметовича станут вспоминать как человека, который отстоял целостность Казахстана.

Кроме того, Ж. Ташеновым были инициированы такие акции:

- он предложил одну из главных магистралей города Алматы назвать проспектом Абая и у начала его воздвигнуть памятник великому мыслителю и поэту. И чтобы в этом убедить кремлевских правителей, ссылался на проспекты Руставели в Тбилиси, Науаи – в Ташкенте, М. Горького – в Москве;

- для того, чтобы довести до конца начатое при первом секретаре ЦК КП Казахстана Жумабая Шаяхметове дело – строительство спортивного комплекса в урочище Медеу, пригласил своего старшего коллегу, Председателя Президиума Верховного Совета СССР К. Е. Ворошилова в Алматы, повез почетного гостя в горы Медеу, показал красивое урочище, заинтересовал его, и, обосновая свою просьбу, «выбил» необходимые средства для завершения комплекса;

- в соответствии с решением ХХ сьезда КПСС были созданы по всем республикам Комиссии по реабилитации репрессированных в мрачные годы повсеместной компании борьбы с так называемыми «врагами народа», в числе которых оказались жертвами и многие славные сыны казахского народа. Вот такую Комиссию по восстановлению доброй памяти оклеветанных и осужденных возглавил в Казахстане Жумабек Ахметович Ташенев;

- он был инициатором Декады казахского искусства и литературы 1958 года в Москве, способствовал всемерно тому, чтобы казахстанские деятели литературы и искусства были достойно оценены государственными наградами, а пятерым выдающимся артистам присвоено высокое звание «Народный артист СССР»;

- несмотря на всяческие преграды и препоны «сверхбдительных» служак из ЦК КПК, активно препятствовавших изданию книги Бауыржана Момышулы «За нами Москва», Ж. А. Ташенев добился того, чтобы книга увидела свет;

- добился того, чтобы построенный в центре Алматы добротный 120-квартирный дом был всецело отдан выдающимся деятелям культуры Казахстана, многие из которых годами скитались по Алмате без квартиры;

- инициировал лично выдвижение романа «Абай» Мухтара Ауэзова на Ленинскую премию;

- по его инициативе были представлены ко второй звезде Героя соц. труда рисовод Ибрай Жакаев и чабан Жазылбек Куанышбаев;

- он первым приметил молодого ученого Шахмардана Есенова –руководителя геологической партии в Жезказгане и вскоре назначил его заместителем Министра Геологии;

- всячески содействовал присвоению третьей Золотой Звезды Героя соц. труда Нурмолде Алдабергенову, звание Героя Советского Союза Бауыржану Момышулы и Рахымжану Кошкарбаеву, однако не смог сломить яростное сопротивление хрущевской клики, а также маршала И. Конева;

- настойчиво и принципиально ратовал за рост и воспитание молодых и деятельных национальных кадров во всех сферах государственной политики и, будучи Председателем Совета Министров Казахстана, привлек на работу в правительственный аппарат двенадцать человек коренной национальности;

- решительно высказывался против ядерных испытаний на территории Казахстана.

К 100-летию со дня рождения государственного деятеля Жумабека Ташенева, в 2012 году издан научно-исследовательский труд «Жумабек Ташенев», написанный учеными Института истории государства Министерства образования и науки Республики Казахстан Сейткали Дуйсеном и Канатом Енсеновым, под редакцией доктора исторических наук профессора Буркитбая Аягана. Научный труд, изданный в рамках Государственной программы «Ғылыми қазына», является продолжением книжной серии «Ұлы Дала тұлғалары». В книге, посвященной Жумабеку Ташеневу, сделана попытка дать исторически объективную и взвешенную оценку.

25 мая 1999 года маслихат Астаны принял решение о переименовании в честь Жумабека Ташенева столичной улицы Полевой. Кроме того, в городах Алматы, Шымкент, Кокшетау и т.д. Аршалы Акмолинской области также названы улицы в честь Жумабека Ташенева.

С годами, точка зрения на прошедшие события меняется, становится яснее. Те вещи, которые при Советской власти скрывались, сейчас стали известны. Подвиги таких людей, которые, я уверен, есть у каждой нации, которая была под тоталитарным режимом, стали достоянием общественности. Жертвы политических репрессий, про которых нас заставляли забыть или пытались создать отрицательные впечатления, рассказывая об их “не советской” деятельности, не принесли ожидаемого результата. Как раз наоборот: жизнь и смерть этих людей служит назиданием и достойным примером для молодого поколения. Нации нужны свои герои, они как бы компенсируют нашу неполноценность, которая всегда присутствует на любом историческом этапе. Поэтому, мы любим героев прошлого, подсознательно приобщаясь к их чистоте. Героизм – это самоуважение. Вот, наверное, к чему мы стремимся. И история про Жумабека Ташенова этому подтверждение.

ЕЛІМ ДЕП СОҚҚАН ЖҮРЕГІ

Қыдырәліқызы А. - КарМТУ,

ФИТ-14-3 тобының студенті


«Кеңестік заманда қазақ халқының арасында есімі аңызға айналған тұлғалардың бірі 1960-шы жылдары Қазақстанның Жоғарғы Кеңесі мен Үкіметін басқарған, республиканың әлеуметтік-экономикалық және мәдениеті мен өнерінің дамуына үлкен үлес қосқан мемлекет қайраткері – Жұмабек Ахметұлы Тәшенов.

Елі мен жерінің тұтастығын сақтап қалу жолында кеңестік жүйеге қарсы шыққан Жұмабек Тәшенов Н.С.Хрущевтің Қазақстанның бес облысын (сол кездегі Целиноград қаласымен қоса) Ресейге қосуға тырысқан әрекетіне батыл тойтарыс берген.

Осындай табанды қарсылыққа кездескен Н.С.Хрущев бұдан кейінгі уақытта қазақ ішінен шыққан басшылардың сөздеріне құлақ салуға, халқының пікірімен санасуға мәжбүр болған болатын. Егер КСРО басшысының сол жоспары іске асқанда Қазақстанның бір бөлігінен де, қазіргі Астана қаласынан да айырылып қалмақ түгіл, қазақ мемлекетінің территориялық тұтастығынан да біржола қоштасатын жағдай еді. Олай болатын болса, Жұмабек Тәшеневтің іс-әрекеті сталиндік зұлматтан кейін еңсесі түскен халықтың ұлттық рухын оятқан ерлік оқиға болды». [1]

Ірі мемлекет қайраткері, ел қамқоры, халық ардақтысы – Жұмабек Ахметұлы Тәшенев қазақ жерін қорғап қалмаған біздің территориямыз төмендегідей болар еді.




Тура осы оқиғалардан кейін  30 жылдан соң Қазақ елі тәуелсіздігін алған болатын. Біз тәуелсіз ел ретінде территориямыздан айырылып әлемдік қауымдастыққа қандай күйде енер едік деген сауал көкейде тұрады. Сондай –ақ біз неден айырылып неден ұтылар едік.  Осы сауалға жауап іздеп көрелік.  Бірінші, Қазақ елі аумақтық тұрғыдан алғанда Қазіргідей әлемде 9 орын емес 15-ші  орында болушы еді.  Атап айтқанда солтүстік бес облыстың ауданы   565 мың шаршы шақырым,  Маңғыстау облысы ауданы 165.6 мың шаршы шақырым,Оңтүстік қазақстан облысы 117 мың шаршы шақырым территорядан айырылып қалар едік. Барлығымыз білеміз Қазақстан материк ішілік мемлекет. Қазіргі таңда біз Еуразия материгінің орталығында орналаса отырып мұхиттарда алшақ тұрмыз.

«Экономист, профессор Ғарай Сағымбаевтың Ж.Тәшенов республика басшылығында болған 6 жылда Қазақстанның экономикасы мен мәдениеті қарыштап алға басқанын төмендегідей деректермен көрсетеді: электр энергиясы қуатын өндіру – 2 есе, мұнай өндіру – 1,6 есе, көмір өндіру – 2 есе, цемент шығару – 15 есе, мақтадан мата тоқу – 5 есе, тоқыма сырт киім шығару – 3 есе, минералды тыңайтқыш өндіру – 2 есе, аяқ киім тігу – 4 есе, ет өндіру – 2 есе, қант өндіру – 1,5 есе, мал майын шығару – 1,4 есе, өсімдік майын шығару – 2 есе өскен. Егіс көлемі – 6 миллионнан 22 миллион гектарға, ірі қара мал саны – 5,5 миллион, қой мен ешкі – 28,5 миллион басқа дейін өсті. Халық шаруашылығында 125 мың жоғары білімді, 215 мың орта білімді мамандар қызмет етті. Бес жылда 690 мың пәтер салынып, 2,4 мың кәсіпорындар мен мекемелер іске қосылады. 6140 кітапхана, 5140 клуб, 4777 киноқондырғылар, 25 музей, 19 облыстық театрлар жұмыс істеп тұрды. Сөйтіп, халықтың әлеуметтік жағдайы, тұрмыс мәдениеті айтарлықтай жақсарды». [2]

«Ғ.Мүсірепов іссапармен Шымкентке келгенде профессор Керімбек Сыздықов серік болып, ол кісіні ертіп жүреді. Сол сапарда Ғ.Мүсіреповтың Ж.Тәшеновке қарап айтқан мына бір сөзіне куә болыпты. Ғ.Мүсірепов: «Біз ЦК емеспіз, біреуді бір орыннан алып, бір орынға қоя алмаймыз. Жазушы деген халық кісіге өз жүрегінен орын береді. Әр уақытта менің жүрегімнің төрінен орын алатын менің ер інім, еркек інім Жұмабектің мынау елге келген қадамы сіздерге құтты болсын деп тілек айтпақпын»,- деген екен.» [3]

Көрнекті Алаш қайраткері, ойшыл ақын Ғұмар Қараштың

Әуелі қолдан келсе еліңді сүй,

Ел үшін еңбек еткен еріңді сүй,

Қағбаға тауап ету керек болса,

Кір жуып, кіндік кескен жеріңді сүй - деп айтқан өсиет сөзі халқымыздың біртуар перзенті Ж.А.Тәшеневтің еліне сіңірген ерен еңбегін бағалауда, ұлттық рухты көтеруде, жас ұрпақ тәрбиесіне қосар үлесі мол.

Мақаламды Кәкімбек Салықовтың жыр жолдарымен аяқтаймын.



Оспанова қ.б.
Незабываемые встречи – естен кетпес кездесу
Для потомков и истории…
Жұмабек тәшеневтің өмірі мен қызметі ақындар шығармаларында
Куандыкова а. (каргту, бт-15-5) науч.рук: ст.преподавтель нуржанова к.к.
Жұмабек тәшеневке

Каталог: wp-content -> uploads -> 2016
2016 -> Дәріс №1 Тақырыбы: Саясаттану ғылым және оқу пәні ретінде
2016 -> ОҚУ Әдістемелік кешен пәН «Қазақ Әдебиетін жаңа технология бойынша оқыту әдістемесі» мамандық
2016 -> Сабақтың тақырыбы Үш бақытым. Мұқағали Мақатаев Туған тілім. Дихан Әбілов Жалпы мақсаты
2016 -> «Алаштану негіздері» таңдау курсы Түсінік хат «Алаштану негіздері»
2016 -> Сабақтың атауы Н.Әлімқұлов Қоңырау Мақсаты
2016 -> Силлабус Пән: Педагогика тарихы Курс: 4 Мамандық: 5В010200 «Бастауышта оқытудың педагогикасы мен әдістемесі» Кредит саны: 2 Экзамен: 7 семестр Семей-2015 «Педагогика тарихы»
2016 -> Қазақстан республикасының білім және ғылым министрлігі
2016 -> Сабақтың атауы Бейнелеу өнерінің түрлері Сілтеме Сабақтың жабдығы
2016 -> Сабақтың тақырыбы: Менің Отаным Қазақстан
2016 -> Сабақтың тақырыбы: Абайдың өмірі


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   13   14   15   16   17   18   19   20   21


©engime.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

енгізу | тіркеу
    Басты бет


материалдарды жүктеу