Жаратылыстану ғылымдары факультетінің деканы



Pdf көрінісі
бет16/53
Дата23.12.2021
өлшемі2,39 Mb.
#128439
1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   ...   53
Байланысты:
umkd (6)
9,10,11,12, 9,10,11,12, Документ, 199261009045638 (1) (копия), PhD докторантура институтыны? директоры (копия), PhD докторантура институтыны? директоры (копия), Badavamova, 17-18-19-20 (копия), Задачи экз. (копия), Задачи экз. (копия)
Л

.

Н



Гумилев

 

атындағы

 

Еуразия

 

ұлттық

 

университеті

 

Пəннің

 

оқу

-

əдістемелік

 

кешені

 

Басылым



алтыншы

 

 



ЕҰУ

 

Ф



 703-08-16. 

Пəннің


 

оқу


-

əдістемелік

 

кешені


Алтыншы


 

басылым


 

 

Де



 

Бройль

 

толқындары

1924 


ж

Луи



 

де

 



Бройль

 

болжады



электрондар

 

фотондар


 

сияқты


 

толқын


 

түрінде


 

таралады


Фотондар


 

үшін


 

Эйнштейн


 

масса


 

мен


 

энергияны

 

байланыстыратын



 

теңдеуді


 

ұсынды


E = mc


2

 (7), 


Бұл

 

кезде



 

фотон


 

энергиясы

 

жиілік


 

арқылы


 

анықталады

E = h


n

 (8). 


(7) 

теңдеуге


 

электронның

 

қозғалыс


 

жылдамдығын

 (7) 

мен


 (8) 

теңестіріп

де

 



Бройль

 

келесі



 

теңдеуді


 

алды


mv

2



 = h

n

 = hv/



l

мұндағы



 

l

 - 



электронның

 

толқын



 

ұзындығы


Сонда


 

бөлшектің

 

толқындық



 

жəне


 

бөлшектік

 

қасиетіне



 

байланысты

 

қатынасты



 

алуға


 

болады


   


(9) 

 

 

 

ДƏРІС

 



 3 

тақырыбы



 

Анықталмағыштық

 

принципі



Электрондық

 

бұлт



Электрон

 

бұлтының

 

тығыздығы



орбиталь



Толқындық

 

механика



Шредингер

 

теңдеуі



Толқынды

 

функция



Толқындық

 

функцияның

 

модулінің

 

квадраты



Квант

 

сандары



Электрон

 

бұлтының

 

кеңістіктік

 

формалары

 s, p, d, f 

орбиталдарды

 

оқытудың

 

əдіснамалық

 

аспектілері

 

Электронның

 

корпускулалық

-

толқындық

 

дуализмі

1924 


ж

Жарық



 

толқын


 

жəне


 

бөлшек


  – 

фотон


Электрон


  - 

толқын


фазасы


 

бар


толқынның

 

ұзындығын



 

анықтауға

 

болады


электрон


 

шоғыры


 

дифракцияны

интерференцияны



 

зерттейді

Толқындық



 

механиканың

 

дамуы


  - 

Де

 



Бройль

Шредингер



Гейзенберг

Квант


 

механикасында

 

микробөлшектердің



 

қозғалу


 

заңдарын


 

Шредингер

 

теңдеуі


 

сипаттайды

  – 

ол

 



көптеген

 

шешімге



 

ие




 

Л

.

Н



Гумилев

 

атындағы

 

Еуразия

 

ұлттық

 

университеті

 

Пəннің

 

оқу

-

əдістемелік

 

кешені

 

Басылым



алтыншы

 

 



ЕҰУ

 

Ф



 703-08-16. 

Пəннің


 

оқу


-

əдістемелік

 

кешені


Алтыншы


 

басылым


 

 

1.



 

Функция


 

y

 



физикалық

 

мағнасы



 

жоқ


 

ал

 



оның

 

квадратының



 

модулінің

 

мағынасы


 

бар


Шредингер

 

теңдеуі


 

дербес


 

туындылары

 

бар


 

дифференциалды

 

теңдеу


 

түрінде


 

өрнектеледі

   


 

 

Полярлы



 

диаграммада

 

келтірілген



 

мұндай


 

толқындық

 

функцияны



 

электрондық

 

бұлт

 

немесе



 

электрондық

 

орбиталь


 

деп


 

атаймыз


Электрондық

 

бұлт


 

немесе


 

орбиталь


 

бұл


 

электронның

 

болуы


 

мүмкін


 

аймағының

 95%, 

бұл


 

Y

2



 

функциясы

.  

Квант

 

сандары

.

 

Атом



 

ядродан


 

жəне


 

саны


 

ядроға


 

тең


 

электрондардан

 

тұрады


Кванттық


 

теорияға


 

сəйкес


 

атомдарға

 

электрондардың



 

күйі


 4-

квант


 

санымен


 

анықталады

.  

1) n – 


бас

 

квант



 

саны


 

2) l – 


орбиталь

 (

қосымша



квант


 

саны


 

3) m – 


магнит

 

квант



 

саны


 

4) m


S

 – 


спин

 

квант



 

саны


 

n – 


бас

 

квант



 

саны


 

нені


 

көрсетеді

?  

n  – 


бас

 

квант



 

саны


 

электронның

 

энергия


 

қорын


 

жəне


 

орбитальдың

 

орташа


 

көлемін


 

(

радиусын



көрсетеді

Бас


 

квант


 

саны


 

ең

 



кіші

 n=1 


болғанда

 

орбитальдың



 

энергия


 

қоры


 

да

 



ең

 

кіші



 

мəнге


 

ие

 



болады

.  


7-1 

теңдеуден

 n - 

өскен


 

сайын


 E - 

өсетіні


 

жəне


 

оның


 

теріс


 

іс

 



мəнді

 

болып



 

қалатынын

 

көруге


 

болады


, n=

¥

 



болған

 

жағдайда



 

ғана


 E=0 

ең

 



жоғары

 

мəніне



 

ие

 



болады

бұл



 

ядромен


 

байланыспаған

 

электронның



 

ғана


 

энергиясы

  0 

болуы


 

мүмкін


 

екенін


 

көрсетеді

.  (r  7) 

теңдеуден

 r

0

 



орташа

 n

2



 

тура


 

пропорционал

/ n=1 z=1 

болса


  

r

1



=0,529 A

0

əрбір



 

квант


 

санына


 

белгілі


 

бір


 

энергиялық

 

деңгей


 

сəйкес


 

келеді


.  

n=1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 … 

энергиялық

 

деңгей



 – K, H, M, N, O, P, Q … 

 

Периодтық



 

жүйеде


 

бас


 

квант


 

саны


 

период


 

номеріне


 

сəйкес


 

келеді


І

  – 



периодтағы

 

элементтердің



 

бас


 

квант


 

саны


  n  –  1, 

ІІ

  – 



периодтағы

 

элементтердің



 

бос


 

квант


 

саны


  n=2 

т

.



с

.

с



Əрбір


 

энергэтикалық

 

деңгейге


 

орналаса


 

алатын


 

электрондардың

 max. 

санын


 (N

max


)

да

 



n – 

арқылы


 

есептеуге

 

болады


.  

 

N



max

=2n


2

 

N



1

max


=2 

.

 1



2

=2 


N

2

max



=2 

.

 2



2

=8   


 

 

(7-3) 



N

3

max



=2 

.

3



2

=18 


N

4

max



=2 

.

 4



2

=32 


Орбиталь

 

квант



 

саны


 – l.  

l – 


орбиталь

 

квант



 

саны


 

электронның

 

толқындық



 

функциясының

 

түйінді


 

жазықтығы

 

ядро


 

арқылы


 

қанша


 

рет


 

өтетінін


 

көрсетеді

.  l  =  0 

болса


 

түйінді


 

жазықтық


 

ядро


 

арқылы


 

өтпейді


яғни


 

ол

 



сфералық

Сфералық



 

орбитальды

 S 

орбиталь


 

дейді


Орбиталь


 

квант


 

саны


 

– l – 


кеңістіктегі

 

орбитальдың



 

пішінін


 

көрсетеді

Ол

 



бас

 

квант



 

санына


 

тəуелді


.  

 

l = [0,1,2,… (n-1)] (7-5) 



l = 

дің


 

мəні


 0-

ден


 (n-1) 

дейін


 

өзгере


 

алады


.  

n=1 


l=0 

n=2 


l=0,1 

n=3 


l=0,1,2 

n=4 


l=01,2,3 

т

.



с

.

с






 



Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   ...   53




©engime.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет