Жаратылыстану ғылымдары факультетінің деканы



Pdf көрінісі
бет30/53
Дата23.12.2021
өлшемі2,39 Mb.
#128439
1   ...   26   27   28   29   30   31   32   33   ...   53
umkd (6)
9,10,11,12, 9,10,11,12, Документ, 199261009045638 (1) (копия), PhD докторантура институтыны? директоры (копия), PhD докторантура институтыны? директоры (копия), Badavamova, 17-18-19-20 (копия), Задачи экз. (копия), Задачи экз. (копия)
Л

.

Н



Гумилев

 

атындағы

 

Еуразия

 

ұлттық

 

университеті

 

Пəннің

 

оқу

-

əдістемелік

 

кешені

 

Басылым



алтыншы

 

 

28 



ЕҰУ

 

Ф



 703-08-16. 

Пəннің


 

оқу


-

əдістемелік

 

кешені


Алтыншы


 

басылым


 

 

Қосылыстардың



 

сулы


 

ерітінділерінде

 

Н



жəне

 

ОН



-

 

иондарының



 

концентрациялары

 

мен


 

активтіліктері

 

тең


 

емес


Сондықтан

 

рН

 



жəне

 

рОН



-

ты

 



дəлірек

 

есептеу



 

үшін


 

келесі


 

теңдеуді


 

қолданады

pH = lg


1

𝑎

e9



= − lg 𝑎

e9

 



pOH = lg

1

𝑎



feD

= − lg 𝑎


fe

g

,



 

бірақ


 

есептеулерді

 

жеңілдету



 

үшін


 

рН

 



жəне

 

рОН



-

ты

 



мольді

 

концентрация



 

арқылы


 

өрнектейді



 

ДƏРІС

 



 11 

Тақырыбы



Тотығу

-

тотықсыздану

 

процестерін

 

оқытудың

 

əдіснамалық

 

аспектілері

 

 

 

Элементтің



 

тотығу

 

дəрежесі

  –

 

барлық



 

атомдар


 

молекулада

 

иондық


 

байланыспен

 

байланысқан



 

деп


 

болжағандары

 

химиялық


 

элемент


 

атомының


 

есептелген

 

шартты


 

заряды




Валенттілік

-

химиялық



 

элемент


 

атомы


 

түзетін


 

молекуладағы

 

байланыс


 

саны


.  

Тотығу'>Тотығу

  - 

тотықсыздану

 

реакциялары



  - 

əрекеттесуші

 

заттар


 

құрамына


 

кіретін


 

элементтер

 

тотығу


 

дəрежесін

 

өзгерте


 

жүретін


 

реакциялар



Тотығу

-

атомның


ионның


 

немесе


 

молекуланың

 

электронды



 

беру


 

процесі




Тотықсыздану

  – 

атомның


ионның


 

немесе


 

молекуланың

 

электронды



 

қосып


 

алу


 

процесі


Тотықтырғыш

 

электрон


 

қоысп


 

алады


тотықсыздандырғыш

 

электрон


 

беріп


 

жібереді




Тотығу

-

тотықсыздану

 

реакцияларының

 

түрлері



Молекулаішілік

  –

 

тотықтырғыш



 

пен


 

тотықсыздандырғыш

 

бір


 

заттың


 

құрамына


 

кіреді


:  

2

К



Cl

О



=2

К

Cl + 3



О

2



Диспропорциялану

-

 

тотықтырғыш



 

та



тотықсыздандырғыш

 

та



 

бір


 

элемент


 

атомы


 

болады


3

Н



NO

= HNO



+ 2NO + H

2

O. 


Атомаралық

 

жəне

 

молекуларалық

 

тотығу


  – 

тотықсыздануда

 

тотықтырғыш



 

пен


 

тотықсыздандырғыш

 

əр

 



түрлі

 

заттар



 

болады


2

Н



NO

+ 2HI= 2NO + I



2

+2H


2

O. 


тотығу

-

тотықсыздану



 

реакцияларының

 

теңдеуін


 

құру


 

əдістері


 

а



электрондық

 

баланс

Na + Cl


2

®

 NaCl Fe



3

O

4



 + Al 

®

 Al



2

O

3



 + Fe 

Na

0



 -e

®

 Na



+

 - 


Cl

2

 + 2e 



®

 2Cl


-

 

2Na+Cl



2

®

2NaCl 



Fe



+2

 + 2e


®

Fe 


2Fe

+3

 + 6e



®

2Fe 


Al-3e 

®

 Al



+3

 

+



8e 

 

-



3e 

 



 3Fe


3

O

4



 + 8Al 

®

 4Al



2

O

3



 +9Fe 

 

10NH



4

ClO


4

 + 8P = 5N

2

 + 5Cl


2

 + 8H


3

PO

4



 + 8H

2

O. 



2N

3-

 -6e 



®

 N

2



 

2Cl


+7

 + 14e 


®

 Cl


2

 

P - 5e 



®

 P

+5



 

 

+8e 



-5e 

 





 


 

Л

.

Н



Гумилев

 

атындағы

 

Еуразия

 

ұлттық

 

университеті

 

Пəннің

 

оқу

-

əдістемелік

 

кешені

 

Басылым



алтыншы

 

 

29 



ЕҰУ

 

Ф



 703-08-16. 

Пəннің


 

оқу


-

əдістемелік

 

кешені


Алтыншы


 

басылым


 

 

б





электронды

 – 

иондық

 

баланс

 

əдісі

 

MnO



2

+HBr


®

MnBr


2

+Br


2

+H

2



 

MnO



2

 + 4H


+

 +2e 


®

 Mn


+2

 + 2H


2



2Br

-

 - 2e



-

®

 Br



2

 



 

MnO


2

 + 4H


+

 +2Br


-

®

 Mn



+2

 + 2H


2

O + Br


2

MnO



2

 + 4HBr = MnBr

2

 + Br


2

 + 2H


2

 



Cu

2

S + HNO



3(

конц


)

®

 CuSO



4

 + Cu(NO


3

)

2



 + NO

2

 + H



2

 



NO

3

-



 + 2H

+

 + 1e 



®

 NO


2

 + H


2

10 



Cu

2

S + 4H



2

O-10e 


®

 2Cu


+2

 + 8H


+

+SO


4

-2

 



 

10NO



3

-

 + 20H



+

 +Cu


2

S +4H


2

®



 10NO

2

 +10H



2

O+2Cu


2+

+8H


+

+SO


4

2-



Cu

2

S + 12HNO



3(

конц


)

®

 CuSO



4

 + Cu(NO


3

)

2



 +10NO

2

 + 6H



2

O. 


 

ДƏРІС

 



12 

тақырыбы

 

Гальваникалық



 

элемент



Электролиз

 

жəне

 

оның

 

заңдары



Тотығу



тотықсыздану

 

реакцияларының

 

бағыты



Металдардың

 

коррозиясын

 

оқытудың

 

əдіснамалық

 

аспектілері

 

 

Тотығу



-

тотықсыздану

 

реакциялары



 

химиялық


 

анализдің

 

негізгі


 

əдістерінің

 

бірі


 

ретінде


 

аналитикалық

 

практикада



 

кеңінен


 

қолданылады

Тотығу


-

тотықсыздану

немесе


 

редокс

-

процестерде



электрондар

 

реакцияласатын



 

бір


 

заттан


 

екіншісіне

 

тасымалданады



Зат


 

тотығу


 

барысында

 

электрондарды



 

береді


нəтижесінде

 

заттың


 

тотығу


 

дəрежесі


 

жоғарлайды

ал

 



тотықсыздануында

-

қабылдайды



заттың


 

тотығу


 

дəрежесі


 

төмендейді

Электронды



 

беретін


 

зат


 

тотықсыздандырғыш

ал

 



қабылдайтын

  -


тотықтырғыш

 

деп



 

аталады


Төменде


 

мырыштың


 

тотығуының

 

жəне


 

күмістің


 

тотықсыздануының

 

жартылай


 

реакция


 

мысалдары

 

келтірілген



𝑍𝑛 − 2𝑒


D

  ⇆ 𝑍𝑛


>9

 

𝐴𝑔



+

+ 𝑒  ⇆  𝐴𝑔

 

Бір


 

заттан


 

екінші


 

затқа


 

берілген


 

электрондар

 

саны


 

қабылданған

 

электрондар



 

санына


 

тең


 

болуы


 

керек


.

Келтірілген

 

мысалда


 

металдық


 

мырыш


 

екі


 

электрон


 

беріп


тотығады


Бұл


 

екі


 

электрон


 

басқа


 

затпен


 (

бұл


 

мысалда


 

күміспен


қабылдануы

 

керек


.

Сондықтан

 

жартылай


 

реакцияның

 

теңдеуін


 2 

көбейтіп


тотығу


-

тотықсыздану

 

реакцияның



 

толық


 

теңдеуін


 

алады


𝑍𝑛 − 2𝑒


D

  ⇆ 𝑍𝑛


>9

 

2𝐴𝑔



+ 2𝑒


D

  ⇆ 2𝐴𝑔


 

 

----  ---------------------------------- 



𝑍𝑛 + 2𝐴𝑔

9

=   𝑍𝑛



>9

 + 


2𝐴𝑔

 

Жартылай



 

реакциялар

 

бір


-

біріне


 

тəуелді


 

бір


 

мезгілде


 

жүреді


Заттың


 

тотыққан


(

тт



жəне

 

тотықсызданған



 (

тс

)



түрлері

 

бір



 

редокс

 

жұп

 

құрайды



 : 

тт

1



/

тс



жəне

 

тт



2

/

тс



2

бұл



 

жерде


 

тт

1



 

жəне


 

тт

2



элементтердің

 

тотыққан


 

түрі


Келтірілген

 

реакцияда



  Zn

2+

/Zn 



жəне

  Ag


+

/Ag 


редокс

 

жұптар



.

Тотығу


-

тотықсыздану

 

реакциялары



 

электрондардың

 

донордан


 

акцепторға

 

тікелей


 

тасымалдануы

 

арқылы


 

жүреді


Айталық


мырыш


 

пластинкасын

 

мыс


  (II) 

сульфатының

 

ерітіндісіне



 

салғанда


 

мыс


(II) 

иондары


 

мырыш


 

пластнкасының

 

бетінде


 

тотықсызданады




 



Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   26   27   28   29   30   31   32   33   ...   53




©engime.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет