Жаратылыстану ғылымдары факультетінің деканы



Pdf көрінісі
бет32/53
Дата23.12.2021
өлшемі2,39 Mb.
#128439
1   ...   28   29   30   31   32   33   34   35   ...   53
umkd (6)
9,10,11,12, 9,10,11,12, Документ, 199261009045638 (1) (копия), PhD докторантура институтыны? директоры (копия), PhD докторантура институтыны? директоры (копия), Badavamova, 17-18-19-20 (копия), Задачи экз. (копия), Задачи экз. (копия)
Л

.

Н



Гумилев

 

атындағы

 

Еуразия

 

ұлттық

 

университеті

 

Пəннің

 

оқу

-

əдістемелік

 

кешені

 

Басылым



алтыншы

 

 

32 



ЕҰУ

 

Ф



 703-08-16. 

Пəннің


 

оқу


-

əдістемелік

 

кешені


Алтыншы


 

басылым


 

 

Теңдеудегі



 

тұрақты


 

шамаларды

 

есептеп


 

жəне


 

натуралдылогарифмді

 

ондыққаауыстырып



,  20

0

С



 

температурада

  0,059 

тең


 

температуралық

 

коэффициентті



 

алады


.

Онда


 

Нернст


 

теңдеуі


𝐸 = 𝐸


H

+

0.059



𝑛

lg

𝑎



|}

𝑎

•€•



 

Егер


 

жартылай


 

реакцияға

 

қатысқан


 

Н

+



 

иондарының

 

саны


 m 

болса


онда


𝐸 = 𝐸


H

+

0.059



𝑛

lg

𝑎



|}

𝑎

•€•



𝑎

e



ƒ

 

Тотығу



тотықсыздану

 

түрлерінің



 

активтіліктері

 1 

тең


 

деп


 

қабылданады

Стандартты



 

сутектік


 

электродпен

 

салыстырып



 

алынған


 

стандартты

 

потенциалдардың



 

шамалары


 

реагенттің

 

концентрациясына



 

жəне


 

иондық


 

күшке


 

тəуелсіз


Стандартты

 

потенциалдың



 

Е

о



 

мəні


 

неғұрлым


 

үлкен


 

болса


соғұрлым


 

жұптың


 

тотыққан


 

түрі


 

күшті


 

тотықтырғыш

ал

 



тотықсызданған

 

түрі



 

əлсіз


 

тотықсыздандырғыш

 

болады




Тотығу

-

тотықсыздану

 

реакцияларының

 

бағыты

 

Екі


 

зат


 

арасындағы

 

тотығу


-

тотықсыздану

 

реакциясы



 

əлсізтотықтырғыш

 

жəне


 

тотықсыздандырғыштың

 

түзілу


 

бағытына


 

ығысады


Реакцияның

 

бағытын


 

анықтау


 

үшін


 

реакцияға

 

қатысатын



 

екі


 

тотығу


-

тотықсыздану

 

жұбының


 

стандартты

 

потенциалын



 

Е

о



 

салыстыру

 

керек


Ол

 



үшін

 

тотықсызданудың



 

жартылай


 

реакциясын

 

жазып


стандартты

 

потенциалдардың



 

айырымын


 

∆Е

о



 

есептеу


 

керек


Егер


 

∆Е

о



 

∆Е



1

о

-



∆Е

о

2



>0 

болса


онда


 

реакция


 

солдан


 

оңға


 

қарай


ал

 



∆Е

о

<0- 

болса



оңнан



 

солға


 

қарай


 

ығысады


Реакцияның

 

жүру


 

тереңдігін

 

сандық


 

бағалау


 

үшін


 

тепе


-

теңдік


 

константасын

 

қолданады



Келесі


 

реакция


 

үшін


 

о𝑥

1



+ 𝑟𝑒𝑑

2

 ⇆  𝑟𝑒𝑑



1

+ о𝑥


жартылай


 

реакциялардың

 

потенциалдары



 

Нернст


 

теңдеуімен

 

өрнектеледі



𝐸

E



= 𝐸

H

+



𝑅𝑇

𝑛𝐹

ln



𝑎 

|}



𝑎 

•€•


 

𝐸



>

= 𝐸


H

+

𝑅𝑇



𝑛𝐹

ln

𝑎 



|}

ˆ

𝑎 



•€•

ˆ

 



Тепе

теңдік



 

жағдайындаЕ

1

=

Е



2

сондықтан



 

𝐸

E



H

+

𝑅𝑇



𝑛𝐹

ln

𝑎 



|}

𝑎 



•€•

= 𝐸



>

H

+



𝑅𝑇

𝑛𝐹

ln



𝑎 

|}

ˆ



𝑎 

•€•


ˆ

 

𝐸



E

H

− 𝐸



>

H

=



𝑅𝑇

𝑛𝐹

ln



𝑎 

|}

ˆ



𝑎 

•€•


𝑎 

•€•



ˆ

𝑎 

|}



 

Осыдантепе



 - 

теңдік


 

константасы

 

K =


𝑎 

|}

ˆ



𝑎 

•€•


𝑎 

•€•



ˆ

𝑎 

|}



 

болғандықтан



 

𝐸

E



H

− 𝐸


>

H

=



𝑅𝑇

𝑛𝐹

𝑙𝑛𝐾



 

lnK =




ˆ



)Υ

Ž•

немесе



lnK =



ˆ



H.HJ•



 

𝐾 = 10


(‘‡

‹g‘ˆ‹)’


‹.‹“”

 

n – 



тотығу

-

тотықсыздану



 

реакциясына

 

қатысатын



 

электрондар

 

саны


.  

Толық


 

жүретін


  (

бастапқы


 

заттардың

  99,99  % 

байланысқанда

реакциялардатепе



-

теңдік


 

константасы

 

үлкен


 

болу


 

керек


 (

К≥

10



8

). 


Константаны

 

есептеу



 

мысалы


2𝐹𝑒


3+

+ 𝑆𝑛


2+

 ⇆  2𝐹𝑒


2+

+ 𝑆𝑛


4+

 

2𝐹𝑒



3+

+2е


-

⇆ 2𝐹𝑒


2+

 𝐸

•€



•‚

/•€


ˆ‚

H

= +0.77𝐵



 


 

Л

.

Н



Гумилев

 

атындағы

 

Еуразия

 

ұлттық

 

университеті

 

Пəннің

 

оқу

-

əдістемелік

 

кешені

 

Басылым



алтыншы

 

 

33 



ЕҰУ

 

Ф



 703-08-16. 

Пəннің


 

оқу


-

əдістемелік

 

кешені


Алтыншы


 

басылым


 

 

𝑆𝑛



4+

+2е


-

⇆ 𝑆𝑛


2+

 𝐸

—Œ



˜‚

/—Œ


ˆ‚

H

= +0.15𝐵; 𝑛 = 2



 

ln 𝐾 =


0.77 − 0.15 2

0.059


= 21

 

𝐾 = 10



>E

 

К



>1, 

сондықтан

 

реакция


 

солдан


 

оңға


 

қарай


 

жүреді




 

ДƏРІС

 



13 

тақырыбы

:

 

Массалар

 

əрекеттесу

 

заңы



Электролиттер



Əлсіз

 

электролиттер



Электролиттік

 

диссоциация

 

теориясы



Диссоциациялану

 

константасы



дəрежесі



Күшті

 

электролиттердің

 

диссоциациясы



 

Бір


 

уақытта


 

өзара


 

қарама


  – 

қарсы


 

бағытта


 

жүретін


 

реакциялар

 

мына


 

процестерде

 

кездеседі



тұндыру


-

еріту


нейтралдау

-

гидролиз


диссоциация

  – 

ассоциация



тотығу


  – 

тотықсыздану

 

жəне


 

т

.



б

Мысалы



натрий


 

ацетаты


 

гидролизі

 

кезінде


CH

3



COONa + HOH

CH



3

COOH + NaOH 

Туындайтын

 

жəне



 

барлық


 

уақытта


 

қарсы


 

тұратын


 

кері


 

процесс


 - 

нейтралдану

CH

3



COOH + NaOH

CH



3

COONa + HOH 

Сондықтан

 

реакциялар



 

қайтымды


 

белгісімен

 

жазылады


 

 



CH

3

COONa + HOH = CH



3

COOH + NaOH 

Аналитическалық

 

реакциялар



ереже


 

бойынша


төменде


 

келтірілген

 

типтің


 

біреуіне


 

жатады


АВ

 = 



А

+

В



 (1) 

А

+



В

 = 


С

 (2) 


А

+

В



 = 

С

+D (3) 



Бірінші

 

типке



 

жататын


 

реакциялар

диссоциация



 

типі


 

бойынша


 

жүретіндер

тұнбаның


 

еруі


 

мен


 

əлсіз


 

электролиттер

 

диссоциациясы



Екінші


 

типке


 

жататын


 

реакциялар

 

комплексті



 

қосылыс


 

түзетін


 

реакциялар

ал

 3



типке

 

– 



тотығу

 – 


тотықсыздану

гидролиз



реакциялары

 

жатады


.  

Тепе


  – 

теңдік


 

процесін


 

сипаттайтын

 

негізгі


 

заңдарға


норвегия


 

ғалымдары

 

К

.



М

.

Гульдберг



 

пен


 

П

.



Вааге

 1867 


ж

ашқан



 

массалар

 

əрекеттесу

 

заңы

 

жатады


.

 

Бұл


 

заң


 

бойынша


 

химиялық


 

реакция


 

жылдамдығы



 

əрекеттесуші

 

заттардың

 

концентрациясына

 

тура

 

пропорционал

Еске


 

түсіретін

 (

неорганикалық



 

химия


 

курсынан


химиялық


 

реакция


 

жылдамдығы

 

деп


 

реакция


 

жүргенде


 

уақыт


 

бірлгі


 

ішінде


 

əрекеттесуші

 

заттардың



 

біреуінің

 

концентрациясының



 

өзгеруін


 

айтады


Химиялық


 

реакциялар

 

əр

 



түрлі

 

жылдамдықпен



 

жүреді


Олардың


 

кейбіреулері

 

аздаған


 

секундтар

 

арасында


 

аяқталып


 

қалады


ал

 



кейбіреулері

  –


өте

 

ұзақ



 

уақыт


 

аралығында

 

суткалап


 

жүруі


 

мүмкін


Химиялық


 

реакция


 

жылдамдығын

 

білудің


 

ғылыми


 

практикалық

 

маңызы


 

бар


өйткені


 

химиялық


 

реакция


 

жылдамдығы

 

негізінде



 

реакция


 

механизмі

 

жайлы


 

теориялық

 

қорытынды



 

жасалады


ал

 



өндірісте

 

одан



 

өнімнің


 

шығымы


 

мен


 

процестің

 

жүру


 

жағдай


 

туралы


 

білуге


 

болады


Химиялық


 

реакцияның

 

жылдамдығын



 

зерттейтін

 

химияның


 

бөлімі


,

Химиялық


 

кинетика


 

немесе


 

химиялық


 

реакциялардың

 

кинетикасы



 

деп


 

аталады


Маңызды


 

факторларға

 

жататын


химиялық


 

реакция


 

жылдамдығына

 

əсер


 

етушілер


əрекеттесуші

 

заттың


 

табиғаты


олардың


 

концентрациясы

Жылдамдықтың



 

концентрацияға

 

тəуелділігі



 

жоғарыдағы

  (

а



реакциясы

 

үшін



 

массалар


 

əрекеттесу

 

зағы


 

бойынша


 

кинетикалық

 

теңдеумен



 

өрнектеладі

 

υ

 1 



=

 



С

А

· 



С

В

  




 



Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   28   29   30   31   32   33   34   35   ...   53




©engime.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет