Жалпы орта бiлiм беретiн мектептердi¤



Pdf көрінісі
бет26/111
Дата20.11.2022
өлшемі0,7 Mb.
#159007
1   ...   22   23   24   25   26   27   28   29   ...   111
Байланысты:
Қазақ тілі 7сынып

§ 13. АСЫРМАЛЫ ШЫРАЙ
Заттыґ сынын не асыра кµтерiп, не асыра тµмендетiп 
кµрсететiн сын есiм тїрiн 
асырмалы шырай
деймiз.
Асырмалы шырай сын есiмдерге 
аса, µте, тым, 
тiптi, наІыз, еґ, орасан, к±дiмгi
сия³ты сµздердiґ 
тiркесiп келуi ар³ылы жасалады. Мысалы: 
аса їлкен, 
тым кiшкене, µте ауыр, тiптi аласа, еґ жа³сы, 
орасан зор, к±дiмгi жаман
т.б.
51-жатты²у.
Тµмендегi сын есiмдерден асырмалы шырай 
жасаґдар.
Ї л г i : ³атал – 
µте ³атал, тым ³атал, тiптi 
³атал, ...
Јатал, суык, келте, алыс, жа³ын, тїзу, кµк, с¾лу, 
±демi, жарасымды, ашы³, т¾йы³, жары³, жуас, ³атты, 
тар, кеґ, бос, т¾щы, кiшi т.б.
52-жатты²у. 
М±тiндi о³ып шыІып, жай шырайдыґ астын 
тїзу, салыстырмалы шырайдыґ астын ирек, кїшейтпелi 
шырайдыґ астын їзiк, асырмалы шырайды нїктелi сызы³пен 
кµшiрiґдер.
А³бµкендер ен даланы мекендейдi. Олар топ-тобымен 
жайылады. Ј¾ды³тан немесе суаттан су iшедi. К±рi 
а³бµкендер ³арауыл ³арап, ³ауiп тµнсе, пыс³ырып дыбыс 
бередi. Сол кезде олар жел ³уІан ³аґба³тай 浴ки жµне-
ледi де, лезде кµзден Іайып болады. А³бµкендер сырттай 
³араІанда ³ойІа ¾³сайды. Бµлекшелiгi т¾м сы Іы жалпа³тау, 
басы їлкен. Арт³ы ая³тарынан ал дыґІы ая³тары ³ыс³а-
лау. Јашанда еґкiштеу, ома³аса ³¾лайтындай кµрiнедi. ... 
Кµздерi мµп-мµлдiр, ³айнар суындай т¾п-т¾ны³, кiршiксiз. 
(
«ТабиІат тамашалары» кiтабынан
)


39
53-жатты²у.
Сµйлемдердегi ³арамен жазылІан сын 
есiмдердiґ жасалу жолын тїсiндiрiґдер.
1. Јалуен – к±дiмгi арам шµп. Ол топыраІы бор-
пылда³, ³орегi кµп ба³шаларда µседi. Оныґ жемiсiнiґ 
а³ тїстi тїктерден т¾ратын кiшкене айдаршасы бола-
ды, оларды оп-оґай шашып таратады. (
О³улы³тан

2. Бiз а³ ³айыґды Абай аллеясымен келе жатырмыз. 
Аллея жаІалауларына ±р тїрлi пластмассалы аспалы 
орынды³тар iлiнген. (
С. ўаб
.) 3. Барабан – жер бетiне 


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   22   23   24   25   26   27   28   29   ...   111




©engime.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет